Tiêm kháng thể đơn dòng RSV: Nirsevimab với biệt dược là Beyfortus - phòng viêm phổi, viêm phế quản do RSV ở trẻ

Virus hợp bào hô hấp RSV thường gây triệu chứng giống cảm lạnh nhưng có thể tiến triển thành bệnh đường hô hấp dưới ở trẻ nhỏ. Trẻ sơ sinh, trẻ sinh non hoặc có bệnh nền là những nhóm cần được lưu ý hơn. Bên cạnh vắc xin RSV cho một số đối tượng, kháng thể đơn dòng tác dụng kéo dài đang mở ra thêm lựa chọn dự phòng RSV cho trẻ.

Tiêm kháng thể đơn dòng RSV phòng viêm phổi, viêm phế quản là gì?

Kháng thể đơn dòng RSV là kháng thể được tạo sẵn, có khả năng nhận diện và trung hòa virus hợp bào hô hấp. Trong đó, nirsevimab là kháng thể tác dụng kéo dài, được sử dụng để dự phòng bệnh đường hô hấp dưới do RSV ở trẻ sơ sinh, trẻ nhũ nhi và một số trẻ nhỏ có nguy cơ cao.

Kháng thể đơn dòng RSV hoạt động như thế nào?

Nirsevimab liên kết với protein F trên bề mặt RSV, giúp ngăn virus xâm nhập vào tế bào đường hô hấp. Nhờ đó, trẻ được cung cấp khả năng bảo vệ mà không cần chờ cơ thể tự tạo kháng thể.

Một liều nirsevimab có thể duy trì khả năng bảo vệ ít nhất khoảng 5 tháng. Thời điểm sử dụng cần được cân nhắc theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe của trẻ và đặc điểm lưu hành RSV.

Kháng thể đơn dòng RSV có phải vắc xin không?

Không. Kháng thể đơn dòng RSV và vắc xin có cơ chế khác nhau. Kháng thể đơn dòng cung cấp trực tiếp kháng thể có sẵn, tạo miễn dịch thụ động. Trong khi đó, vắc xin kích thích hệ miễn dịch tự tạo đáp ứng bảo vệ.

Vì vậy, nirsevimab là kháng thể đơn dòng dùng để dự phòng RSV, không phải vắc xin RSV.

Vì sao trẻ cần được bảo vệ trước RSV?

RSV thường gây các triệu chứng nhẹ như nghẹt mũi, ho hoặc sốt. Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, virus có thể gây viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi, dẫn đến khò khè, thở nhanh, bú kém hoặc khó thở.

Trẻ có dấu hiệu tím tái, li bì, khó thở rõ hoặc bú rất ít cần được đưa đến cơ sở y tế để đánh giá sớm.

Trẻ nào có nguy cơ mắc RSV nặng?

Không phải trẻ nhiễm RSV nào cũng diễn tiến nặng. Tuy nhiên, nguy cơ có thể cao hơn ở một số nhóm sau:

• Trẻ sơ sinh và trẻ trong những tháng đầu đời: Đường thở còn nhỏ và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện khiến trẻ dễ bị ảnh hưởng khi đường hô hấp viêm, phù nề.
• Trẻ sinh non: Khả năng bảo vệ miễn dịch và chức năng phổi có thể chưa phát triển đầy đủ.
• Trẻ có bệnh phổi mạn tính: Bệnh nền hô hấp có thể khiến trẻ khó thích nghi khi xuất hiện nhiễm trùng.
• Trẻ mắc một số bệnh tim bẩm sinh: Khả năng đáp ứng với tình trạng giảm oxy hoặc tăng gánh hô hấp có thể bị hạn chế.
• Trẻ suy giảm miễn dịch: Cơ thể có thể khó kiểm soát virus hiệu quả hơn.
• Trẻ có một số bệnh lý thần kinh cơ hoặc bất thường đường thở: Khả năng ho, đào thải dịch tiết có thể bị ảnh hưởng.

Dù vậy, trẻ đủ tháng và trước đó khỏe mạnh vẫn có thể mắc RSV và phải nhập viện. Vì thế, phụ huynh không nên mặc định rằng chỉ trẻ sinh non hoặc có bệnh nền mới cần quan tâm đến các biện pháp phòng RSV.

Trẻ nào có thể tiêm kháng thể đơn dòng RSV?

Nirsevimab được dùng để phòng bệnh đường hô hấp dưới do RSV cho trẻ sơ sinh và trẻ nhũ nhi trong mùa RSV đầu tiên. Một số trẻ đến 24 tháng tuổi có nguy cơ cao mắc RSV nặng cũng có thể được chỉ định trong mùa RSV tiếp theo.

Việc sử dụng kháng thể cần dựa trên tuổi, thời điểm sinh, bệnh nền, mùa RSV và việc mẹ đã tiêm vắc xin RSV trong thai kỳ hay chưa. Cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ để xác định trẻ có phù hợp hay không.

Một mũi kháng thể RSV bảo vệ được bao lâu?

Một liều nirsevimab có thể giúp bảo vệ trẻ trong ít nhất khoảng 5 tháng. Kháng thể không ngăn RSV tuyệt đối mà chủ yếu giúp giảm nguy cơ bệnh đường hô hấp dưới nặng và nhập viện.

Không phải trẻ nào cũng cần tiêm lặp lại vào mùa RSV tiếp theo. Chỉ định cần dựa trên độ tuổi và nguy cơ cụ thể của từng trẻ.

Hiệu quả và độ an toàn của kháng thể đơn dòng RSV

Nirsevimab được dùng để phòng bệnh đường hô hấp dưới do RSV cho trẻ sơ sinh và trẻ nhũ nhi trong mùa RSV đầu tiên. Một số trẻ đến 24 tháng tuổi có nguy cơ cao mắc RSV nặng cũng có thể được chỉ định trong mùa RSV tiếp theo.

Việc có cần sử dụng kháng thể hay không phụ thuộc vào tuổi, thời điểm sinh, bệnh nền, mùa RSV và việc mẹ đã tiêm vắc xin RSV trong thai kỳ hay chưa. Vì vậy, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá phù hợp.

Trẻ có thể gặp phản ứng gì sau khi tiêm?

Một số trẻ có thể bị phát ban hoặc phản ứng nhẹ tại vị trí tiêm. Phản ứng dị ứng nghiêm trọng có thể xảy ra nhưng hiếm gặp.

Trước khi tiêm, cha mẹ nên thông báo cho bác sĩ về tình trạng sức khỏe, tiền sử dị ứng và các thuốc trẻ đang sử dụng. Sau tiêm, nếu trẻ khó thở, sưng môi hoặc mặt, nổi mề đay lan rộng hay tím tái, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.

Kháng thể đơn dòng RSV dùng để dự phòng, không phải thuốc điều trị RSV. Nếu trẻ đang có triệu chứng hô hấp hoặc đã mắc RSV, cha mẹ không nên tự sử dụng kháng thể với mục đích chữa bệnh.

Chủ động phòng RSV cho trẻ bằng nhiều biện pháp

Để giảm nguy cơ mắc RSV, cha mẹ nên kết hợp nhiều biện pháp như rửa tay trước khi chăm sóc trẻ, vệ sinh đồ chơi và bề mặt thường xuyên tiếp xúc, hạn chế cho trẻ gần người đang ho, sốt hoặc mắc bệnh hô hấp, đồng thời tránh khói thuốc.

Bên cạnh kháng thể đơn dòng, vắc xin RSV cũng là một lựa chọn dự phòng cho một số nhóm đối tượng. Tiêm vắc xin RSV trong thai kỳ giúp cơ thể mẹ tạo kháng thể và truyền sang thai nhi qua nhau thai, từ đó hỗ trợ bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời.

Tiêm chủng Long Châu có cung cấp vắc xin RSV Abrysvo cho các đối tượng phù hợp theo chỉ định. Người có nhu cầu có thể đến cơ sở tiêm chủng để được sàng lọc, tư vấn thời điểm tiêm và lựa chọn biện pháp phòng RSV phù hợp.

Tiêm kháng thể đơn dòng RSV phòng viêm phổi, viêm phế quản là một biện pháp dự phòng quan trọng đối với trẻ phù hợp, đặc biệt nhằm giảm nguy cơ bệnh đường hô hấp dưới nghiêm trọng như viêm tiểu phế quản và viêm phổi. Kháng thể đơn dòng không phải vắc xin và không bảo vệ tuyệt đối trước nhiễm RSV. Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám hoặc trao đổi với bác sĩ để xác định biện pháp dự phòng phù hợp dựa trên tuổi, bệnh nền và nguy cơ thực tế.