Vắc xin phế cầu có mấy loại? Những lợi ích của việc tiêm vắc xin phế cầu

Vắc xin phế cầu có mấy loại? Đây là câu hỏi được nhiều phụ huynh và người chăm sóc sức khỏe quan tâm, đặc biệt là khi tìm kiếm biện pháp phòng ngừa cho trẻ nhỏ và các nhóm nguy cơ cao. Trong bài viết dưới đây, chúng ta sẽ cùng khám phá những thông tin chi tiết về các loại vắc xin phế cầu, cách thức hoạt động của chúng và tầm quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Vắc xin phế cầu có mấy loại?

Hiện có năm loại vắc xin phế cầu được sử dụng phổ biến gồm: Synflorix (PCV10), Prevenar 13 (PCV13), Vaxneuvance (PCV15) và Pneumovax 23 (PPSV23), Prevenar 20 (PCV 20) mỗi loại bảo vệ chống lại số lượng serotype khác nhau và được chỉ định cho từng nhóm tuổi hoặc đối tượng có nguy cơ.

Vắc xin phế cầu Prevenar 13

Vắc xin phế cầu Prevenar 13 được sử dụng cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn. Nó cung cấp khả năng bảo vệ chống lại 13 serotype của vi khuẩn phế cầu.

Khác với vắc xin polysaccharide, vắc xin Prevenar 13 giúp kích thích phản ứng miễn dịch mạnh mẽ hơn, đặc biệt là ở trẻ nhỏ. Ngoài ra, vắc xin này cũng tạo ra tế bào nhớ miễn dịch, giúp cơ thể ghi nhớ và phản ứng nhanh chóng nếu tiếp xúc với vi khuẩn trong tương lai.

Phản ứng phụ của vắc xin Prevenar 13 thường nhẹ, bao gồm đau tại chỗ tiêm, sốt nhẹ và mệt mỏi, tương tự như Pneumovax 23. Tuy nhiên, rủi ro xảy ra phản ứng dị ứng hiếm khi xảy ra.

Vắc xin polysaccharide Pneumovax 23

Vắc xin polysaccharide Pneumovax 23 là một loại vắc xin được sử dụng phổ biến cho người lớn và trẻ em từ 2 tuổi trở lên. Nó cung cấp khả năng bảo vệ chống lại 23 serotype khác nhau của vi khuẩn phế cầu.

Với vắc xin này, hệ thống miễn dịch sẽ nhận diện các kháng nguyên polysaccharide và sản xuất kháng thể tương ứng. Tuy nhiên, vắc xin này không tạo ra miễn dịch dài lâu và không khuyến khích sự phát triển của tế bào nhớ miễn dịch.

Ngoài ra, vắc xin này có thể gây ra một số tác dụng phụ như sưng, đau tại chỗ tiêm, sốt nhẹ hoặc mệt mỏi. Tuy nhiên, hầu hết các phản ứng đều nhẹ và tự khỏi sau một vài ngày.

Vắc xin phế cầu Synflorix

Synflorix là vắc xin liên hợp phế cầu 10-valent (PCV10), giúp phòng ngừa 10 serotype của vi khuẩn phế cầu Streptococcus pneumoniae, bao gồm các tuýp: 1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F và 23F.

Vắc xin này được chỉ định cho trẻ em từ 6 tuần đến 5 tuổi, giúp ngăn ngừa các bệnh nghiêm trọng như viêm phổi, viêm tai giữa cấp tính, nhiễm khuẩn huyết và viêm màng não do phế cầu khuẩn.

Lịch tiêm chủng Synflorix thường bao gồm 3 liều cơ bản cho trẻ từ 6 tuần đến 6 tháng tuổi, mỗi liều cách nhau 1 tháng, và 1 liều nhắc lại sau 6 tháng. Đối với trẻ từ 7 đến 11 tháng tuổi, cần tiêm 2 liều cách nhau 1 tháng và 1 liều nhắc lại 6 tháng sau mũi 2; trẻ từ 12 đến 5 tuổi tiêm 2 liều cách nhau 2 tháng.

Synflorix đã được chứng minh hiệu quả trong việc giảm tỷ lệ mắc các bệnh nhiễm trùng phế cầu ở trẻ nhỏ.

Việc lựa chọn loại vắc xin phế cầu phù hợp nên dựa trên độ tuổi, tình trạng sức khỏe và nguy cơ mắc bệnh của từng cá nhân. Để đảm bảo hiệu quả và an toàn, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi quyết định tiêm chủng.

Vắc xin phế cầu Vaxneuvance (PCV15)

Vaxneuvance là vắc xin liên hợp, giúp phòng 15 týp huyết thanh phế cầu khuẩn (gồm: 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F, 23F, với 2 tuýp huyết thanh bổ sung 22F và 33F). Vắc xin được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần đến dưới 18 tuổi nhằm phòng bệnh phế cầu xâm lấn, viêm phổi và viêm tai giữa cấp do Streptococcus pneumoniae. Ở người từ 18 tuổi trở lên, Vaxneuvance được chỉ định phòng bệnh phế cầu xâm lấn và viêm phổi.

Vắc xin Vaxneuvance cho thấy hiệu quả miễn dịch với 2 týp huyết thanh bổ sung 22F và 33F, là những tuýp phổ biến gây bệnh nặng ở người lớn và người có bệnh nền. Vắc xin cũng được chứng minh hiệu quả và an toàn qua nhiều nghiên cứu.

Vắc xin phế cầu Prevenar 20 (PCV20)

Prevenar 20 là vắc xin phế cầu liên hợp 20 giá (PCV20), giúp phòng bệnh do 20 týp huyết thanh của vi khuẩn Streptococcus pneumoniae gồm: 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 8, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 18C, 19A, 19F, 22F, 23F và 33F. So với PCV13, Prevenar 20 bổ sung thêm 7 týp huyết thanh là 8, 10A, 11A, 12F, 15B, 22F và 33F.

Vắc xin được sử dụng cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn. Ở trẻ em và thanh thiếu niên, Prevenar 20 được chỉ định phòng bệnh phế cầu xâm lấn, viêm phổi và viêm tai giữa cấp do các týp huyết thanh có trong vắc xin; ở người lớn, vắc xin được sử dụng để phòng bệnh phế cầu xâm lấn và viêm phổi.

Việc lựa chọn vắc xin phế cầu phù hợp cần căn cứ vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe, yếu tố nguy cơ và tiền sử tiêm chủng. Người đã từng tiêm một loại vắc xin phế cầu khác nên được tư vấn lịch tiếp theo phù hợp trước khi sử dụng Prevenar 20.

Đặc điểm nổi bật của vắc xin phế cầu

Trong phần này, chúng ta sẽ xem xét kỹ lưỡng những đặc điểm nổi bật nhất của vắc xin phế cầu. Vắc xin phòng bệnh do phế cầu được phát triển để chống lại vi khuẩn Streptococcus pneumoniae, một trong những nguyên nhân chính gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng như viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng máu.

Cấu trúc và thành phần của vắc xin phế cầu

Các loại vắc xin phế cầu ngày nay thường được chia thành hai nhóm chính: Vắc xin polysaccharide và vắc xin liên hợp. Pneumovax 23 (polysaccharide) được sử dụng từ 2 tuổi trở lên; việc chỉ định phụ thuộc tuổi, yếu tố nguy cơ và tiền sử tiêm vắc xin phế cầu. Chúng chứa các kháng nguyên polysaccharide lấy từ bề mặt của vi khuẩn, giúp hệ miễn dịch nhận diện và tạo kháng thể chống lại các chủng vi khuẩn này.

Vắc xin liên hợp đặc biệt phù hợp với trẻ nhỏ dưới 2 tuổi và cũng được sử dụng ở trẻ lớn, người lớn tùy loại vắc xin. Các kháng nguyên được liên hợp với một protein mang theo, giúp tăng cường phản ứng miễn dịch. Điều này rất quan trọng trong việc bảo vệ trẻ em, bởi hệ miễn dịch của họ chưa phát triển đầy đủ.

Khi vắc xin được tiêm vào cơ thể, vắc xin giúp tạo đáp ứng miễn dịch với các týp huyết thanh có trong vaccine, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh do các týp phế cầu tương ứng. Với PPSV23, khả năng tạo trí nhớ miễn dịch hạn chế hơn so với vaccine liên hợp.

Những lợi ích của việc tiêm vắc xin phế cầu

Việc tiêm vắc xin phế cầu mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Đầu tiên, nó giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong do bệnh viêm phổi, viêm màng não do phế cầu khuẩn và các bệnh nhiễm trùng khác.

Thứ hai, tiêm vắc xin giúp giảm gánh nặng cho hệ thống y tế. Bằng cách giảm số ca bệnh phải nhập viện, hệ thống y tế có thể tập trung nguồn lực vào việc điều trị các bệnh khác, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Cuối cùng, vắc xin phế cầu còn góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh hơn. Với sự gia tăng miễn dịch cộng đồng, các nhóm dễ bị tổn thương như trẻ nhỏ, người già và những người có bệnh nền sẽ được bảo vệ tốt hơn.

Giải đáp thắc mắc về vắc xin phế cầu

Với sự phát triển liên tục của ngành y tế, nhiều câu hỏi liên quan đến vắc xin phế cầu cũng được đặt ra. Trong phần này, chúng tôi sẽ giải đáp một số thắc mắc phổ biến để bạn đọc có cái nhìn rõ hơn về vấn đề này.

Ai nên tiêm vắc xin phế cầu?

Theo WHO, vắc xin phế cầu liên hợp được khuyến cáo trong chương trình tiêm chủng thường quy cho trẻ nhỏ. CDC Hoa Kỳ hiện khuyến cáo tiêm vắc xin phế cầu cho tất cả trẻ dưới 5 tuổi, người lớn từ 50 tuổi trở lên và một số nhóm nguy cơ cao. Loại vắc xin và lịch tiêm ở người lớn phụ thuộc vào tuổi, yếu tố nguy cơ và tiền sử tiêm chủng. Tiêm vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh phế cầu và góp phần giảm gánh nặng bệnh trong cộng đồng.

Có nên tiêm nhắc lại vắc xin phế cầu không?

Việc có cần tiêm thêm vắc xin phế cầu hay không phụ thuộc vào loại vắc xin đã sử dụng, độ tuổi, yếu tố nguy cơ và tiền sử tiêm chủng. Với Pneumovax 23, người khỏe mạnh không cần tiêm lại thường quy; một số người có nguy cơ cao có thể được cân nhắc tiêm lại sau ít nhất 5 năm theo chỉ định.

Tuy nhiên, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của từng người, bác sĩ sẽ đưa ra quyết định cụ thể về lịch tiêm nhắc lại để đảm bảo hiệu quả phòng bệnh tối ưu.

Vắc xin phế cầu có an toàn không?

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng vắc xin phế cầu an toàn và hiệu quả trong việc phòng ngừa bệnh. Các tác dụng phụ thường nhẹ và tự khỏi sau vài ngày.

Tuy nhiên, những người có tiền sử dị ứng nặng với bất kỳ thành phần nào của vắc xin nên thảo luận với bác sĩ trước khi quyết định tiêm. Việc theo dõi sau tiêm cũng rất quan trọng để kịp thời phát hiện và xử lý nếu có bất kỳ biến chứng nào xảy ra.

Thời điểm tiêm vắc xin phế cầu thích hợp

Thời điểm tiêm vắc xin phế cầu ở trẻ nhỏ có thể bắt đầu từ 6 tuần hoặc khoảng 2 tháng tuổi tùy loại vắc xin. Đối với người lớn, thời điểm tiêm phụ thuộc vào độ tuổi, yếu tố nguy cơ và tiền sử tiêm chủng. Hơn nữa, những người có yếu tố nguy cơ cao nên làm theo hướng dẫn của bác sĩ để xác định thời điểm tiêm vắc xin tốt nhất cho bản thân.

Vắc xin phế cầu có mấy loại? Qua bài viết này, chúng ta đã tìm hiểu sâu sắc về các loại vắc xin phế cầu, lợi ích của việc tiêm vắc xin cũng như giải đáp những thắc mắc liên quan đến các vấn đề xung quanh vắc xin này. Việc tiêm vắc xin không chỉ là một hành động quan trọng đối với sức khỏe cá nhân mà còn là trách nhiệm chung của mỗi người trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ và tuân thủ lịch tiêm chủng để bảo vệ bản thân và những người xung quanh!

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu hiện đang triển khai các vắc xin phế cầu gồm Synflorix (PCV10), Prevenar 13 (PCV13), Vaxneuvance (PCV15), Prevenar 20 (PCV20) và Pneumovax 23 (PPSV23).

Trong thời gian tới, Tiêm chủng Long Châu sẽ tiếp tục mở rộng danh mục với vắc xin Prevenar 20 – loại vắc xin thế hệ mới giúp phòng 20 týp huyết thanh giá giúp phòng ngừa hiệu quả các bệnh do phế cầu khuẩn Streptococcus pneumoniae như viêm phổi, viêm tai giữa cấp và bệnh phế cầu xâm lấn (viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết…). Vắc xin kích thích cơ thể tạo miễn dịch chủ động, giúp bảo vệ cơ thể khỏi 20 týp huyết thanh phế cầu phổ biến và có độc lực cao, đặc biệt ở người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên. Việc đưa PCV20 vào sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng và cập nhật theo các khuyến cáo mới nhất trong phòng ngừa bệnh phế cầu.

Với quy trình tiêm chủng an toàn, đội ngũ bác sĩ tận tâm và hệ thống bảo quản vắc xin đạt chuẩn GSP, bạn có thể hoàn toàn yên tâm khi lựa chọn Long Châu để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình. Gọi ngay 1800 6928 để đặt lịch hoặc truy cập website để biết thêm thông tin chi tiết.

Xem thêm:

Tiêm vắc xin phế cầu bao lâu thì có tác dụng?

Mũi phế cầu tiêm muộn có sao không?

Khi nào tiêm mũi phế cầu nhắc lại?