Trẻ sơ sinh chậm tăng cân nên bổ sung gì? Những điều mẹ cần biết

Tăng cân là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe tổng thể của trẻ sơ sinh. Khi cân nặng của bé tăng chậm hơn so với chuẩn, cha mẹ thường lo lắng và dễ tìm đến nhiều biện pháp khác nhau mà chưa hiểu rõ nguyên nhân. Thực tế, việc hỗ trợ trẻ cần dựa trên cơ sở khoa học, đánh giá đúng tình trạng của từng bé và lựa chọn giải pháp phù hợp để tránh gây ảnh hưởng lâu dài đến hệ tiêu hóa và sự phát triển.

Trẻ sơ sinh chậm tăng cân nên bổ sung gì? 

Để giúp trẻ tăng cân an toàn và hiệu quả, điều quan trọng không nằm ở việc bổ sung càng nhiều càng tốt mà là bổ sung đúng và đủ. Trước tiên, cha mẹ cần hiểu rằng sữa vẫn là nguồn dinh dưỡng chính của trẻ sơ sinh. Trong hầu hết các trường hợp, nếu trẻ được cung cấp đủ sữa với chất lượng tốt và hấp thu hiệu quả, cân nặng sẽ cải thiện dần theo thời gian.

Trẻ sơ sinh chậm tăng cân cần được ưu tiên bổ sung năng lượng thông qua chất béo lành mạnh, protein dễ tiêu và carbohydrate phù hợp với độ tuổi. Ngoài ra, một số vi chất như kẽm, lysine, vitamin nhóm B hoặc vitamin D có vai trò hỗ trợ quá trình chuyển hóa và hấp thu dinh dưỡng. Tuy nhiên, việc bổ sung vi chất chỉ nên thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ, dựa trên tình trạng thực tế của trẻ. Việc tự ý dùng siro hay thực phẩm chức năng có thể gây quá tải gan thận hoặc rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh.

Nuôi con bằng sữa mẹ giúp trẻ sơ sinh tăng cân tối ưu

Sữa mẹ luôn được xem là tiêu chuẩn vàng trong nuôi dưỡng trẻ sơ sinh. Đây là nguồn dinh dưỡng tự nhiên, dễ hấp thu và phù hợp nhất với hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ.

Sữa mẹ cung cấp đầy đủ năng lượng thông qua chất béo, protein và đường lactose với tỷ lệ cân đối. Đặc biệt, hàm lượng chất béo trong sữa mẹ tăng cao ở cuối cữ bú giúp trẻ nhận được nhiều năng lượng hơn, từ đó hỗ trợ tăng cân hiệu quả. Ngoài giá trị dinh dưỡng, sữa mẹ còn chứa nhiều hợp chất sinh học như kháng thể, lactoferrin và các yếu tố miễn dịch giúp bảo vệ trẻ khỏi nhiễm trùng đường tiêu hóa và hô hấp. Khi ít ốm bệnh, trẻ bú tốt hơn và tăng cân ổn định hơn.

Trong trường hợp trẻ bú mẹ nhưng tăng cân chậm, nguyên nhân thường không nằm ở bản thân sữa mẹ mà liên quan đến cách bú hoặc chất lượng sữa. Mẹ cần bảo đảm trẻ ngậm bắt vú đúng, bú đủ cữ và bú hết một bên ngực trước khi chuyển sang bên còn lại. Điều này giúp trẻ nhận được phần sữa cuối giàu chất béo.

Chọn sữa công thức phù hợp cho con nếu mẹ không đủ sữa

Trong một số trường hợp, mẹ không đủ sữa hoặc không thể cho con bú hoàn toàn, việc sử dụng sữa công thức là cần thiết để bảo đảm nhu cầu năng lượng cho trẻ.

Sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh được thiết kế nhằm mô phỏng thành phần dinh dưỡng của sữa mẹ. Khi lựa chọn sữa, cha mẹ cần ưu tiên sản phẩm phù hợp với độ tuổi, có nguồn gốc rõ ràng và được kiểm định chất lượng. Thành phần sữa nên cân đối giữa protein dễ tiêu, chất béo và carbohydrate để tránh gây áp lực cho hệ tiêu hóa của trẻ.

Sau khi bắt đầu dùng sữa công thức, cần theo dõi phản ứng của trẻ trong vài ngày đến một tuần. Nếu trẻ bú tốt, tiêu hóa ổn định và không có biểu hiện bất thường như nôn trớ nhiều, tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài, có thể tiếp tục duy trì loại sữa đó. Việc thay đổi sữa liên tục với mong muốn trẻ tăng cân nhanh hơn không được khuyến khích vì dễ làm rối loạn tiêu hóa và khiến trẻ bú kém hơn.

Đưa bé đi khám nếu cha mẹ lo lắng

Không phải mọi trường hợp tăng cân chậm đều có thể giải quyết bằng điều chỉnh dinh dưỡng tại nhà. Khi cân nặng của trẻ không cải thiện trong thời gian dài, việc thăm khám y tế là rất cần thiết.

Cha mẹ nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế có chuyên khoa nhi và dinh dưỡng để được đánh giá toàn diện. Bác sĩ sẽ kiểm tra tốc độ tăng trưởng, cách bú, chế độ nuôi dưỡng và có thể chỉ định thêm các xét nghiệm cần thiết. Việc chẩn đoán đúng nguyên nhân giúp tránh bổ sung không cần thiết và xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp với từng trẻ.

Nguyên nhân trẻ sơ sinh chậm tăng cân thường gặp

Trẻ sơ sinh tăng cân chậm có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là vấn đề liên quan đến việc bú và hấp thu. Hiểu rõ nguyên nhân là bước quan trọng để cha mẹ xây dựng chiến lược chăm sóc hiệu quả cho trẻ.

Các nguyên nhân liên quan đến bú và ăn

Trẻ bú ít, bú không đúng cách hoặc không đủ cữ sẽ không nhận đủ calo cần thiết. Với trẻ dùng sữa công thức, pha sữa sai tỷ lệ hoặc thay đổi sữa liên tục cũng ảnh hưởng đến khả năng hấp thu và tăng cân.

Yếu tố từ mẹ cho con bú

Chế độ ăn nghèo dinh dưỡng, thiếu nghỉ ngơi hoặc việc sử dụng một số loại thuốc của mẹ có thể làm giảm chất lượng sữa. Khi đó, dù trẻ bú nhiều, hiệu quả tăng cân vẫn không như mong đợi.

Các vấn đề tiêu hóa và chuyển hóa

Những rối loạn như trào ngược dạ dày thực quản, tiêu chảy kéo dài hoặc rối loạn chuyển hóa khiến cơ thể trẻ khó hấp thu dưỡng chất. Trẻ thường có biểu hiện bú kém, dễ nôn và tăng cân chậm.

Nguyên nhân bệnh lý

Một số bệnh bẩm sinh hoặc mắc phải như bệnh tim, suy hô hấp, nhiễm trùng mạn tính hoặc dị tật vùng miệng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bú và nhu cầu năng lượng của trẻ. Trong các trường hợp này, việc tăng cân cần gắn liền với điều trị bệnh nền.

Mẹ nên ăn gì để trẻ sơ sinh bú sữa mẹ tăng cân nhanh?

Dinh dưỡng của mẹ là yếu tố then chốt quyết định chất lượng sữa và khả năng tăng cân của trẻ bú mẹ. Để hỗ trợ trẻ tăng cân tốt hơn, mẹ đang cho con bú cần chú trọng xây dựng chế độ ăn khoa học và cân đối.

Nhóm thực phẩm giàu năng lượng

Mẹ nên bổ sung đầy đủ tinh bột từ gạo, khoai, bánh mì và các loại ngũ cốc nguyên hạt. Đây là nguồn cung cấp năng lượng chính giúp duy trì lượng sữa ổn định.

Thực phẩm giàu protein và chất béo tốt

Protein từ cá, thịt nạc, trứng và các loại đậu giúp cải thiện hàm lượng đạm trong sữa. Chất béo lành mạnh từ dầu thực vật, cá béo và các loại hạt hỗ trợ tăng năng lượng cho trẻ.

Bổ sung vitamin, khoáng chất và nước

Rau xanh, trái cây, sữa và các sản phẩm từ sữa giúp mẹ bổ sung vitamin, khoáng chất và canxi. Đồng thời, uống đủ nước mỗi ngày giúp mẹ duy trì lượng sữa và hạn chế mệt mỏi khi cho con bú.

Trẻ sơ sinh chậm tăng cân nên bổ sung gì? Việc chăm sóc trẻ tăng cân chậm đòi hỏi sự kiên nhẫn, hiểu biết và phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhân viên y tế. Thay vì tìm kiếm giải pháp nhanh, cha mẹ cần ưu tiên cách tiếp cận khoa học, an toàn và cá thể hóa cho từng trẻ. Khi được nuôi dưỡng đúng cách, hầu hết trẻ sẽ dần bắt kịp đà tăng trưởng và phát triển khỏe mạnh trong những giai đoạn tiếp theo.