Viêm gan B có lây không? Viêm gan B lây qua đường nào?

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm do virus viêm gan B (HBV) gây ra, có thể lây qua máu và một số dịch cơ thể. Tuy nhiên, bệnh không lây qua mọi hình thức tiếp xúc hằng ngày. Hiểu đúng đường lây giúp chủ động phòng ngừa và hạn chế tâm lý kỳ thị người bệnh.

Viêm gan B có lây không?

Có, viêm gan B có lây từ người nhiễm HBV sang người chưa nhiễm khi máu hoặc một số dịch cơ thể chứa virus xâm nhập vào cơ thể. Virus có thể hiện diện trong máu, tinh dịch và dịch âm đạo, đồng thời có thể lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh.

Viêm gan B là bệnh nhiễm trùng gan có thể diễn biến cấp tính hoặc trở thành mạn tính. Người nhiễm HBV đôi khi không có triệu chứng nhưng vẫn có khả năng truyền virus cho người khác. Vì vậy, việc không có biểu hiện bệnh không đồng nghĩa với việc không có nguy cơ lây nhiễm.

*Viêm gan B có thể lây qua máu và một số dịch cơ thể*

Tuy nhiên, viêm gan B không phải bệnh di truyền theo nghĩa truyền qua gen từ cha mẹ sang con. Trẻ có thể nhiễm HBV từ mẹ, đặc biệt trong quá trình sinh, nhưng đây là lây truyền virus chứ không phải di truyền. Việc phát hiện HBV ở mẹ và thực hiện dự phòng cho trẻ sau sinh có vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ này.

Viêm gan B lây qua đường nào?

HBV có thể lây truyền qua nhiều tình huống liên quan đến máu hoặc dịch cơ thể. Những đường lây quan trọng cần lưu ý gồm:

Viêm gan B lây qua đường máu

Tiếp xúc với máu chứa HBV là một trong những con đường lây nhiễm quan trọng. Virus có thể xâm nhập cơ thể thông qua kim tiêm, dụng cụ sắc nhọn hoặc các vật dụng có dính máu.

Nguy cơ có thể xuất hiện khi dùng chung kim tiêm, bị kim hoặc vật sắc nhọn đã nhiễm máu gây tổn thương, hoặc thực hiện xăm hình, xỏ khuyên bằng dụng cụ không được kiểm soát nhiễm khuẩn đúng cách. Nhân viên y tế cũng có thể phơi nhiễm nếu xảy ra tai nạn nghề nghiệp liên quan đến máu.

*HBV chủ yếu lây qua đường máu, tình dục và từ mẹ sang con*

Ngoài ra, những vật dụng cá nhân như dao cạo râu hoặc bàn chải đánh răng có thể gây chảy máu và dính máu. Vì vậy, người nhiễm HBV không nên dùng chung các vật dụng này với người khác.

Viêm gan B lây qua quan hệ tình dục

HBV có thể lây qua quan hệ tình dục với người nhiễm virus do tiếp xúc với máu, tinh dịch hoặc dịch âm đạo. Nguy cơ có thể tăng khi quan hệ tình dục không có biện pháp bảo vệ hoặc có nhiều bạn tình.

Người chưa có miễn dịch với HBV nên được tư vấn về xét nghiệm và tiêm vắc xin viêm gan B, đặc biệt nếu có bạn tình nhiễm HBV. Sử dụng bao cao su đúng cách cũng góp phần giảm nguy cơ lây truyền qua đường tình dục, dù không thay thế cho tiêm chủng.

Viêm gan B lây từ mẹ sang con

Mẹ nhiễm HBV có thể truyền virus cho trẻ, đặc biệt trong quá trình sinh. Đây là một đường lây quan trọng vì trẻ nhiễm HBV từ giai đoạn sớm có nguy cơ tiến triển thành nhiễm HBV mạn tính cao hơn so với người trưởng thành.

Do đó, phụ nữ mang thai nên được xét nghiệm viêm gan B theo hướng dẫn chăm sóc thai kỳ. Nếu mẹ có nhiễm HBV, cơ sở y tế sẽ đánh giá tình trạng của mẹ và thực hiện các biện pháp dự phòng phù hợp cho trẻ sau sinh.

Tiêm vắc xin viêm gan B sớm cho trẻ là một biện pháp quan trọng. WHO khuyến nghị liều vắc xin viêm gan B đầu tiên nên được tiêm càng sớm càng tốt sau sinh, tốt nhất trong 24 giờ đầu. Với trẻ sinh từ mẹ nhiễm HBV, ngoài vắc xin, trẻ có thể cần globulin miễn dịch viêm gan B theo chỉ định y tế.

*Tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh giúp phòng lây truyền HBV*

Viêm gan B có lây qua dùng chung đồ cá nhân không?

Không phải mọi đồ dùng cá nhân đều có khả năng truyền HBV. Nguy cơ chủ yếu liên quan đến những vật dụng có thể dính máu và gây tổn thương da hoặc niêm mạc, chẳng hạn bàn chải đánh răng, dao cạo râu hoặc dụng cụ chăm sóc cá nhân có cạnh sắc.

Vì vậy, người nhiễm HBV nên sử dụng riêng các vật dụng này. Ngược lại, việc dùng chung những đồ dùng không liên quan đến máu không được xem là đường lây truyền thông thường của viêm gan B.

Những ai có nguy cơ nhiễm viêm gan B cao?

Bất kỳ người chưa có miễn dịch nào cũng có thể nhiễm HBV nếu virus xâm nhập vào cơ thể. Tuy nhiên, một số nhóm có nguy cơ phơi nhiễm cao hơn, gồm:

Trẻ sinh từ mẹ nhiễm HBV: Đây là nhóm cần được dự phòng sớm ngay sau sinh để giảm nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con.
Người sống cùng người nhiễm HBV: Nguy cơ không đến từ việc sống chung đơn thuần mà chủ yếu liên quan đến tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể có chứa virus.
Bạn tình của người nhiễm HBV: Quan hệ tình dục có thể tạo điều kiện cho virus lây truyền qua dịch cơ thể.
Người thường xuyên tiếp xúc với máu: Nhân viên y tế hoặc người có nguy cơ tiếp xúc với kim tiêm, vật sắc nhọn nhiễm máu cần tuân thủ các biện pháp phòng phơi nhiễm.
Người dùng chung kim tiêm hoặc dụng cụ tiêm: Đây là tình huống có nguy cơ lây truyền HBV qua đường máu.

*Một số nhóm có nguy cơ phơi nhiễm HBV cao hơn*

Nếu trong gia đình có người nhiễm HBV, các thành viên chưa biết tình trạng miễn dịch có thể được tư vấn xét nghiệm và tiêm vắc xin phù hợp. Việc này giúp xác định ai đã có miễn dịch, ai chưa nhiễm và cần được bảo vệ bằng tiêm chủng.

Làm gì để phòng lây nhiễm viêm gan B?

Phòng viêm gan B cần kết hợp tiêm chủng với hạn chế các tình huống phơi nhiễm. Những biện pháp quan trọng gồm:

Tiêm vắc xin viêm gan B: Vắc xin là biện pháp chủ động giúp phòng nhiễm HBV. WHO khuyến nghị trẻ sơ sinh được tiêm liều đầu tiên càng sớm càng tốt sau sinh, tốt nhất trong 24 giờ đầu.
Không dùng chung vật dụng cá nhân: Đặc biệt là bàn chải đánh răng, dao cạo râu và những vật dụng có thể dính máu.
Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su đúng cách giúp giảm nguy cơ lây truyền HBV qua đường tình dục.
Đảm bảo an toàn khi xăm, xỏ khuyên hoặc làm thủ thuật: Nên lựa chọn cơ sở thực hiện đúng quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn và sử dụng dụng cụ vô khuẩn.
Xét nghiệm khi có nguy cơ: Người sống cùng người nhiễm HBV, bạn tình của người nhiễm hoặc người từng có phơi nhiễm với máu nên được tư vấn xét nghiệm phù hợp.
Chủ động dự phòng cho trẻ sau sinh: Nếu mẹ nhiễm HBV, cần thông báo cho cơ sở y tế để trẻ được thực hiện các biện pháp dự phòng cần thiết trong thời gian sớm nhất.

*Tiêm vắc xin là biện pháp chủ động phòng viêm gan B*

Tiêm chủng đầy đủ giúp tạo miễn dịch chủ động trước HBV, đặc biệt có ý nghĩa với trẻ sơ sinh và những người có nguy cơ phơi nhiễm. Cha mẹ có thể tham khảo lịch tiêm, loại vắc xin phù hợp và đặt lịch tại Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn theo tình trạng sức khỏe và lịch sử tiêm chủng.

Viêm gan B có lây không? Câu trả lời là có. HBV chủ yếu lây qua máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con, nhưng không lây qua những tiếp xúc sinh hoạt thông thường như ôm, bắt tay, ho, hắt hơi hoặc dùng chung thức ăn.

Tiêm vắc xin viêm gan B, hạn chế tiếp xúc với máu và dịch cơ thể có nguy cơ, đồng thời xét nghiệm khi có yếu tố phơi nhiễm là những biện pháp quan trọng để bảo vệ bản thân và gia đình.