Xơ gan gây giảm tiểu cầu có nguy hiểm không? Dấu hiệu nhận biết và cách xử trí

Xơ gan đang trở thành gánh nặng y tế lớn. Một trong những biến chứng thường gặp trong xơ gan là giảm tiểu cầu. Tình trạng này không chỉ làm giảm chất lượng cuộc sống mà còn ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các thủ thuật y khoa.

Xơ gan gây giảm tiểu cầu có nguy hiểm không?

Câu trả lời là có, tình trạng này thực sự nguy hiểm vì nó không chỉ là dấu hiệu cảnh báo bệnh đang chuyển sang giai đoạn nặng mà còn trực tiếp đe dọa tính mạng người bệnh thông qua các biến chứng chảy máu khó kiểm soát, cụ thể:

• Nguy cơ chảy máu khó cầm: Tiểu cầu đóng vai trò như những nút chặn quan trọng giúp máu đông lại khi mạch máu bị tổn thương. Khi số lượng tiểu cầu sụt giảm nghiêm trọng, cơ thể sẽ mất đi khả năng tự bảo vệ này. Ngay cả những vết thương nhỏ ngoài da do va quẹt hay vết cắt thông thường cũng có thể chảy máu kéo dài không dứt.
• Xuất huyết nội tạng: Đây là mối nguy hiểm lớn nhất. Người bị xơ gan thường đi kèm với hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa, làm các tĩnh mạch ở thực quản hoặc dạ dày bị giãn nở quá mức. Nếu các tĩnh mạch này bị vỡ kết hợp với việc thiếu tiểu cầu để đông máu, bệnh nhân sẽ bị xuất huyết ồ ạt trong nội tạng, dẫn đến tử vong rất nhanh nếu không cấp cứu kịp thời.
• Cản trở các can thiệp y tế cần thiết: Khi người bệnh cần thực hiện các thủ thuật xâm lấn như nhổ răng, nội soi, sinh thiết hoặc các cuộc phẫu thuật, nguy cơ mất máu trên bàn mổ là cực kỳ cao. Điều này buộc các bác sĩ phải cân nhắc rất kỹ, đôi khi phải trì hoãn các phương pháp điều trị cần thiết cho đến khi lượng tiểu cầu được nâng lên mức an toàn, làm lỡ mất thời điểm vàng để chữa trị.
• Dấu hiệu cảnh báo gan đang suy kiệt: Số lượng tiểu cầu giảm thường tỷ lệ thuận với mức độ nghiêm trọng của bệnh xơ gan.Tình trạng này cho thấy hai vấn đề lớn đang diễn ra là lách to khiến nó giữ lại, tiêu hủy quá nhiều tiểu cầu thay vì đưa vào máu lưu thông và gan tổn thương quá nặng, không còn sản xuất đủ hormone thrombopoietin để kích thích tủy xương tạo ra tiểu cầu mới.

Dấu hiệu nhận biết tình trạng xơ gan giảm tiểu cầu

Khi chức năng gan suy giảm dẫn đến tình trạng thiếu hụt tiểu cầu, khả năng đông máu của cơ thể sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Người bệnh xơ gan cần đặc biệt lưu ý quan sát các dấu hiệu bất thường trên cơ thể dưới đây để nhận biết sớm biến chứng này và phòng ngừa rủi ro:

• Xuất hiện các mảng bầm tím lớn trên da một cách bất thường hoặc chỉ do va chạm rất nhẹ, đôi khi không nhớ rõ nguyên nhân va đập.
• Nổi các nốt chấm nhỏ li ti màu đỏ hoặc tím ở dưới da, các đốm này không biến mất khi dùng tay ấn vào.
• Thường xuyên gặp tình trạng chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng, nướu răng, nhất là khi đánh răng hoặc dùng chỉ nha khoa.
• Các vết thương hở ngoài da dù rất nhỏ và nông nhưng lại mất nhiều thời gian để cầm máu hơn so với người bình thường.
• Có các dấu hiệu cảnh báo xuất huyết nội tạng nguy hiểm như đi ngoài phân đen hoặc có dính máu tươi, nước tiểu chuyển màu hồng đỏ hoặc nôn ra máu.
• Ở phụ nữ, chu kỳ kinh nguyệt có thể kéo dài hơn bình thường hoặc lượng máu kinh ra nhiều bất thường.

Giảm tiểu cầu trong xơ gan có những phương pháp điều trị nào?

Việc điều trị tình trạng giảm tiểu cầu ở bệnh nhân xơ gan đòi hỏi sự kết hợp giữa việc nâng cao số lượng tiểu cầu để ngăn ngừa chảy máu và kiểm soát bệnh lý gan nền.

Phương pháp nâng cao số lượng tiểu cầu

Tùy vào mức độ nghiêm trọng và thể trạng của từng bệnh nhân, các bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp can thiệp y tế và biện pháp phòng ngừa phù hợp dưới đây:

• Sử dụng thuốc kích thích tủy xương: Bác sĩ có thể kê đơn các loại dược phẩm chuyên biệt như avatrombopag, eltrombopag, lusutrombopag hoặc romiplostim. Cơ chế hoạt động của chúng là thúc đẩy tủy xương sản xuất thêm nhiều tiểu cầu mới để bù đắp cho lượng bị thiếu hụt.
• Truyền tiểu cầu: Đây là giải pháp bổ sung trực tiếp tiểu cầu khỏe mạnh từ người hiến tặng vào cơ thể bệnh nhân. Phương pháp này thường mang tính tạm thời và được ưu tiên sử dụng trong các tình huống cấp cứu chảy máu hoặc chuẩn bị cho bệnh nhân trước khi thực hiện các thủ thuật phẫu thuật.
• Phẫu thuật cắt lách: Việc phẫu thuật cắt bỏ cơ quan này sẽ ngăn chặn quá trình tiểu cầu bị giữ lại và phá hủy, từ đó giúp số lượng tiểu cầu trong máu tăng lên.
• Tắc động mạch lách: Đây là một kỹ thuật thay thế cho phẫu thuật cắt lách, hoạt động bằng cách làm tắc nghẽn dòng máu nuôi dưỡng lá lách. Điều này giúp giảm áp lực tĩnh mạch cửa và thu nhỏ kích thước lách, qua đó giảm bớt sự tiêu hủy tiểu cầu.
• Thủ thuật tạo đường thông cửa chủ trong gan (TIPS): Bác sĩ sẽ đặt một ống stent nhỏ vào trong gan để nối thông tĩnh mạch cửa với tĩnh mạch gan. Kỹ thuật này giúp giảm áp lực máu trong hệ thống tĩnh mạch cửa, cải thiện tình trạng lách to và hỗ trợ phục hồi số lượng tiểu cầu.

Điều trị bệnh gan nền

Tùy theo nguyên nhân gây bệnh mà áp dụng các can thiệp điều trị tương ứng:

• Viêm gan virus: Sử dụng thuốc kháng virus để kiểm soát và điều trị dứt điểm viêm gan B hoặc C mãn tính, ngăn chặn virus tiếp tục tàn phá tế bào gan.
• Kiêng rượu bia: Ngừng hoàn toàn việc tiêu thụ đồ uống có cồn là yếu tố bắt buộc để gan không bị tổn thương thêm và có cơ hội phục hồi chức năng.
• Kiểm soát cân nặng và chế độ dinh dưỡng: Duy trì mức cân nặng hợp lý là rất quan trọng, đặc biệt đối với những người bị xơ gan do gan nhiễm mỡ, nhằm giảm tải gánh nặng chuyển hóa cho gan.
• Sử dụng thuốc ức chế miễn dịch: Đối với các trường hợp xơ gan do nguyên nhân tự miễn, việc dùng thuốc ức chế miễn dịch theo chỉ định là cần thiết để ngăn hệ thống miễn dịch tấn công lá gan.
• Thận trọng khi dùng thuốc: Kiểm tra, loại bỏ hoặc hạn chế tối đa việc sử dụng các loại thuốc, thực phẩm chức năng có khả năng gây độc cho gan.

Bài viết trên đã giải đáp câu hỏi: “Xơ gan gây giảm tiểu cầu có nguy hiểm không?”. Đây là một biến chứng nguy hiểm, không thể xem nhẹ vì nó làm tăng đáng kể nguy cơ xuất huyết, ảnh hưởng đến tiên lượng chung của người bệnh. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu và thăm khám định kỳ là vô cùng quan trọng để có thể kịp thời can thiệp. Chủ động theo dõi, tuân thủ phác đồ điều trị và thay đổi lối sống khoa học chính là chìa khóa giúp người bệnh xơ gan kiểm soát tốt biến chứng giảm tiểu cầu, cải thiện chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ.