Ăn nhiều hải sản có bị gout không? Cách ăn để giảm nguy cơ tăng axit uric

Các món biển giàu đạm và khoáng chất, nhưng không phải ai cũng nên ăn quá thường xuyên. Với người có axit uric cao, thừa cân hoặc từng đau khớp, việc kiểm soát khẩu phần là điều cần thiết để giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.

Ăn nhiều hải sản có bị gout không?

Ăn nhiều hải sản không phải là nguyên nhân duy nhất gây gout. Tuy nhiên, nếu thường xuyên ăn lượng lớn các loại hải sản giàu purin, nguy cơ tăng axit uric máu và bùng phát cơn gout có thể cao hơn, nhất là ở người đã có yếu tố nguy cơ.

Gout là một dạng viêm khớp liên quan đến tình trạng axit uric tăng cao, tạo tinh thể urat lắng đọng trong khớp. CDC ghi nhận các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ gout gồm béo phì, một số thuốc như thuốc lợi tiểu, rượu bia, đồ uống ngọt, thịt đỏ và hải sản có vỏ.

Điều này có nghĩa là hải sản chỉ là một phần trong bức tranh nguy cơ. Một người ăn hải sản vừa phải, cân nặng hợp lý, chức năng thận tốt và không có tiền sử gout có thể có nguy cơ khác với người thường xuyên uống bia, thừa cân hoặc đã từng tăng axit uric.

Với người khỏe mạnh, không cần kiêng hoàn toàn hải sản. Tuy nhiên, ăn quá nhiều trong một bữa, ăn liên tục nhiều ngày hoặc kết hợp với rượu bia có thể không có lợi cho việc kiểm soát axit uric.

Với người đã bị gout, từng tăng axit uric hoặc có bệnh thận, việc ăn hải sản cần thận trọng hơn. Nhóm này nên trao đổi với bác sĩ về khẩu phần phù hợp, đặc biệt nếu đang dùng thuốc điều trị gout hoặc có cơn đau khớp tái phát.

Vì sao hải sản có thể làm tăng nguy cơ gout?

Một số loại hải sản chứa purin tự nhiên. Khi cơ thể phân giải purin, axit uric được tạo ra. Nếu lượng axit uric trong máu tăng cao hoặc thận đào thải không hiệu quả, tinh thể urat có thể tích tụ trong khớp và gây viêm.

Cơn gout thường biểu hiện bằng đau khớp đột ngột, sưng, nóng, đỏ và rất nhạy cảm khi chạm vào. Vị trí thường gặp là khớp ngón chân cái, nhưng gout cũng có thể ảnh hưởng đến mắt cá chân, đầu gối, bàn tay hoặc cổ tay.

Mayo Clinic khuyến nghị người cần kiểm soát gout nên hạn chế một số loại hải sản có purin cao hơn, như cá cơm, động vật có vỏ, cá mòi và cá tuyết. Nguồn này cũng lưu ý nên hạn chế rượu bia, đồ uống ngọt và thực phẩm nhiều fructose trong chế độ ăn dành cho người gout.

Nguy cơ càng đáng chú ý khi hải sản được ăn kèm bia rượu. Rượu có thể làm tăng sản xuất axit uric và giảm khả năng đào thải axit uric qua thận. Vì vậy, thói quen “hải sản và bia” lặp lại thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ cơn gout ở người nhạy cảm.

Một điểm quan trọng là không phải mọi loại hải sản đều giống nhau. Hàm lượng purin có thể khác nhau tùy loại cá, cách chế biến, độ khô, dạng đóng hộp hoặc thực phẩm tươi. Vì vậy, thay vì kiêng tuyệt đối, người đọc nên biết nhóm nào cần hạn chế hơn.

Những loại hải sản nào dễ làm tăng axit uric?

Nhóm hải sản cần chú ý thường là các loại cá biển nhỏ, cá khô, cá đóng hộp và động vật có vỏ. Theo tổng quan trên PubMed Central, cá và hải sản có thể góp phần thúc đẩy tăng axit uric do hàm lượng purin; cá cơm, cá trích, cá thu, cá ngừ, cá mòi và động vật có vỏ là những nhóm có purin cao hơn.

Bạn có thể tham khảo cách phân nhóm dưới đây để điều chỉnh bữa ăn:

Bảng trên chỉ có tính tham khảo, không thay thế tư vấn y tế cá nhân. Người đã từng có cơn gout cấp nên theo dõi phản ứng của cơ thể sau khi ăn và tái khám định kỳ để kiểm tra axit uric.

Với người chưa từng bị gout nhưng có tiền sử gia đình, thừa cân, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc bệnh thận, nên ăn hải sản điều độ. Việc xét nghiệm axit uric máu có thể cần thiết nếu có triệu chứng đau khớp tái diễn.

Người bị gout có phải kiêng hải sản hoàn toàn không?

Người bị gout không phải lúc nào cũng cần kiêng tuyệt đối hải sản suốt đời. Mục tiêu hợp lý hơn là hạn chế các loại giàu purin, ăn khẩu phần phù hợp và tránh những yếu tố dễ kích hoạt cơn gout.

Trong giai đoạn cơn gout cấp, khi khớp đang đau, sưng và nóng đỏ, người bệnh nên tránh hải sản giàu purin. Lúc này, nên ưu tiên chế độ ăn nhẹ, uống đủ nước và dùng thuốc theo chỉ định nếu đã được kê đơn.

Khi bệnh ổn định, một số người có thể ăn lại lượng nhỏ hải sản ít thường xuyên hơn. Arthritis Foundation cho rằng việc tránh purin hoàn toàn là khó thực hiện, người bệnh nên học cách nhận biết giới hạn cá nhân và các thực phẩm dễ gây vấn đề cho mình.

Điều quan trọng là không tự ý ngừng thuốc hạ axit uric chỉ vì đã ăn kiêng. Chế độ ăn có thể hỗ trợ kiểm soát gout, nhưng không thay thế thuốc điều trị trong những trường hợp bác sĩ đã chỉ định.

Người bệnh cũng không nên tự dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc chống viêm kéo dài khi đau khớp sau ăn hải sản. Một số thuốc có thể không phù hợp với người có bệnh dạ dày, thận, tim mạch hoặc đang dùng thuốc khác.

Ăn nhiều hải sản có bị gout không phụ thuộc vào loại hải sản, lượng ăn, tần suất và nguy cơ nền của từng người. Hải sản không phải nguyên nhân duy nhất gây gout, nhưng ăn quá nhiều loại giàu purin có thể góp phần làm tăng axit uric hoặc kích hoạt cơn gout ở người nhạy cảm.

Người khỏe mạnh nên ăn hải sản điều độ, tránh ăn quá nhiều trong một bữa và không nên kết hợp thường xuyên với bia rượu. Người đã bị gout, axit uric cao hoặc bệnh thận nên hỏi bác sĩ về chế độ ăn phù hợp, đồng thời không tự ý ngừng thuốc hoặc tự điều trị khi có cơn đau khớp.

Nếu bạn thường đau sưng khớp sau khi ăn hải sản hoặc từng có axit uric cao, hãy đặt lịch khám chuyên khoa cơ xương khớp hoặc dinh dưỡng để được tư vấn chế độ ăn phù hợp.