Áp xe gan có nguy hiểm không? Dấu hiệu và biến chứng cần biết

Áp xe gan có nguy hiểm không là thắc mắc của nhiều người khi được chẩn đoán hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Đây là tình trạng nhiễm trùng tạo ổ mủ trong gan và có thể tiến triển nhanh nếu không điều trị kịp thời. Mức độ nguy hiểm của áp xe gan phụ thuộc vào nguyên nhân, kích thước ổ áp xe và thời điểm phát hiện. Hiểu rõ áp xe gan có nguy hiểm không sẽ giúp người bệnh chủ động thăm khám và phòng ngừa biến chứng.

Áp xe gan có nguy hiểm không?

Câu trả lời là có, và mức độ nguy hiểm tăng lên nhanh chóng nếu bệnh không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Gan là cơ quan trung tâm của quá trình chuyển hóa, đảm nhiệm chức năng giải độc, tổng hợp protein, dự trữ năng lượng và điều hòa miễn dịch. Khi xảy ra nhiễm trùng tại đây, không chỉ gan bị tổn thương mà toàn bộ cơ thể cũng có thể bị ảnh hưởng.

Mức độ nguy hiểm của áp xe gan thể hiện ở những điểm sau:

• Ổ mủ có thể phát triển âm thầm nhưng tăng kích thước nhanh.
• Nhu mô gan bị phá hủy làm suy giảm chức năng gan.
• Vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu gây nhiễm khuẩn huyết.
• Biến chứng vỡ ổ áp xe có thể xảy ra đột ngột.

Ở các quốc gia nhiệt đới như Việt Nam, bệnh vẫn còn tương đối phổ biến do điều kiện vệ sinh thực phẩm và thói quen ăn uống. Những người có bệnh nền như tiểu đường, xơ gan hoặc suy giảm miễn dịch có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn.

Tỷ lệ tử vong có thể tăng đáng kể trong các trường hợp phát hiện muộn hoặc xuất hiện biến chứng nặng. Tuy nhiên, nhờ siêu âm, CT scan và phác đồ kháng sinh kết hợp dẫn lưu mủ hiện đại, tiên lượng bệnh đã được cải thiện rõ rệt nếu điều trị sớm.

Điều này cho thấy, dù là bệnh nguy hiểm, áp xe gan hoàn toàn có thể kiểm soát khi được chẩn đoán và xử trí kịp thời.

Triệu chứng áp xe gan

Triệu chứng áp xe gan thường khởi phát bằng sốt cao, rét run và đau vùng hạ sườn phải, tuy nhiên biểu hiện cụ thể có thể khác nhau tùy nguyên nhân và mức độ tiến triển của bệnh:

• Sốt cao, rét run: Phần lớn người bệnh sốt 39 - 40°C, kèm rét run từng cơn và cảm giác mệt mỏi rõ rệt. Cơn sốt có thể kéo dài, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt thông thường.
• Đau hạ sườn phải: Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội, khu trú dưới bờ sườn phải, đôi khi lan lên vai phải hoặc vùng thượng vị. Đau thường tăng khi ho, vận động mạnh hoặc hít sâu.
• Rối loạn tiêu hóa: Người bệnh dễ chán ăn, buồn nôn, nôn, tiêu chảy nhẹ hoặc sụt cân nhanh do chức năng gan suy giảm và tình trạng nhiễm trùng kéo dài.
• Gan to và đau khi ấn: Khi thăm khám, bác sĩ có thể phát hiện gan to hơn bình thường và ấn đau rõ, đặc biệt ở vùng tương ứng với ổ áp xe.
• Biểu hiện toàn thân khác: Một số trường hợp xuất hiện vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu. Nếu ổ mủ lan sát cơ hoành hoặc màng phổi, người bệnh có thể ho khan, khó thở hoặc thậm chí ho ra mủ.

Chính vì thế, việc nhận biết sớm các triệu chứng áp xe gan và thăm khám kịp thời là yếu tố then chốt giúp ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm và bảo vệ tính mạng người bệnh.

Biến chứng áp xe gan

Áp xe gan không chỉ dừng lại ở những cơn sốt hay cảm giác đau tức vùng hạ sườn phải. Điều khiến bệnh trở nên đáng lo ngại chính là nguy cơ biến chứng khi ổ mủ không được kiểm soát kịp thời. Một khi ổ áp xe vỡ hoặc nhiễm trùng lan rộng, diễn tiến có thể xảy ra rất nhanh và để lại hậu quả nặng nề.

Vỡ áp xe vào màng ngoài tim

Đây là biến chứng hiếm nhưng cực kỳ nguy hiểm, thường gặp khi ổ áp xe ở thùy trái gan. Mủ tràn vào khoang màng tim có thể gây chèn ép tim cấp, biểu hiện bằng khó thở dữ dội, tụt huyết áp, mạch nhanh yếu và nguy cơ tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.

Vỡ áp xe vào ổ bụng (viêm phúc mạc)

Khi mủ lan khắp khoang bụng, viêm phúc mạc toàn thể có thể xảy ra. Người bệnh đau bụng đột ngột, bụng cứng, sốt cao và có thể rơi vào sốc nhiễm khuẩn. Đây là tình huống cần can thiệp khẩn cấp.

Vỡ vào ống tiêu hóa

Một số trường hợp ổ mủ mở vào dạ dày hoặc đại tràng, gây nôn ra mủ, đi ngoài ra máu hoặc rò kéo dài, khiến cơ thể suy kiệt nhanh chóng.

Vỡ vào phổi và màng phổi

Ổ áp xe sát cơ hoành có thể xuyên qua và gây tổn thương hô hấp. Khó thở, đau ngực, ho ra mủ là những dấu hiệu cảnh báo tình trạng đã trở nên phức tạp hơn.

Nhiễm khuẩn huyết và suy đa cơ quan

Khi vi khuẩn xâm nhập vào máu, người bệnh có thể sốt cao hoặc hạ thân nhiệt, tụt huyết áp, rối loạn ý thức và suy tim, thận, hô hấp. Đây là biến chứng nặng nề nhất, đặc biệt nguy hiểm ở người lớn tuổi hoặc có bệnh nền.

Cách phòng tránh áp xe gan

Dù là bệnh lý nghiêm trọng, áp xe gan vẫn có thể phòng ngừa nếu mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe từ những thói quen nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Phòng bệnh không chỉ là tránh một ổ mủ trong gan, mà còn là giữ cho cơ thể được an toàn trước các tác nhân nhiễm trùng.

Giữ gìn vệ sinh ăn uống

Đa số mầm bệnh gây áp xe gan đi vào cơ thể qua thực phẩm và nước uống, do đó đảm bảo vệ sinh trong ăn uống là bước phòng ngừa quan trọng:

• Ăn chín, uống sôi; hạn chế món tái, sống.
• Tránh tiết canh, gỏi sống, rau chưa rửa kỹ.
• Sơ chế sạch rau thủy sinh như rau ngổ, rau cần, cải xoong.
• Chỉ dùng nước đã đun sôi hoặc đạt chuẩn an toàn.

Duy trì thói quen ăn uống hợp vệ sinh không chỉ giúp giảm nguy cơ áp xe gan mà còn bảo vệ hệ tiêu hóa khỏi nhiều bệnh nhiễm trùng khác.

Duy trì vệ sinh cá nhân

Nhiễm amip và nhiều tác nhân gây bệnh khác thường lây qua đường phân miệng, chủ yếu do thực phẩm hoặc bàn tay nhiễm bẩn. Vì vậy, việc duy trì thói quen vệ sinh cá nhân và môi trường sống là yếu tố then chốt trong phòng ngừa:

• Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Giữ khu vực sinh hoạt, ăn uống gọn gàng, sạch sẽ.
• Không dùng phân tươi trong trồng trọt.

Những việc làm đơn giản này lại có giá trị rất lớn trong việc giảm nguy cơ nhiễm bệnh và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Điều trị sớm các ổ nhiễm trùng trong cơ thể

Vi khuẩn có thể di chuyển đến gan từ các ổ viêm ở đường mật, ruột thừa hoặc ống tiêu hóa nếu không được kiểm soát kịp thời. Do đó, việc điều trị dứt điểm các bệnh lý nền đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến chứng:

• Thăm khám và điều trị triệt để viêm đường mật, viêm túi mật.
• Xử trí sớm các bệnh lý viêm nhiễm đường tiêu hóa.
• Tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị và theo dõi sau các thủ thuật gan mật.

Chủ động kiểm soát nguồn nhiễm trùng ban đầu sẽ giúp hạn chế nguy cơ vi khuẩn lan đến gan và hình thành áp xe.

Kiểm soát bệnh nền

Người bị tiểu đường, xơ gan hoặc suy giảm miễn dịch cần theo dõi định kỳ, kiểm soát bệnh ổn định để giảm nguy cơ hình thành ổ mủ trong gan.

Chủ động phòng ngừa và lắng nghe những tín hiệu bất thường của cơ thể chính là cách tốt nhất để bảo vệ lá gan. Bởi khi biến chứng xảy ra, mọi việc có thể diễn tiến nhanh hơn chúng ta nghĩ.

Áp xe gan không chỉ là một nhiễm trùng đơn thuần mà còn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nghiêm trọng nếu phát hiện muộn. Vì vậy, thắc mắc “áp xe gan có nguy hiểm không” hoàn toàn có cơ sở và cần được nhìn nhận nghiêm túc. Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng phác đồ, phần lớn người bệnh có thể hồi phục tốt. Chủ động phòng ngừa, nhận biết sớm dấu hiệu bất thường và thăm khám kịp thời chính là cách bảo vệ gan và sức khỏe lâu dài.