Trẻ sơ sinh có uống được men tiêu hóa không?

Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh còn non nớt và đang hoàn thiện từng ngày. Vì vậy, việc dùng men tiêu hóa sai cách có thể không giúp trẻ cải thiện triệu chứng, thậm chí làm rối loạn quá trình tiêu hóa tự nhiên.

Trẻ sơ sinh có uống được men tiêu hóa không?

Câu trả lời là có thể, nhưng không nên tự ý cho trẻ sơ sinh uống men tiêu hóa nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ. Men tiêu hóa không phải sản phẩm dùng thường quy cho mọi trẻ đầy bụng, nôn trớ hoặc bú kém.

Men tiêu hóa là các enzyme giúp phân giải thức ăn thành chất dễ hấp thu hơn. Ở trẻ sơ sinh, hệ tiêu hóa còn đang phát triển, đặc biệt trong những tháng đầu đời. Nếu sử dụng men tiêu hóa không đúng chỉ định hoặc kéo dài, trẻ có thể không nhận được lợi ích mong muốn, đồng thời làm chậm việc phát hiện nguyên nhân thật sự của rối loạn tiêu hóa.

Một số trường hợp trẻ có rối loạn tiêu hóa hoặc kém hấp thu có thể được chỉ định dùng men tiêu hóa. Tuy nhiên, việc dùng cần dựa trên nguyên nhân cụ thể, độ tuổi, tình trạng bú, cân nặng và biểu hiện đi ngoài của trẻ.

Đặc biệt, trẻ dưới 3 tháng tuổi không nên tự ý dùng men tiêu hóa. Nếu trẻ dưới 6 tháng tuổi, nguồn dinh dưỡng phù hợp nhất vẫn là sữa mẹ hoàn toàn nếu có thể. Khi trẻ có biểu hiện tiêu hóa bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám thay vì tự mua men về dùng. 

Men tiêu hóa khác men vi sinh như thế nào?

Nhiều cha mẹ nhầm lẫn men tiêu hóa và men vi sinh, nhưng đây là hai nhóm sản phẩm khác nhau. Việc dùng nhầm có thể khiến triệu chứng của trẻ không cải thiện, thậm chí làm chậm thời điểm phát hiện bệnh lý thật sự.

Men tiêu hóa (enzyme tiêu hóa) chỉ được chỉ định trong một số bệnh lý hoặc tình trạng thiếu enzyme tiêu hóa cụ thể theo đánh giá của bác sĩ.

Men vi sinh là lợi khuẩn, có tác dụng hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Men vi sinh thường được nhắc đến trong một số tình huống rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột, nhưng không có vai trò giống men tiêu hóa.

Có thể hiểu đơn giản như sau:

Cha mẹ không nên tự phối hợp nhiều loại sản phẩm tiêu hóa cho trẻ sơ sinh. Nếu trẻ nôn trớ, tiêu chảy, phân bất thường hoặc chậm tăng cân, điều quan trọng là tìm nguyên nhân trước khi dùng bất kỳ sản phẩm nào.

Khi nào trẻ sơ sinh có thể cần dùng men tiêu hóa?

Trẻ sơ sinh có thể được cân nhắc dùng men tiêu hóa khi bác sĩ đánh giá trẻ có tình trạng tiêu hóa kém hoặc kém hấp thu phù hợp. Đây không phải lựa chọn đầu tiên cho mọi trường hợp đầy hơi, quấy khóc hoặc nôn trớ nhẹ.

Một số tình huống có thể cần được bác sĩ xem xét gồm:

• Trẻ đi ngoài phân sống kéo dài.
• Trẻ tiêu hóa kém, chậm tăng cân.
• Trẻ kém hấp thu do nguyên nhân đã được đánh giá.
• Trẻ có bệnh lý tiêu hóa cần hỗ trợ theo phác đồ.
• Trẻ có biểu hiện thiếu enzyme tiêu hóa được xác định bởi thăm khám.

Ngược lại, không nên cho trẻ uống men tiêu hóa chỉ vì trẻ bú ít hơn một vài cữ, nấc cụt, ọc sữa nhẹ hoặc đầy hơi sinh lý. Đây là những biểu hiện khá thường gặp ở trẻ sơ sinh và có thể liên quan đến cách bú, nuốt hơi, tư thế bú hoặc hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện.

Nếu được chỉ định dùng, men tiêu hóa thường chỉ dùng theo đợt, đúng liều và đúng thời điểm. Không nên dùng kéo dài với suy nghĩ “uống càng lâu càng tốt”. Một số hướng dẫn lưu ý men tiêu hóa cần dùng thận trọng, không lạm dụng và nên có chỉ định y tế, nhất là ở trẻ nhỏ.

Cha mẹ cũng cần báo cho bác sĩ biết trẻ đang bú mẹ hay sữa công thức, số lần đi ngoài, tính chất phân, mức tăng cân và các thuốc hoặc sản phẩm trẻ đang dùng. Những thông tin này giúp đánh giá đúng nguyên nhân tiêu hóa kém.

Khi nào không nên tự dùng và cha mẹ cần làm gì?

Cha mẹ không nên tự ý cho trẻ sơ sinh uống men tiêu hóa nếu trẻ có dấu hiệu nặng hoặc triệu chứng kéo dài. Trong các trường hợp này, trẻ cần được khám để loại trừ nhiễm trùng, dị ứng đạm sữa, rối loạn hấp thu, mất nước hoặc bệnh lý tiêu hóa khác.

Cần đưa trẻ đi khám sớm nếu có các dấu hiệu sau:

• Sốt hoặc hạ thân nhiệt.
• Bỏ bú, bú kém rõ rệt.
• Nôn nhiều, nôn xanh hoặc nôn liên tục.
• Tiêu chảy nhiều lần trong ngày.
• Phân có nhầy máu.
• Bụng chướng, quấy khóc dữ dội.
• Chậm tăng cân hoặc sụt cân.
• Trẻ li bì, khó đánh thức.
• Có dấu hiệu mất nước như môi khô, tiểu ít.

Khi trẻ có biểu hiện tiêu hóa nhẹ, cha mẹ có thể kiểm tra lại cách chăm sóc trước khi nghĩ đến sản phẩm bổ sung. Nên cho trẻ bú đúng tư thế, không ép bú quá nhiều một lần và vỗ ợ hơi sau bú. Nếu trẻ bú bình, cần đảm bảo bình sữa, núm vú và nước pha sữa được vệ sinh đúng cách.

Một số việc cha mẹ nên làm gồm:

• Theo dõi số cữ bú và lượng bú của trẻ.
• Quan sát số lần đi ngoài, màu phân và tính chất phân.
• Ghi nhận cân nặng theo lịch hẹn.
• Giữ vệ sinh tay, bình sữa và dụng cụ pha sữa.
• Không tự dùng kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy hoặc men tiêu hóa.
• Đưa trẻ đi khám khi triệu chứng kéo dài hoặc nặng hơn.

Việc tự dùng men tiêu hóa có thể che lấp triệu chứng bệnh và làm chậm điều trị. Không nên tự ý sử dụng men tiêu hóa khi trẻ đang mắc bệnh tiêu hóa cấp tính hoặc có triệu chứng nặng nếu chưa được bác sĩ đánh giá. 

Trẻ sơ sinh có uống được men tiêu hóa không? Trẻ có thể dùng trong một số trường hợp, nhưng chỉ nên sử dụng khi có chỉ định y tế. Cha mẹ không nên tự ý bổ sung men tiêu hóa cho trẻ, đặc biệt là trẻ dưới 3 tháng tuổi hoặc trẻ có triệu chứng tiêu hóa nặng.

Khi trẻ đầy bụng, nôn trớ, tiêu chảy hoặc bú kém, điều quan trọng là theo dõi tình trạng toàn thân và tìm nguyên nhân. Không nên dùng men tiêu hóa thay cho thăm khám y tế.

Nếu trẻ sơ sinh bú kém, nôn nhiều, tiêu chảy, phân nhầy máu, sốt hoặc chậm tăng cân, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá và hướng dẫn phù hợp.