Viêm tuyến mồ hôi mủ là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Viêm tuyến mồ hôi mủ là bệnh da liễu mạn tính gây sưng đau và chảy mủ tái đi tái lại ở những vùng da nhiều mồ hôi như nách, bẹn hoặc dưới ngực. Nhiều người thường nhầm lẫn viêm tuyến mồ hôi mủ với nhọt thông thường nên tự điều trị tại nhà, khiến tổn thương lan rộng và để lại sẹo. Chính vì thế, việc hiểu đúng về nguyên nhân và cách điều trị bệnh viêm tuyến mồ hôi mủ sẽ giúp kiểm soát triệu chứng sớm và hạn chế biến chứng lâu dài.

Viêm tuyến mồ hôi mủ là gì?

Viêm tuyến mồ hôi mủ là tình trạng viêm mạn tính xảy ra ở vùng da có nhiều tuyến mồ hôi tiết mùi và nang lông. Bệnh thường xuất hiện sau tuổi dậy thì và gặp nhiều ở người dưới 40 tuổi, trong đó nữ giới có xu hướng mắc nhiều hơn nam giới.

Tổn thương ban đầu thường là những nốt nhỏ nằm sâu dưới da, gây đau nhẹ. Theo thời gian, các nốt này có thể to dần, sưng đỏ và chứa mủ. Khi vỡ ra, dịch mủ có thể chảy kèm mùi khó chịu. Sau nhiều đợt tái phát, vùng da tổn thương dễ hình thành sẹo cứng hoặc đường rò dưới da.

Các vị trí thường gặp của viêm tuyến mồ hôi mủ gồm:

• Vùng nách;
• Vùng bẹn và sinh dục;
• Kẽ mông, quanh hậu môn;
• Dưới ngực hoặc nếp gấp da.

Bệnh có xu hướng tái phát nhiều lần và kéo dài nhiều năm nếu không được kiểm soát đúng cách.

Các nguyên nhân gây ra bệnh viêm tuyến mồ hôi mủ

Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây ra bệnh viêm tuyến mồ hôi mủ vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, nhiều yếu tố được ghi nhận có liên quan đến sự xuất hiện và mức độ nặng của bệnh:

• Tắc nghẽn nang lông: Khi nang lông bị bít tắc, chất bã và tế bào chết tích tụ bên trong sẽ gây viêm và hình thành ổ mủ. Tổn thương thường xuất hiện ở vùng nách, bẹn, vùng kín hoặc quanh hậu môn.
• Yếu tố di truyền: Khoảng 25 – 30% người bệnh có người thân từng mắc tình trạng tương tự. Điều này cho thấy yếu tố gia đình có thể đóng vai trò nhất định, dù chưa xác định được gen cụ thể liên quan.
• Bệnh lý đi kèm: Viêm tuyến mồ hôi mủ đôi khi xuất hiện cùng các bệnh viêm kéo dài khác. Khi cơ thể đã có sẵn tình trạng viêm, nguy cơ tổn thương da có thể cao hơn.
• Ảnh hưởng của hormone: Bệnh hiếm gặp trước tuổi dậy thì và có thể nặng hơn trước kỳ kinh nguyệt. Điều này cho thấy hormone giới tính có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến mồ hôi và nang lông.
• Thừa cân, béo phì: Thừa cân không phải nguyên nhân trực tiếp nhưng làm tăng ma sát giữa các nếp da, từ đó khiến nang lông dễ bít tắc và viêm kéo dài.
• Hút thuốc lá: Hút thuốc được xem là yếu tố nguy cơ quan trọng. Thói quen này có thể làm phản ứng viêm kéo dài. Việc giảm hoặc ngừng hút thuốc có thể giúp cải thiện triệu chứng.
• Nhiễm khuẩn thứ phát: Vi khuẩn không phải nguyên nhân khởi phát ban đầu. Tuy nhiên, khi ổ viêm đã hình thành, vi khuẩn như tụ cầu, liên cầu hoặc vi khuẩn kỵ khí có thể làm tổn thương nặng hơn.

Điều cần lưu ý là viêm tuyến mồ hôi mủ không phải bệnh lây nhiễm và không liên quan đến việc vệ sinh kém.

Cách điều trị bệnh viêm tuyến mồ hôi mủ

Việc điều trị viêm tuyến mồ hôi mủ cần dựa vào mức độ tổn thương, vị trí xuất hiện và tần suất tái phát. Ở giai đoạn nhẹ, bệnh có thể kiểm soát bằng thuốc và chăm sóc đúng cách. Khi tổn thương lan rộng hoặc tái đi tái lại nhiều lần, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp sâu hơn.

Điều trị nội khoa

Ở giai đoạn nhẹ đến trung bình, thuốc thường là lựa chọn đầu tiên vì có thể giúp giảm viêm, làm dịu cơn đau và hạn chế hình thành ổ mủ mới.

• Kháng sinh: Có thể dùng dạng bôi tại chỗ như clindamycin trong trường hợp nhẹ. Khi tổn thương lan rộng hoặc tái phát nhiều, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh đường uống như doxycycline, tetracycline, clindamycin, rifampicin hoặc metronidazole.
• Retinoid: Nhóm thuốc dẫn xuất vitamin A có thể giúp điều chỉnh quá trình sừng hóa và giảm phản ứng viêm. Việc sử dụng những thuốc này cần được theo dõi cẩn thận.
• Corticoid: Được tiêm trực tiếp vào vùng tổn thương để giảm sưng đau nhanh hơn.. Trong những đợt bùng phát mạnh, bác sĩ có thể cho dùng thuốc ngắn ngày để kiểm soát triệu chứng.
• Điều trị hormone: Một số trường hợp có triệu chứng liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt có thể được cân nhắc điều chỉnh nội tiết. Phương pháp này chỉ áp dụng khi có chỉ định chuyên khoa.
• Thuốc sinh học: Với bệnh nặng hoặc khó kiểm soát, thuốc sinh học như adalimumab có thể được sử dụng theo hướng dẫn chuyên môn. Một số thuốc khác như infliximab cũng được áp dụng trong thực tế điều trị ở những trường hợp phù hợp.

Việc tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị đóng vai trò rất quan trọng. Khi người bệnh tự ý ngưng thuốc hoặc thay đổi liều, tình trạng viêm có thể tái phát nhanh và khó kiểm soát hơn.

Điều trị ngoại khoa

Khi ổ mủ lớn gây đau nhiều hoặc không đáp ứng với thuốc, bác sĩ có thể đề nghị can thiệp để cải thiện triệu chứng.

• Chích rạch và dẫn lưu mủ giúp giải phóng dịch mủ, từ đó giảm áp lực và giảm đau rõ rệt.
• Loại bỏ vùng da tổn thương có thể được thực hiện khi một khu vực viêm tái phát nhiều lần.
• Cắt bỏ rộng vùng da bệnh thường được cân nhắc nếu tổn thương lan rộng và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày.
• Điều trị bằng laser có thể phù hợp với một số trường hợp theo đánh giá của bác sĩ.

Sau khi can thiệp, người bệnh vẫn cần theo dõi lâu dài vì tổn thương có thể xuất hiện ở vị trí khác trên cơ thể.

Chăm sóc và phòng ngừa tái phát

Bên cạnh điều trị y tế, việc thay đổi thói quen sinh hoạt có thể giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và giảm nguy cơ tái phát:

• Giảm cân nếu thừa cân để hạn chế ma sát giữa các nếp da.
• Ngừng hút thuốc lá vì thuốc lá có thể làm tình trạng viêm kéo dài.
• Không cạo lông tại vùng da đang tổn thương.
• Giữ cơ thể khô thoáng, tránh để da quá ẩm hoặc quá nóng.
• Vệ sinh nhẹ nhàng bằng dung dịch phù hợp, tránh chất dễ gây kích ứng.
• Chườm ấm lên vùng viêm để giảm sưng và đau.
• Mặc quần áo rộng, mềm để giảm cọ xát.
• Tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình và người thân nếu bệnh ảnh hưởng đến tâm lý.

Viêm tuyến mồ hôi mủ là bệnh mạn tính và dễ tái phát. Vì vậy, việc phát hiện sớm và điều trị đúng hướng sẽ giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả hơn và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Viêm tuyến mồ hôi mủ là bệnh da liễu mạn tính có thể tái phát nhiều lần. Tình trạng này gây sưng đau, chảy mủ và để lại sẹo nếu không được kiểm soát đúng cách. Việc phát hiện sớm dấu hiệu và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp giảm triệu chứng và hạn chế biến chứng. Bên cạnh đó, thay đổi lối sống như giảm cân, bỏ thuốc lá và chăm sóc da đúng cách cũng góp phần kiểm soát bệnh lâu dài.