Viêm khớp thái dương hàm có gây lệch mặt không? Những điều cần biết

Viêm khớp thái dương hàm là tình trạng gây đau, hạn chế vận động hàm và có thể ảnh hưởng đến đường nét khuôn mặt nếu kéo dài. Nhiều người lo lắng vấn đề liệu viêm khớp thái dương hàm có thể dẫn đến lệch mặt hay không. Bài viết sẽ cung cấp những thông tin cần biết để nhận diện và xử lý đúng cách.

Viêm khớp thái dương hàm có gây lệch mặt không?

Viêm khớp thái dương hàm hoàn toàn có thể dẫn đến lệch mặt nếu bệnh tiến triển kéo dài mà không được điều trị. Khi khớp hàm mất ổn định, hàm dưới có thể lệch sang một bên hoặc trượt ra trước, khiến cấu trúc khuôn mặt trở nên mất cân xứng.

Tình trạng này xảy ra do các cơ nhai phải làm việc quá mức để bù trừ cho phần khớp bị tổn thương, lâu ngày dẫn đến phì đại cơ, đặc biệt ở bên hàm bị ảnh hưởng, làm một bên mặt trông lớn hoặc căng hơn. Viêm kéo dài cũng có thể gây rối loạn vị trí khớp nối giữa xương hàm dưới và xương sọ, từ đó xuất hiện lệch khớp hoặc trật khớp.

Lệch hàm không chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ mà còn gây khó khăn trong ăn nhai và giao tiếp. Vì vậy, phát hiện và điều trị sớm viêm khớp thái dương hàm là cách tốt nhất để hạn chế biến chứng và bảo vệ chức năng khớp hàm.

Dấu hiệu viêm khớp thái dương hàm thường gặp

Đau vùng hàm và quanh khớp thái dương

Triệu chứng dễ nhận biết nhất là cảm giác đau ở vị trí phía trước tai, nơi khớp hàm dưới khớp với xương thái dương. Mức độ đau thay đổi tùy từng giai đoạn, có thể âm ỉ, nhói từng cơn hoặc đau tăng rõ khi nhai, nói chuyện lâu hoặc há miệng lớn.

Cơn đau đôi khi không chỉ khu trú ở khớp hàm mà lan sang tai, má, thái dương, đỉnh đầu hoặc xuống cổ vai gáy do hệ thống thần kinh của vùng này có liên kết chặt chẽ với nhau.

Tiếng kêu lục khục khi cử động hàm

Khi người bệnh mở miệng, ăn nhai hay ngáp, khớp hàm có thể phát ra tiếng rắc, ách cách, lục khục. Điều này phản ánh sự bất thường trong vận động đĩa khớp hoặc bề mặt khớp bị viêm nên không còn trượt êm như bình thường. Đây là dấu hiệu khá đặc trưng của rối loạn khớp thái dương hàm.

Khó mở miệng tạm thời

Viêm khớp thái dương hàm có thể gây hạn chế tầm vận động miệng. Người bệnh cảm thấy khó há miệng rộng, có cảm giác hàm bị mắc kẹt khi đang mở hoặc đóng lại. Tình trạng này thường nghiêm trọng hơn vào buổi sáng do cơ và khớp bị cứng sau một thời gian dài không hoạt động. Việc ăn uống, đánh răng hoặc giao tiếp trở nên bất tiện.

Đau tai, ù tai hoặc nghe kém 

Khớp thái dương hàm nằm sát cấu trúc tai nên khi bị viêm có thể gây đau trong hoặc quanh tai. Người bệnh có thể cảm thấy ù tai, nghe tiếng ve kêu, giảm thính lực nhẹ hoặc thậm chí choáng váng, mất thăng bằng. Những triệu chứng này dễ khiến nhiều người nhầm lẫn với các bệnh lý tai mũi họng.

Căng cứng cơ mặt và cơ hàm

Do tình trạng viêm hoặc rối loạn vận động hàm, các nhóm cơ quanh khớp như cơ cắn, cơ thái dương và cơ cổ thường bị co thắt. Người bệnh cảm thấy đau âm ỉ, căng tức ở má, thái dương hoặc cổ. Sau khi nhai hoặc nói chuyện lâu, cảm giác mỏi hàm xuất hiện rõ hơn. Khi chạm vào, có thể thấy các vùng cơ bị căng cứng.

Hàm lệch hoặc vận động không đối xứng

Một số người nhận thấy khi há miệng, hàm dưới không đi theo đường thẳng mà lệch sang một bên. Điều này cho thấy sự mất cân bằng giữa hai bên khớp hàm hoặc vị trí đĩa khớp bị thay đổi.

Nếu kéo dài, tình trạng lệch hàm có thể ảnh hưởng thẩm mỹ, làm khuôn mặt mất cân đối, gây sai khớp cắn và ảnh hưởng lâu dài đến chức năng nhai.

Đau đầu và đau cổ vai gáy

Các cơn đau do viêm khớp thái dương hàm thường lan theo đường thần kinh lên vùng đầu hoặc xuống cổ vai. Người bệnh có thể bị đau nửa đầu, cứng vùng gáy hoặc đau lan xuống vai. Triệu chứng này dễ bị nhầm với đau cơ xương khớp thông thường nhưng thực chất có thể liên quan đến khớp thái dương hàm.

Phương pháp khắc phục lệch mặt do viêm khớp thái dương hàm

Để điều chỉnh lệch mặt do viêm khớp thái dương hàm, việc đầu tiên là kiểm soát tình trạng viêm và phục hồi chức năng khớp. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau và chống viêm, kết hợp các biện pháp hỗ trợ như chiếu hồng ngoại, chườm ấm, xoa bóp hoặc trị liệu phục hồi chức năng nhằm giảm co cứng cơ và cải thiện vận động khớp.

Khi tình trạng viêm đã ổn định, bệnh nhân có thể cần thực hiện chỉnh nha hoặc can thiệp chỉnh hình hàm mặt để đưa khớp cắn về vị trí chuẩn. Chỉnh nha phù hợp với trường hợp lệch nhẹ đến trung bình, trong khi phẫu thuật chỉnh hình hàm thường được xem xét ở những người lệch mặt nặng hoặc không đáp ứng với các biện pháp bảo tồn.

Điều trị triệt để viêm khớp thái dương hàm là yếu tố quan trọng giúp quá trình nắn chỉnh hàm đạt hiệu quả tốt và duy trì kết quả lâu dài, hạn chế tái phát.

Cách phòng ngừa viêm khớp thái dương hàm hiệu quả

Để giảm nguy cơ mắc viêm khớp thái dương hàm và bảo vệ chức năng khớp hàm lâu dài, việc chủ động điều chỉnh thói quen sinh hoạt, chăm sóc răng miệng đúng cách đóng vai trò rất quan trọng. Dưới đây là những biện pháp hữu ích giúp hạn chế kích thích lên khớp hàm và ngăn ngừa các rối loạn liên quan:

Điều chỉnh chế độ ăn uống

Nên ưu tiên các thực phẩm mềm, dễ nhai và hạn chế những món quá cứng hoặc dai như hạt cứng, gân bò, mía hay sụn. Việc giảm tải lực nhai giúp khớp hàm không phải chịu áp lực quá mức trong thời gian dài.

Loại bỏ thói quen gây hại cho khớp hàm

Những hành động tưởng chừng vô hại như cắn móng tay, cắn bút, nghiến chặt răng hoặc chống cằm kéo dài đều làm gia tăng căng thẳng lên khớp thái dương hàm. Tập thay đổi các thói quen này sẽ giúp giảm nguy cơ viêm và đau khớp.

Sử dụng máng chống nghiến 

Người có thói quen nghiến răng khi ngủ nên đeo máng nhai chuyên dụng để giảm ma sát và bảo vệ cả khớp hàm lẫn răng khỏi mài mòn.

Chỉnh nha sớm nếu lệch khớp cắn

Răng mọc lệch, chen chúc hoặc lệch khớp cắn có thể gây mất cân bằng lực nhai và khiến khớp hàm dễ bị tổn thương. Việc chỉnh nha giúp phân bố lực nhai đồng đều, đồng thời hạn chế nguy cơ rối loạn khớp thái dương hàm.

Hạn chế mở miệng quá rộng

Tránh há miệng đột ngột hoặc quá lớn khi ngáp, cười hoặc ăn thức ăn kích thước lớn để giảm nguy cơ làm khớp hàm trật hoặc bị kéo căng quá mức.

Mang dụng cụ bảo vệ răng

Đối với những môn thể thao có nguy cơ va chạm, sử dụng máng bảo vệ răng giúp tránh chấn thương trực tiếp làm ảnh hưởng đến khớp thái dương hàm.

Duy trì vệ sinh răng miệng tốt

Chải răng đúng cách 2 – 3 lần mỗi ngày, kết hợp sử dụng chỉ nha khoa và nước súc miệng để giữ nướu và răng khỏe mạnh, giảm nguy cơ viêm nhiễm lan đến khớp hàm. Việc duy trì các thói quen tốt này không chỉ giúp phòng ngừa viêm khớp thái dương hàm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe răng hàm nói chung.

Hi vọng bài viết có thể giúp bạn đọc giải đáp được thắc mắc viêm khớp thái dương hàm có gây lệch mặt không. Hãy tham khảo các bài viết khác của Trung tâm tiêm chủng Long Châu để có thêm thông tin về những cách phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe khớp hàm bạn nhé.