Uống trà thanh nhiệt nhiều có tốt không? Cách uống đúng cách

Từ trà atiso, trà bí đao đến các loại nước thảo mộc, trà thanh nhiệt đang dần trở thành thức uống quen thuộc của nhiều người. Vì có nguồn gốc từ thảo mộc và tạo cảm giác dễ chịu sau khi uống, không ít người sử dụng thường xuyên, thậm chí thay cho nước lọc. Tuy nhiên, uống trà thanh nhiệt nhiều có tốt không và đâu là cách sử dụng phù hợp để tránh gây ảnh hưởng đến cơ thể?

Trà thanh nhiệt là gì?

Trà thanh nhiệt là tên gọi phổ biến của các loại đồ uống được pha từ lá, hoa, thân, rễ hoặc quả của một hay nhiều loại thảo mộc. Sản phẩm có thể được sử dụng dưới dạng nguyên liệu tươi, phơi khô, trà túi lọc hoặc đồ uống đóng chai. Khái niệm “thanh nhiệt” chủ yếu xuất phát từ y học cổ truyền và thường được dùng để mô tả cảm giác mát, dễ chịu sau khi uống, chứ không phải là một thuật ngữ chẩn đoán trong y học hiện đại.

Tác dụng của trà phụ thuộc vào từng loại thảo dược, hàm lượng sử dụng và tình trạng sức khỏe của người uống. Một số loại trà không đường có thể giúp bổ sung nước, tạo cảm giác thư giãn hoặc hỗ trợ tiêu hóa nhẹ. Chẳng hạn, trà bạc hà thường được dùng khi đầy bụng; trà hoa cúc được nhiều người lựa chọn để thư giãn; trà xanh cung cấp caffeine cùng các hợp chất polyphenol có khả năng chống oxy hóa.

Tuy nhiên, chưa có đủ cơ sở để khẳng định mọi loại trà thanh nhiệt đều có tác dụng “đào thải độc tố”, tăng cường chức năng gan, ổn định huyết áp, trị mất ngủ hoặc giảm mụn. Gan và thận vốn là các cơ quan chính đảm nhiệm quá trình chuyển hóa và loại bỏ chất thải của cơ thể. Trà thảo dược không thể thay thế chức năng của những cơ quan này hay phương pháp điều trị y khoa.

Một số loại trà thanh nhiệt thường gặp gồm trà xanh, atiso, rau má, bí đao, râu ngô, hoa cúc, bạc hà, lá vối, nhân trần, bồ công anh, diệp hạ châu, cà gai leo và cam thảo. Không phải loại nào cũng phù hợp để uống thường xuyên. Một số thảo dược có thể gây dị ứng, lợi tiểu, ảnh hưởng đến huyết áp hoặc tương tác với thuốc đang sử dụng.

Theo Trung tâm Quốc gia về sức khỏe bổ sung và tích hợp Hoa Kỳ (NCCIH), các sản phẩm thảo dược có thể tương tác với thuốc, vì vậy người đang điều trị bệnh, phụ nữ mang thai, người cho con bú và trẻ nhỏ cần thận trọng trước khi sử dụng.

Uống trà thanh nhiệt nhiều có tốt không?

Câu trả lời phụ thuộc vào loại trà, thành phần thảo dược, lượng sử dụng và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Dù một số loại trà có thể giúp bổ sung nước hoặc tạo cảm giác thư giãn, việc dùng quá nhiều vẫn có thể gây ra những tác dụng không mong muốn.

Có thể gây khó chịu cho hệ tiêu hóa

Một số loại trà chứa caffeine, tinh dầu hoặc hoạt chất có thể kích thích niêm mạc dạ dày. Khi uống quá đặc, quá nhiều hoặc dùng lúc đói, người uống có thể gặp tình trạng cồn cào, buồn nôn, đầy bụng, ợ nóng hoặc đau thượng vị.

Người bị trào ngược dạ dày - thực quản, viêm loét dạ dày hoặc có hệ tiêu hóa nhạy cảm nên hạn chế trà chứa caffeine và theo dõi phản ứng của cơ thể.

Có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và tim mạch

Trà xanh, trà đen và một số sản phẩm pha trộn có chứa caffeine. Nếu sử dụng nhiều, đặc biệt vào chiều tối, caffeine có thể gây bồn chồn, khó ngủ, run tay, hồi hộp hoặc làm nhịp tim tăng tạm thời. Mức độ ảnh hưởng khác nhau ở mỗi người. Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc nhạy cảm với caffeine nên lựa chọn loại trà phù hợp và tránh uống quá đậm.

Cần thận trọng trong thai kỳ

Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng thường xuyên các loại trà thảo dược khi chưa rõ thành phần và độ an toàn. Một số thảo dược có thể chưa được nghiên cứu đầy đủ ở thai phụ, gây tác dụng lợi tiểu, ảnh hưởng đến huyết áp hoặc tương tác với thuốc và sản phẩm bổ sung.

Ngoài ra, tổng lượng caffeine từ trà, cà phê, nước tăng lực và các thực phẩm khác cũng cần được kiểm soát trong thai kỳ. Tốt nhất, thai phụ nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng trà thanh nhiệt thường xuyên.

Cách uống trà thanh nhiệt an toàn

Để hạn chế tác dụng không mong muốn, trà thanh nhiệt nên được sử dụng với lượng vừa phải và lựa chọn phù hợp với thể trạng của từng người:

• Chọn trà có nguồn gốc rõ ràng, nhãn thành phần đầy đủ và còn hạn sử dụng.
• Uống với lượng vừa phải, không pha quá đặc hoặc dùng liên tục trong thời gian dài.
• Không uống khi bụng đói nếu có dạ dày nhạy cảm hoặc trào ngược.
• Hạn chế uống trà chứa caffeine vào chiều tối để tránh mất ngủ, hồi hộp.
• Không dùng trà thanh nhiệt thay hoàn toàn nước lọc hoặc thuốc điều trị.
• Người mang thai, cho con bú, có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến bác sĩ.
• Ngừng sử dụng nếu xuất hiện đau bụng, buồn nôn, chóng mặt, phát ban hoặc tim đập nhanh.

Tóm lại, uống trà thanh nhiệt nhiều có tốt không còn phụ thuộc vào thành phần, liều lượng và thể trạng của mỗi người. Để sử dụng an toàn, nên chọn sản phẩm rõ nguồn gốc, uống vừa phải, không thay thế nước lọc và thận trọng khi có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc.