Gan sung huyết là gì? Nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả

Gan sung huyết (Congestive Hepatopathy) là tình trạng tổn thương gan xảy ra do sự gia tăng kéo dài của áp lực tĩnh mạch trung tâm và cản trở dòng máu tĩnh mạch thoát ra khỏi gan. Bệnh thường xuất hiện trong bối cảnh các bệnh lý tim mạch gây tăng áp lực bên phải của tim, đặc biệt là suy tim phải hoặc suy tim sung huyết. Vì có mối liên hệ chặt chẽ với bệnh tim, gan sung huyết cũng thường được đề cập trong nhóm bệnh gan do tim (Cardiac Hepatopathy).

Về cơ chế, khi áp lực nhĩ phải và áp lực tĩnh mạch trung tâm tăng, áp lực này có thể truyền ngược qua tĩnh mạch chủ dưới và tĩnh mạch gan tới hệ thống xoang gan. Tình trạng ứ máu kéo dài làm các xoang gan giãn, ảnh hưởng đến tưới máu và cung cấp oxy cho tế bào gan, trong đó vùng trung tâm tiểu thùy gan thường chịu ảnh hưởng rõ rệt. Nếu sung huyết tồn tại dai dẳng, tổn thương tế bào gan và quá trình tái cấu trúc mô có thể thúc đẩy xơ hóa tiến triển. Ở những trường hợp bệnh kéo dài nhiều năm, xơ hóa có thể tiến triển thành xơ gan do tim (Cardiac Cirrhosis); bệnh gan tiến triển cũng làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng hơn.

Những dấu hiệu và triệu chứng của gan sung huyết

Gan sung huyết có thể diễn biến âm thầm trong thời gian dài và không phải người bệnh nào cũng có biểu hiện rõ ràng. Khi xuất hiện, các triệu chứng thường không đặc hiệu và có thể liên quan đồng thời đến tình trạng ứ trệ tuần hoàn do bệnh tim nền. Các biểu hiện thường gặp có thể bao gồm:

• Gan to: Tình trạng máu ứ đọng trong hệ tĩnh mạch gan khiến gan tăng kích thước; gan to có thể được phát hiện khi thăm khám lâm sàng.
• Đau hoặc khó chịu ở bụng: Người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu, đặc biệt ở vùng gan, do gan sung huyết và tăng kích thước làm căng bao gan.
• Cổ trướng: Sự gia tăng áp lực trong hệ tuần hoàn tĩnh mạch và tĩnh mạch cửa có thể dẫn đến tích tụ dịch trong ổ bụng, gây bụng căng hoặc khó chịu.
• Vàng da, vàng mắt: Khi chức năng gan bị ảnh hưởng, bilirubin có thể tích tụ trong cơ thể và biểu hiện bằng tình trạng vàng da hoặc vàng củng mạc mắt.
• Mệt mỏi và suy nhược: Suy giảm chức năng gan kết hợp với tình trạng tuần hoàn kém có thể khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, yếu sức và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
• Buồn nôn và nôn: Sung huyết tại gan có thể ảnh hưởng đến dòng chảy của mật và hoạt động tiêu hóa, từ đó góp phần gây cảm giác buồn nôn hoặc nôn ở một số người bệnh.

Đáng chú ý, các biểu hiện trên không nhất thiết xuất hiện đồng thời và một số bệnh nhân có thể có triệu chứng ngay cả khi không có cổ trướng. Do tính chất không đặc hiệu, các dấu hiệu và triệu chứng của gan sung huyết cần được đánh giá kết hợp với bệnh sử tim mạch, thăm khám, xét nghiệm và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh thay vì sử dụng riêng lẻ để xác định bệnh.

Biến chứng có thể gặp khi mắc phải gan sung huyết

Nếu tình trạng sung huyết ở gan kéo dài và nguyên nhân tim mạch nền không được kiểm soát hiệu quả, tổn thương tế bào gan có thể tiến triển từ rối loạn chức năng đến xơ hóa và gây ra nhiều biến chứng. Một số biến chứng đáng chú ý gồm:

• Xơ hóa gan: Tình trạng sung huyết và giảm tưới máu kéo dài có thể gây tổn thương tế bào gan, hoạt hóa quá trình tạo xơ và lắng đọng collagen. Xơ hóa tiến triển làm biến đổi cấu trúc gan và tăng sức cản đối với dòng máu trong gan.
• Xơ gan: Khi tổn thương và xơ hóa tiếp tục tiến triển trong thời gian dài, người bệnh có thể phát triển xơ gan liên quan đến bệnh tim, thường được gọi là xơ gan do tim.
• Tăng áp lực tĩnh mạch cửa: Xơ hóa làm tăng sức cản trong gan và có thể góp phần gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Khi tình trạng này tiến triển, tuần hoàn bàng hệ có thể hình thành và kéo theo các biến chứng khác.
• Cổ trướng: Sự gia tăng áp lực trong hệ tĩnh mạch và tĩnh mạch cửa có thể làm dịch tích tụ trong khoang bụng, gây cổ trướng. Đây cũng là một biểu hiện thường gặp của tình trạng ứ dịch ở người bệnh suy tim có gan sung huyết.
• Giãn tĩnh mạch và xuất huyết do vỡ giãn tĩnh mạch: Khi tăng áp lực tĩnh mạch cửa và tuần hoàn bàng hệ phát triển, các tĩnh mạch có thể bị giãn. Vỡ các tĩnh mạch này có nguy cơ gây xuất huyết nghiêm trọng.
• Rối loạn chức năng tổng hợp của gan: Tổn thương gan tiến triển có thể làm giảm khả năng tổng hợp albumin và các yếu tố đông máu, từ đó góp phần gây giảm albumin máu, giữ dịch và rối loạn đông máu.
• Thiếu máu cục bộ và hoại tử tế bào gan: Trong trường hợp nặng, sung huyết kéo dài kết hợp với suy giảm dòng máu đến gan có thể gây thiếu máu cục bộ và hoại tử tế bào gan, làm tình trạng rối loạn chức năng gan trở nên nghiêm trọng hơn.
• Suy gan cấp: Tổn thương tế bào gan do thiếu máu cục bộ nghiêm trọng có thể thúc đẩy suy gan cấp trong những bệnh cảnh nặng, đặc biệt khi huyết động bị suy giảm đáng kể.
• Ung thư biểu mô tế bào gan (HCC): Bài tổng quan ghi nhận gan sung huyết kéo dài có thể tiến triển đến xơ hóa, xơ gan và cuối cùng làm phát sinh nguy cơ HCC. Nguy cơ này đặc biệt được quan tâm ở những bệnh nhân có bệnh gan mạn tính tiến triển kéo dài.

Nhìn chung, mức độ biến chứng của gan sung huyết phụ thuộc vào thời gian và mức độ sung huyết cũng như tình trạng tim mạch nền. Việc kiểm soát nguyên nhân gây tăng áp lực tĩnh mạch gan và theo dõi chức năng gan có vai trò quan trọng nhằm hạn chế tổn thương gan tiến triển và các biến chứng liên quan.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Gan sung huyết thường liên quan đến bệnh lý tim mạch và có thể không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Người bệnh nên đi khám khi xuất hiện các biểu hiện bất thường hoặc triệu chứng có xu hướng nặng dần, đặc biệt trong các trường hợp:

• Đau hoặc khó chịu vùng bụng: Đặc biệt khi cảm giác đau tức vùng hạ sườn phải kéo dài hoặc ngày càng tăng.
• Bụng to hoặc căng nhanh: Có thể liên quan đến tình trạng tích tụ dịch trong ổ bụng (cổ trướng).
• Vàng da, vàng mắt: Đây là dấu hiệu cho thấy chức năng gan hoặc quá trình chuyển hóa bilirubin có thể đang bị ảnh hưởng.
• Phù chân hoặc tăng cân nhanh: Tình trạng giữ nước, phù hai chân hoặc tăng cân nhanh trong thời gian ngắn có thể liên quan đến tình trạng sung huyết và suy tim nền.
• Khó thở tăng lên: Khó thở khi hoạt động, khi nằm hoặc khó thở nặng dần cần được đánh giá sớm, nhất là ở người đã có bệnh tim.
• Mệt mỏi, chán ăn hoặc buồn nôn kéo dài: Nên đi khám nếu các triệu chứng này xuất hiện dai dẳng hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày.
• Có bệnh tim và xuất hiện bất thường về gan: Người mắc suy tim phải, bệnh van tim, tăng áp động mạch phổi hoặc các bệnh tim mạn tính nên trao đổi với bác sĩ nếu xét nghiệm chức năng gan bất thường hoặc xuất hiện triệu chứng nghi ngờ gan sung huyết.

Đặc biệt, cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện khó thở dữ dội, đau ngực, ngất hoặc lú lẫn, nôn ra máu hay đi ngoài phân đen. Đây có thể là những biểu hiện của tình trạng nghiêm trọng cần được đánh giá và xử trí kịp thời.

Gan sung huyết chủ yếu xảy ra khi áp lực tĩnh mạch trung tâm tăng và máu từ gan không thể trở về tim một cách bình thường, dẫn đến ứ máu trong hệ tĩnh mạch và xoang gan. Vì vậy, nguyên nhân thường bắt nguồn từ các bệnh lý làm tăng áp lực ở tim phải hoặc cản trở dòng máu tĩnh mạch trở về tim.

• Suy tim phải: Là một trong những nguyên nhân quan trọng nhất. Khi khả năng bơm máu của thất phải suy giảm, áp lực nhĩ phải và tĩnh mạch trung tâm tăng, khiến máu ứ ngược về tĩnh mạch gan và gây sung huyết.
• Hở van ba lá nặng: Van ba lá đóng không kín khiến máu phụt ngược từ thất phải về nhĩ phải trong quá trình tim co bóp. Tình trạng này làm tăng áp lực hệ tĩnh mạch và có thể truyền ngược đến gan.
• Tăng áp động mạch phổi: Áp lực trong tuần hoàn phổi tăng kéo dài làm tăng gánh nặng cho thất phải. Theo thời gian, thất phải có thể suy chức năng, dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch trung tâm và sung huyết tại gan.
• Viêm màng ngoài tim co thắt: Màng ngoài tim trở nên dày, xơ hóa và hạn chế khả năng giãn nở của tim, từ đó cản trở quá trình đổ đầy của tim và làm tăng áp lực tĩnh mạch hệ thống, bao gồm tĩnh mạch gan.
• Bệnh cơ tim: Một số bệnh cơ tim ở giai đoạn tiến triển có thể làm suy giảm chức năng tim phải hoặc cả hai thất, gây ứ trệ tuần hoàn và làm tăng áp lực tĩnh mạch gan.
• Bệnh tim bẩm sinh: Một số dị tật tim bẩm sinh gây rối loạn huyết động và tăng áp lực kéo dài ở hệ tuần hoàn tĩnh mạch có thể dẫn đến sung huyết gan. Đây cũng là vấn đề được quan tâm ở một số bệnh nhân đã trải qua phẫu thuật tim bẩm sinh phức tạp.

Nhìn chung, suy tim phải và các bệnh lý làm tăng áp lực phía bên phải của tim là nhóm nguyên nhân chính của gan sung huyết. Mức độ tổn thương gan phụ thuộc vào mức độ tăng áp lực tĩnh mạch, thời gian sung huyết cũng như tình trạng huyết động của người bệnh. Nếu tình trạng này kéo dài, tổn thương gan có thể tiến triển từ giãn xoang và tổn thương tế bào gan đến xơ hóa, thậm chí xơ gan.

Những ai có nguy cơ mắc phải gan sung huyết?

Không lặp lại các bệnh lý nguyên nhân, có thể mô tả nhóm đối tượng có nguy cơ theo đặc điểm lâm sàng như sau:

• Người có bệnh tim mạch mạn tính: Đặc biệt ở những trường hợp bệnh đã tiến triển và xuất hiện tình trạng ứ trệ tuần hoàn hệ thống.
• Người có áp lực tĩnh mạch trung tâm tăng kéo dài: Áp lực cao trong hệ tĩnh mạch làm tăng khả năng máu bị ứ tại gan và theo thời gian có thể gây tổn thương nhu mô gan.
• Người có chức năng tim phải suy giảm: Khả năng đưa máu từ hệ tĩnh mạch sang tuần hoàn phổi bị hạn chế khiến áp lực phía sau tim tăng và gan trở thành một trong những cơ quan dễ chịu ảnh hưởng.
• Người đã trải qua một số phẫu thuật tim phức tạp: Đặc biệt, những người mắc bệnh tim bẩm sinh được phẫu thuật Fontan có thể phải chịu tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch mạn tính và có nguy cơ phát triển bệnh gan liên quan Fontan.
• Người mắc bệnh tim giai đoạn tiến triển: Khi chức năng tim suy giảm nghiêm trọng và tình trạng sung huyết kéo dài, khả năng xuất hiện tổn thương gan cũng tăng lên. 

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải gan sung huyết

Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy các yếu tố về lối sống hoặc môi trường như chế độ ăn uống, hút thuốc, uống rượu, nghề nghiệp hay ô nhiễm môi trường trực tiếp làm tăng nguy cơ mắc gan sung huyết. Khác với nhiều bệnh gan nguyên phát, gan sung huyết chủ yếu hình thành do những bất thường huyết động liên quan đến tim và hệ tuần hoàn.

Tuy nhiên, lối sống không lành mạnh có thể ảnh hưởng gián tiếp đến sức khỏe tim mạch nói chung, nhưng không nên xem đây là các yếu tố nguy cơ trực tiếp của gan sung huyết khi chưa có bằng chứng chuyên biệt. Vì vậy, nếu chỉ xét các yếu tố sinh hoạt và môi trường trực tiếp, hiện chưa xác định được yếu tố nguy cơ đặc hiệu đối với gan sung huyết.

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán gan sung huyết

Chẩn đoán gan sung huyết thường cần kết hợp bệnh sử, thăm khám lâm sàng, xét nghiệm máu và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh. Không có một xét nghiệm đơn lẻ nào đủ để xác định bệnh trong mọi trường hợp; bác sĩ cần đồng thời đánh giá tổn thương gan và tình trạng tim mạch, huyết động của người bệnh.

Xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan

Xét nghiệm chức năng gan giúp phát hiện những bất thường liên quan đến tình trạng sung huyết và tổn thương tế bào gan. Người bệnh có thể được kiểm tra bilirubin, AST, ALT, phosphatase kiềm (ALP), gamma-glutamyl transferase (GGT), albumin và các chỉ số đông máu. Tuy nhiên, các bất thường này thường không đặc hiệu và mức độ thay đổi có thể không phản ánh chính xác mức độ xơ hóa gan. Vì vậy, kết quả xét nghiệm cần được đánh giá cùng các thông tin lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh.

Siêu âm gan và siêu âm Doppler

Siêu âm là phương pháp hình ảnh thường được sử dụng để đánh giá cấu trúc gan, kích thước gan, cổ trướng và những thay đổi của hệ tĩnh mạch. Khi kết hợp Doppler, bác sĩ có thể khảo sát đường kính và đặc điểm dòng máu tại tĩnh mạch gan, tĩnh mạch chủ dưới và tĩnh mạch cửa. Những thay đổi về dòng chảy có thể cung cấp thêm bằng chứng về tình trạng sung huyết tại gan.

Chụp CT hoặc MRI

Chụp cắt lớp vi tính (CT) và cộng hưởng từ (MRI) có thể giúp đánh giá chi tiết hơn cấu trúc và tưới máu của gan. Các phương pháp này có thể phát hiện gan to, bất thường hệ tĩnh mạch, kiểu ngấm thuốc không đồng nhất do sung huyết và những thay đổi hình thái khi bệnh gan đã tiến triển. CT hoặc MRI cũng hữu ích khi cần đánh giá các tổn thương khu trú ở gan.

Đo độ đàn hồi gan

Các kỹ thuật đo độ đàn hồi gan như elastography có thể được sử dụng để hỗ trợ đánh giá tình trạng gan. Tuy nhiên, ở người bị gan sung huyết, độ cứng của gan có thể tăng do chính tình trạng ứ máu chứ không chỉ do xơ hóa. Vì vậy, kết quả đo độ đàn hồi cần được diễn giải thận trọng và không nên sử dụng riêng lẻ để xác định mức độ xơ hóa.

Đánh giá chức năng và cấu trúc tim

Do gan sung huyết thường liên quan chặt chẽ đến rối loạn huyết động tim, đánh giá tim là một phần quan trọng của quá trình chẩn đoán. Siêu âm tim có thể giúp xác định chức năng thất phải, tình trạng van tim, áp lực động mạch phổi và những bất thường khác có khả năng gây tăng áp lực tĩnh mạch hệ thống. Tùy trường hợp, người bệnh có thể cần thêm các thăm dò tim mạch chuyên sâu.

Sinh thiết gan

Sinh thiết gan không phải lúc nào cũng cần thiết nhưng có thể được cân nhắc khi chẩn đoán chưa rõ ràng, cần phân biệt với bệnh gan khác hoặc cần đánh giá tổn thương mô học. Mẫu mô có thể cho thấy các đặc điểm liên quan đến sung huyết mạn tính và xơ hóa. Tuy nhiên, sự phân bố xơ hóa trong gan sung huyết có thể không đồng đều, vì vậy kết quả sinh thiết cũng cần được đặt trong bối cảnh của các dữ liệu lâm sàng và hình ảnh.

Nhìn chung, chẩn đoán gan sung huyết là quá trình đánh giá đồng thời gan và tim, thay vì chỉ dựa vào xét nghiệm chức năng gan. Việc kết hợp nhiều phương pháp giúp xác định tình trạng sung huyết, đánh giá mức độ tổn thương gan và tìm kiếm bệnh lý tim mạch hoặc rối loạn huyết động liên quan.

Phương pháp điều trị gan sung huyết hiệu quả

Điều trị gan sung huyết chủ yếu tập trung vào kiểm soát bệnh tim hoặc rối loạn huyết động gây ứ máu tại gan, bởi hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu nhằm đảo ngược trực tiếp tổn thương gan do sung huyết. Phác đồ cụ thể cần được cá thể hóa tùy nguyên nhân, mức độ suy tim, tình trạng ứ dịch và mức độ tổn thương gan.

Điều trị bệnh tim và nguyên nhân nền

Đây là nền tảng quan trọng nhất trong điều trị gan sung huyết. Mục tiêu là cải thiện chức năng tim, giảm áp lực tĩnh mạch trung tâm và hạn chế tình trạng máu ứ ngược tại gan. Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể điều trị suy tim, bệnh van tim, tăng áp động mạch phổi hoặc các rối loạn tim mạch liên quan. Khi huyết động được cải thiện, tình trạng sung huyết và một số bất thường chức năng gan cũng có thể cải thiện.

Kiểm soát tình trạng ứ dịch

Ở người bệnh có biểu hiện quá tải dịch, phù ngoại biên hoặc cổ trướng, thuốc lợi tiểu có thể được sử dụng nhằm giảm lượng dịch dư thừa và áp lực tĩnh mạch. Việc điều chỉnh thuốc cần được theo dõi cẩn thận vì giảm thể tích tuần hoàn quá mức có thể ảnh hưởng đến huyết áp, chức năng thận và lượng máu tưới cho gan.

Điều trị suy tim theo tình trạng của người bệnh

Người mắc gan sung huyết kèm suy tim cần được điều trị suy tim theo bệnh cảnh và chỉ định chuyên khoa. Các thuốc và biện pháp điều trị được lựa chọn dựa trên loại suy tim, chức năng tim, huyết áp, chức năng thận và các bệnh đồng mắc. Người bệnh không nên tự ý bắt đầu, ngừng hoặc thay đổi liều thuốc tim mạch khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Can thiệp hoặc phẫu thuật tim khi cần thiết

Nếu tình trạng sung huyết bắt nguồn từ bất thường cấu trúc tim có khả năng can thiệp, chẳng hạn bệnh van tim nặng, việc điều trị nguyên nhân bằng can thiệp qua catheter hoặc phẫu thuật có thể được cân nhắc. Mục tiêu là cải thiện huyết động và giảm áp lực truyền ngược về hệ tĩnh mạch gan.

Theo dõi và xử trí bệnh gan tiến triển

Người bệnh có sung huyết kéo dài cần được theo dõi chức năng gan và đánh giá mức độ tổn thương gan. Nếu đã xuất hiện xơ hóa tiến triển, xơ gan hoặc các biến chứng liên quan, việc theo dõi và xử trí cần phối hợp giữa chuyên khoa tim mạch và gan mật. Điều trị khi đó không chỉ nhằm cải thiện tình trạng tim mà còn kiểm soát các biến chứng của bệnh gan.

Ghép tim hoặc ghép tạng trong trường hợp nặng

Ở một số bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường, ghép tim có thể được xem xét. Khi tổn thương gan đã tiến triển nặng và được đánh giá là khó hồi phục, việc lựa chọn ghép tim đơn thuần hay ghép tim - gan kết hợp là vấn đề phức tạp, cần được đánh giá tại trung tâm chuyên sâu dựa trên tình trạng của từng người bệnh.

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của gan sung huyết

Chế độ sinh hoạt:

• Duy trì vận động thể lực ở mức phù hợp với khả năng và tình trạng tim mạch; tránh gắng sức quá mức, đặc biệt khi đang có khó thở, phù hoặc mệt nhiều.
• Theo dõi cân nặng đều đặn để nhận biết sớm tình trạng giữ nước; nếu cân nặng tăng nhanh kèm phù chân, căng bụng hoặc khó thở tăng, nên liên hệ cơ sở y tế.
• Hạn chế rượu bia và tránh hút thuốc lá vì có thể làm tăng thêm gánh nặng cho gan và hệ tim mạch.
• Tuân thủ điều trị bệnh nền, đặc biệt là suy tim hoặc các bệnh tim mạch gây ứ máu tĩnh mạch; không tự ý ngừng, tăng hoặc giảm liều thuốc.
• Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đủ giấc và tránh các hoạt động làm triệu chứng khó thở hoặc mệt trở nên rõ rệt hơn.
• Tái khám định kỳ và theo dõi các dấu hiệu như phù chân, cổ trướng, khó thở, mệt tăng hoặc vàng da để được đánh giá kịp thời.

Chế độ dinh dưỡng: 

• Hạn chế thực phẩm chứa nhiều muối/natri như thức ăn chế biến sẵn, đồ đóng hộp, thực phẩm muối chua và các loại nước chấm mặn, nhất là khi có suy tim, phù hoặc giữ nước.
• Thực hiện chế độ ăn cân đối, ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn protein phù hợp thay cho thực phẩm nhiều chất béo bão hòa hoặc chế biến sẵn.
• Không tự ý uống quá nhiều hoặc hạn chế quá mức lượng nước hằng ngày; mức dịch phù hợp cần căn cứ vào tình trạng suy tim, phù, chức năng thận và hướng dẫn của bác sĩ.
• Tránh hoặc hạn chế rượu bia, đặc biệt khi đã có tổn thương chức năng gan hoặc bệnh gan kèm theo.

Phương pháp phòng ngừa suy tim sung huyết hiệu quả

Gan sung huyết thường là hậu quả của tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch và ứ máu kéo dài, thường liên quan đến bệnh lý tim. Vì vậy, phòng ngừa chủ yếu tập trung vào bảo vệ sức khỏe tim mạch và phát hiện, kiểm soát sớm các bệnh có khả năng dẫn đến suy tim phải hoặc ứ trệ tuần hoàn.

• Duy trì lối sống có lợi cho tim mạch: Tập thể dục đều đặn với cường độ phù hợp, duy trì cân nặng hợp lý, không hút thuốc và hạn chế rượu bia.
• Xây dựng chế độ ăn lành mạnh: Ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm ít chất béo bão hòa, đồng thời hạn chế thực phẩm nhiều muối và chế biến sẵn.
• Kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch: Theo dõi và quản lý tốt huyết áp, đường huyết, rối loạn lipid máu và các yếu tố nguy cơ khác theo hướng dẫn chuyên môn.
• Phát hiện và điều trị sớm bệnh tim: Khám sức khỏe định kỳ và đánh giá sớm khi xuất hiện khó thở, phù chân, hồi hộp hoặc giảm khả năng gắng sức có thể giúp phát hiện bệnh tim trước khi xảy ra tình trạng sung huyết kéo dài.
• Tuân thủ điều trị khi phát hiện bệnh tim mạch: Điều trị thích hợp các bệnh có nguy cơ tiến triển thành suy tim hoặc tăng áp lực tĩnh mạch giúp giảm nguy cơ ứ máu tại gan.
• Tránh các yếu tố gây tổn thương gan: Hạn chế rượu bia và tránh tự ý sử dụng thuốc, thảo dược hoặc sản phẩm bổ sung có nguy cơ gây độc cho gan.