Thụ tinh nhân tạo là gì? Các phương pháp thụ tinh nhân tạo

Thụ tinh nhân tạo được xem là giải pháp hiệu quả, góp phần tháo gỡ nỗi lo vô sinh, hiếm muộn của nhiều cặp vợ chồng. Vô sinh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó không ít trường hợp có thể cải thiện bằng các phương pháp thụ tinh nhân tạo nhằm tăng khả năng thụ thai. Bài viết dưới đây sẽ trả lời câu hỏi “thụ tinh nhân tạo là gì?” giúp bạn đọc hiểu rõ hơn những thông tin quan trọng xoay quanh phương pháp hỗ trợ sinh sản hiện đại này.

Thụ tinh nhân tạo là gì?

Thụ tinh nhân tạo là một trong những kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại, được áp dụng nhằm giúp các cặp vợ chồng gặp khó khăn trong việc thụ thai tự nhiên sớm hiện thực hóa mong muốn làm cha mẹ. Phương pháp này tận dụng các tiến bộ y học để nâng cao khả năng gặp gỡ và thụ tinh giữa tinh trùng và trứng, từ đó gia tăng cơ hội mang thai thành công.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có khoảng 48 triệu cặp vợ chồng và 186 triệu người trên toàn cầu đang đối mặt với tình trạng vô sinh. Đáng chú ý, Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ vô sinh cao, với khoảng 50% trường hợp rơi vào độ tuổi dưới 30. Mỗi năm, ước tính nước ta có khoảng một triệu cặp vợ chồng vô sinh, hiếm muộn, chiếm khoảng 7,7% dân số trong độ tuổi sinh sản. Trong đó, vô sinh do nguyên nhân từ nam giới chiếm khoảng 40%, nữ giới chiếm 40%, 10% liên quan đến cả hai vợ chồng và 10% không xác định được nguyên nhân cụ thể. Những con số này cho thấy vô sinh - hiếm muộn là vấn đề có thể xuất phát từ cả nam và nữ, đòi hỏi sự thăm khám và tiếp cận điều trị toàn diện.

Chính vì vậy, ngày càng nhiều cặp vợ chồng chủ động tìm hiểu và lựa chọn thụ tinh nhân tạo như một giải pháp để hiện thực hóa ước mơ làm cha mẹ. Trong điều trị hiếm muộn, thụ tinh nhân tạo hiện nay chủ yếu được triển khai dưới hai hình thức phổ biến là IUI (bơm tinh trùng vào buồng tử cung) và IVF (thụ tinh trong ống nghiệm).

Với IUI, tinh trùng sau khi được chọn lọc sẽ được đưa trực tiếp vào buồng tử cung, giúp rút ngắn quãng đường di chuyển và tăng khả năng gặp trứng trong chu kỳ rụng trứng tự nhiên. Ngược lại, IVF là kỹ thuật chuyên sâu và phức tạp hơn, trong đó quá trình thụ tinh diễn ra bên ngoài cơ thể; phôi tạo thành sẽ được nuôi cấy và sau đó chuyển vào tử cung người phụ nữ để tiếp tục phát triển.

Tùy theo nguyên nhân gây hiếm muộn, tình trạng sức khỏe tổng thể cũng như độ tuổi của hai vợ chồng, mỗi phương pháp sẽ mang lại hiệu quả và mức chi phí khác nhau. Dù lựa chọn IUI hay IVF, cả hai đều góp phần mở ra hy vọng cho nhiều gia đình khao khát có con, giúp gia tăng cơ hội sinh con ngay cả trong những trường hợp gặp khó khăn hoặc rối loạn sinh sản phức tạp.

Ai có thể áp dụng phương pháp thụ tinh nhân tạo? 

Khả năng thụ thai của mỗi cặp vợ chồng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, vì vậy thụ tinh nhân tạo thường được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Phụ nữ độc thân có nhu cầu sinh con: Sử dụng tinh trùng hiến tặng từ ngân hàng tinh trùng đạt chuẩn để thực hiện thụ tinh nhân tạo.
• Hiếm muộn không rõ nguyên nhân: Thường được lựa chọn như phương pháp điều trị ban đầu, kết hợp thuốc kích thích buồng trứng và phóng noãn.
• Rối loạn kinh nguyệt, rối loạn phóng noãn: Gặp ở phụ nữ kinh thưa, vô kinh hoặc buồng trứng đa nang, tinh trùng được bơm vào tử cung đúng thời điểm rụng trứng.
• Hiếm muộn do nam giới: Tinh trùng yếu sẽ được lọc rửa, chọn lọc tinh trùng khỏe trước khi bơm vào buồng tử cung.
• Bất thường cổ tử cung: Cổ tử cung hẹp, có sẹo hoặc dịch nhầy không thuận lợi khiến tinh trùng khó di chuyển, thụ tinh nhân tạo giúp đưa tinh trùng trực tiếp vào tử cung.
• Dị ứng với tinh dịch: Bơm tinh trùng vào buồng tử cung giúp tránh phản ứng dị ứng và vẫn đảm bảo khả năng mang thai.

Các phương pháp thụ tinh nhân tạo

Hiện nay có nhiều phương pháp thụ tinh nhân tạo được áp dụng, tùy theo tình trạng và nhu cầu của từng cặp vợ chồng:

Phương pháp thụ thai IUI (bơm tinh trùng vào buồng tử cung)

Bơm IUI là một trong những kỹ thuật hỗ trợ sinh sản được áp dụng rộng rãi hiện nay, đặc biệt thích hợp cho các cặp vợ chồng gặp khó khăn khi thụ thai theo cách tự nhiên.

Quy trình thực hiện IUI

Ở phương pháp này, tinh trùng sau khi được chọn lọc kỹ lưỡng sẽ được bơm trực tiếp vào buồng tử cung của người phụ nữ đúng thời điểm trứng rụng. Nhờ đó, quãng đường tinh trùng phải di chuyển được rút ngắn, giúp tăng khả năng tinh trùng gặp trứng và diễn ra quá trình thụ tinh.

Ưu điểm của phương pháp IUI

• Chi phí hợp lý: So với thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), IUI có mức chi phí thấp hơn.
• Thủ thuật đơn giản: Quy trình thực hiện nhanh, không cần phẫu thuật hay can thiệp phức tạp.
• Ít xâm lấn: Phù hợp với các trường hợp tinh trùng yếu, rối loạn xuất tinh hoặc khó khăn trong quan hệ tình dục.

Nhược điểm của phương pháp IUI

Mặc dù được đánh giá là kỹ thuật hỗ trợ sinh sản đơn giản và ít xâm lấn, IUI vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định. Trước hết, tỷ lệ thành công của IUI thấp hơn so với IVF, với khả năng mang thai trung bình khoảng 10 - 25% cho mỗi chu kỳ và kết quả này còn phụ thuộc nhiều vào độ tuổi cũng như tình trạng sức khỏe sinh sản của hai vợ chồng. Bên cạnh đó, IUI không phù hợp với các trường hợp vô sinh nặng, chẳng hạn khi người phụ nữ bị tổn thương vòi trứng nghiêm trọng hoặc suy giảm chức năng buồng trứng ở mức độ nặng, do khi đó khả năng thụ thai tự nhiên gần như không còn.

Thụ tinh nhân tạo IVF (thụ tinh trong ống nghiệm)

IVF là kỹ thuật hỗ trợ sinh sản tiên tiến và có hiệu quả cao hiện nay, thường được chỉ định cho những trường hợp vô sinh phức tạp hoặc khi các phương pháp khác không mang lại kết quả.

Quy trình thực hiện IVF

Ở phương pháp này, trứng và tinh trùng sẽ được lấy ra khỏi cơ thể và cho thụ tinh trong môi trường phòng thí nghiệm. Sau khi phôi hình thành, phôi sẽ được nuôi cấy trong vài ngày để theo dõi sự phát triển trước khi được chuyển vào tử cung của người mẹ.

Ưu điểm của phương pháp IVF

• Tỷ lệ thành công cao: IVF đặc biệt hiệu quả đối với phụ nữ lớn tuổi hoặc các trường hợp vô sinh nặng.
• Sàng lọc di truyền phôi: Cho phép kiểm tra và loại trừ nguy cơ mắc các bệnh di truyền trước khi chuyển phôi.
• Phạm vi ứng dụng rộng: Phù hợp với nhiều nguyên nhân vô sinh khác nhau, bao gồm cả nguyên nhân từ phía nam và nữ.

Nhược điểm của phương pháp IVF

• Chi phí cao: Do quy trình thực hiện phức tạp, kéo dài và cần trang thiết bị, công nghệ hiện đại.
• Cần theo dõi y tế chặt chẽ: Người bệnh phải tuân thủ nghiêm ngặt các phác đồ điều trị, từ giai đoạn kích thích buồng trứng cho đến chăm sóc sau khi chuyển phôi.

Tóm lại, thụ tinh nhân tạo là giải pháp y học hiện đại mang lại cơ hội làm cha mẹ cho nhiều cặp vợ chồng gặp khó khăn trong việc thụ thai tự nhiên. Với các phương pháp phổ biến như IUI và IVF, y học sinh sản ngày càng phát triển, giúp cá nhân hóa điều trị theo từng nguyên nhân vô sinh và tình trạng sức khỏe của mỗi cặp đôi. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tối ưu, các cặp vợ chồng nên được thăm khám, tư vấn kỹ lưỡng bởi bác sĩ chuyên khoa, từ đó lựa chọn phương pháp phù hợp, an toàn và nâng cao khả năng đón con yêu.