Áp xe amidan: Dấu hiệu nhận biết và mức độ nguy hiểm

Viêm amidan là bệnh tai mũi họng phổ biến, đặc biệt thường gặp ở người trẻ và người có sức đề kháng kém. Nhiều trường hợp viêm amidan được xem nhẹ vì nghĩ rằng chỉ là đau họng thông thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng viêm kéo dài hoặc điều trị không triệt để, ổ nhiễm trùng có thể lan rộng và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. Trong đó, áp xe quanh amidan là biến chứng nguy hiểm cần được nhận biết và xử trí sớm để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân.

Áp xe amidan là gì? 

Áp xe amidan là tình trạng hình thành một ổ mủ khu trú ở vùng quanh amidan, thường xuất hiện sau viêm amidan cấp hoặc viêm amidan tái phát nhiều lần. Khi vi khuẩn xâm nhập sâu vào tổ chức quanh amidan, cơ thể phản ứng bằng cách tạo ra ổ mủ để cô lập nhiễm trùng. Chính ổ mủ này gây sưng nề, đau đớn và làm rối loạn chức năng vùng họng.

Khác với viêm amidan thông thường, áp xe amidan thường chỉ xảy ra ở một bên họng. Người bệnh có thể cảm nhận rõ sự khác biệt giữa hai bên amidan, một bên sưng to, đỏ và rất đau. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến ăn uống, giao tiếp và sinh hoạt hằng ngày.

Lý do áp xe amidan cần được đặc biệt lưu ý là vì vị trí giải phẫu của amidan nằm gần nhiều cấu trúc quan trọng như đường thở, các mạch máu lớn và khoang cổ. Nếu ổ mủ không được kiểm soát, nhiễm trùng có thể lan rộng, làm tăng nguy cơ biến chứng nặng. Do đó, đây không phải là tình trạng có thể tự khỏi nếu không có theo dõi y tế phù hợp.

Nguyên nhân hình thành áp xe amidan

Áp xe amidan không xuất hiện ngẫu nhiên mà thường là hậu quả của nhiều yếu tố kết hợp. Việc hiểu rõ nguyên nhân giúp người bệnh có ý thức hơn trong phòng ngừa và theo dõi sức khỏe tai mũi họng.

Nguyên nhân phổ biến nhất là viêm amidan cấp không được điều trị đúng cách hoặc điều trị không đủ thời gian. Khi vi khuẩn gây viêm không bị loại bỏ hoàn toàn, chúng có thể tiếp tục phát triển và lan sâu vào các mô xung quanh amidan. Tình trạng viêm kéo dài tạo điều kiện cho ổ mủ hình thành.

Ngoài ra, viêm amidan tái phát nhiều lần cũng làm tăng nguy cơ áp xe. Mỗi đợt viêm khiến cấu trúc amidan và mô quanh amidan bị tổn thương, giảm khả năng tự bảo vệ. Khi đó, chỉ cần một đợt nhiễm trùng mới, nguy cơ biến chứng sẽ cao hơn so với người khỏe mạnh.

Một yếu tố khác không thể bỏ qua là suy giảm sức đề kháng. Người thường xuyên mệt mỏi, căng thẳng kéo dài, ngủ không đủ giấc hoặc có chế độ dinh dưỡng kém sẽ dễ bị nhiễm trùng hơn. Trong môi trường như vậy, vi khuẩn có điều kiện phát triển mạnh, làm tăng nguy cơ hình thành ổ mủ quanh amidan.

Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt không phù hợp như hút thuốc lá, uống rượu bia thường xuyên hoặc vệ sinh răng miệng kém cũng góp phần làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn vùng họng. Đây là những yếu tố gián tiếp nhưng có ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe tai mũi họng nói chung.

Dấu hiệu và triệu chứng áp xe amidan thường gặp

So với viêm amidan thông thường, các triệu chứng của áp xe amidan thường nặng hơn, rõ ràng hơn và tiến triển nhanh. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu này giúp người bệnh không chủ quan và kịp thời đi khám. Cụ thể:

Triệu chứng toàn thân

Người bị áp xe amidan thường có biểu hiện sốt cao, có thể kèm rét run. Cảm giác mệt mỏi, uể oải xuất hiện rõ rệt, khiến người bệnh khó duy trì sinh hoạt bình thường. Một số trường hợp có thể đau đầu, chán ăn và suy giảm thể trạng nhanh chóng do không ăn uống được đầy đủ.

Triệu chứng toàn thân phản ánh mức độ nhiễm trùng đã ảnh hưởng đến toàn cơ thể, chứ không chỉ khu trú tại họng. Nếu tình trạng sốt cao kéo dài hoặc không đáp ứng với các biện pháp hạ sốt thông thường, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng.

Triệu chứng tại họng

Biểu hiện điển hình nhất của áp xe amidan là đau họng dữ dội, thường đau nhiều ở một bên. Cơn đau có thể lan lên tai hoặc xuống cổ, khiến người bệnh cảm thấy rất khó chịu. Khó nuốt là triệu chứng thường gặp, thậm chí nuốt nước bọt cũng gây đau, dẫn đến chảy nước dãi liên tục.

Ngoài ra, giọng nói của người bệnh có thể thay đổi, nghe như giọng ngậm do sưng nề vùng họng. Khi quan sát, amidan bên tổn thương thường sưng to, đỏ và có thể lệch về phía đối diện. Hơi thở hôi cũng là dấu hiệu thường gặp do sự hiện diện của ổ mủ và vi khuẩn trong khoang miệng.

Những triệu chứng này giúp phân biệt áp xe amidan với viêm amidan thông thường, vốn thường đau họng hai bên và mức độ đau nhẹ hơn.

Áp xe amidan có nguy hiểm không? 

Áp xe amidan được đánh giá là tình trạng nguy hiểm nếu không được xử trí kịp thời. Nguy cơ lớn nhất là nhiễm trùng lan rộng sang các vùng lân cận như khoang cổ, gây viêm lan tỏa hoặc ảnh hưởng đến đường thở. Trong một số trường hợp nặng, ổ mủ có thể chèn ép đường hô hấp, làm người bệnh khó thở.

Ngoài ra, nhiễm trùng kéo dài còn có nguy cơ lan vào máu, gây ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân. Chính vì vậy, áp xe amidan không nên được xem là tình trạng có thể tự khỏi hoặc chỉ điều trị tại nhà.

Người bệnh cần đi khám ngay khi có các dấu hiệu như đau họng dữ dội một bên, sốt cao kéo dài, khó nuốt nhiều hoặc nói giọng ngậm. Việc thăm khám sớm giúp đánh giá chính xác tình trạng và đưa ra hướng xử trí phù hợp, hạn chế biến chứng không mong muốn.

Trong quá trình điều trị, việc tuân thủ hướng dẫn y tế và tái khám theo lịch hẹn là rất quan trọng. Điều này giúp đảm bảo ổ nhiễm trùng được kiểm soát hoàn toàn và giảm nguy cơ tái phát.

Áp xe amidan là biến chứng nguy hiểm của viêm amidan, có thể gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc hiểu rõ bản chất bệnh, nguyên nhân hình thành và các dấu hiệu đặc trưng giúp người bệnh chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe. Khi có biểu hiện đau họng nặng, sốt cao hoặc khó nuốt kéo dài, người bệnh không nên chủ quan mà cần thăm khám sớm để hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng.