Thoát vị đĩa đệm chèn dây thần kinh: Triệu chứng và phương pháp điều trị

Thoát vị đĩa đệm không chỉ là cơn đau dai dẳng mà còn là rào cản lớn đối với các hoạt động sinh hoạt thường ngày. Để điều trị bệnh hiệu quả và kịp thời, việc hiểu rõ các dấu hiệu cảnh báo và những lựa chọn điều trị là vô cùng cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các triệu chứng giúp nhận diện sớm bệnh, các phương pháp điều trị hiện nay, từ đó giúp người bệnh phục hồi sức khỏe cột sống.

Dấu hiệu gợi ý tình trạng thoát vị đĩa đệm chèn dây thần kinh

Thoát vị đĩa đệm không chỉ đơn thuần gây ra cơn đau mỏi tại chỗ ở lưng hay cổ. Khi khối thoát vị bắt đầu chèn ép vào các rễ thần kinh, cơ thể sẽ có những triệu chứng đặc trưng từ cảm giác đau, tê bì cho đến mất chức năng vận động. Dưới đây là những dấu hiệu nhận biết quan trọng cần lưu ý:

Đau lan dọc theo đường đi của dây thần kinh

Khởi đầu thường là những cơn đau tại vùng cột sống bị tổn thương như cổ, lưng giữa hoặc thắt lưng. Tuy nhiên, khi rễ thần kinh bị chèn ép, cơn đau sẽ thay đổi tính chất và vị trí:

• Tại vùng thắt lưng: Cơn đau thường lan từ lưng dưới xuống mông, đùi và kéo dài xuống tận bàn chân hoặc ngón chân. Đây chính là biểu hiện của đau thần kinh tọa. Cảm giác đau thường là đau nhói hoặc giật mạnh như có luồng điện chạy qua chứ không chỉ là đau mỏi cơ thông thường.
• Tại vùng cổ: Cơn đau sẽ lan từ cổ xuống vai, cánh tay và ra đến các ngón tay. Mức độ có thể dao động từ âm ỉ, nóng rát đến đau buốt dữ dội.

Rối loạn cảm giác và tê bì tay chân

Nếu thường xuyên cảm thấy như bị kim châm, kiến bò, nóng rát hoặc tê bì kéo dài mà không rõ nguyên nhân, rất có thể dây thần kinh đang bị tổn thương. Vị trí tê bì thường tương ứng với vùng cơ thể mà dây thần kinh bị chèn ép chi phối.

Yếu cơ

Dây thần kinh đóng vai trò truyền tín hiệu từ não bộ đến các cơ để thực hiện cử động. Khi đường truyền này bị gián đoạn do chèn ép, các nhóm cơ tương ứng sẽ bị yếu đi và phản ứng chậm hơn:

• Ở chân: Người bệnh có thể gặp tình trạng bàn chân rủ, nghĩa là khó nhấc mũi chân lên khi đi bộ, dẫn đến việc dễ bị vấp ngã hoặc phải kéo lê bàn chân. Việc đứng nhón chân cũng trở nên khó khăn.
• Ở tay: Lực cánh tay bị suy giảm khiến người bệnh cầm nắm đồ vật yếu đi và không thể nâng vật nặng một cách dễ dàng.

Mất cảm giác vùng yên ngựa và rối loạn tiêu tiểu

Trong một số trường hợp nghiêm trọng, khối thoát vị lớn có thể gây ra hội chứng chùm đuôi ngựa. Đây là tình trạng cấp cứu y tế cần can thiệp ngay lập tức để tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm:

• Mất cảm giác vùng yên ngựa: Tê bì hoàn toàn ở vùng háng, mông, hậu môn và bộ phận sinh dục (vùng cơ thể tiếp xúc với yên khi ngồi ngựa).
• Rối loạn đại tiểu tiện: Người bệnh đột ngột mất khả năng kiểm soát việc đi vệ sinh. Các biểu hiện bao gồm bí tiểu, tiểu són hoặc tiêu tiểu không tự chủ.

Phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm chèn ép dây thần kinh hiện nay

Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi phần nhân nhầy bên trong đĩa đệm tràn ra ngoài qua vết nứt của lớp vỏ bao xơ, gây chèn ép trực tiếp lên rễ thần kinh. Đa số các trường hợp đều có thể hồi phục nhờ các phương pháp điều trị bảo tồn mà không cần đến phẫu thuật. Mục tiêu chính của việc điều trị là giảm đau, giải phóng áp lực cho dây thần kinh và khôi phục khả năng vận động. Dưới đây là các phương pháp điều trị phổ biến:

• Thay đổi lối sống: Nghỉ ngơi hợp lý là bước đầu tiên, tuy nhiên không nên nằm bất động trên giường quá lâu, thay vào đó hãy duy trì các vận động nhẹ nhàng như đi bộ ngắn để tăng cường tuần hoàn máu nuôi dưỡng đĩa đệm. Đồng thời, tạm thời ngưng các hoạt động gây áp lực lớn lên cột sống như mang vác vật nặng, cúi gập người sâu, xoay vặn thắt lưng đột ngột.
• Sử dụng thuốc theo chỉ dẫn: Để kiểm soát cơn đau và giảm sưng viêm tại vị trí dây thần kinh bị chèn ép, giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn khi vận động.
• Vật lý trị liệu: Bao gồm chườm nóng, chườm lạnh, xung điện, các bài tập giúp tăng cường sức mạnh cho nhóm cơ bụng và cơ lưng, giúp cột sống được nâng đỡ vững chắc hơn và giảm tải áp lực cho đĩa đệm.
• Tiêm steroid ngoài màng cứng: Là giải pháp can thiệp khi thuốc uống và tập luyện chưa đủ để kiểm soát cơn đau, giúp đưa thuốc kháng viêm mạnh trực tiếp vào vùng thần kinh bị tổn thương để giảm sưng đau nhanh chóng.
• Phẫu thuật: Chỉ được cân nhắc là phương án cuối cùng khi các biện pháp bảo tồn không mang lại hiệu quả sau vài tháng hoặc khi người bệnh có các dấu hiệu nguy hiểm như yếu liệt tay chân, mất kiểm soát đại tiểu tiện.

Làm sao để phòng ngừa bệnh thoát vị đĩa đệm?

Việc chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt và vận động ngay từ bây giờ sẽ giúp cột sống vững chắc và dẻo dai hơn. Dưới đây là những biện pháp tham khảo giúp phòng ngừa thoát vị đĩa đệm:

• Kiểm soát cân nặng: Để giảm thiểu gánh nặng đè nén lên các đốt sống thắt lưng, bởi trọng lượng cơ thể dư thừa sẽ làm tăng áp lực và bào mòn đĩa đệm nhanh chóng.
• Giữ tư thế thẳng lưng khi đi, đứng hoặc ngồi: Để duy trì đường cong sinh lý tự nhiên của cột sống, đảm bảo hai chân chạm đất và vai được thả lỏng thoải mái.
• Áp dụng đúng kỹ thuật khi cần nâng vật nặng: Bằng cách ngồi xổm, gập đầu gối và dùng lực từ đôi chân để đứng dậy, tuyệt đối không cúi gập thắt lưng hay thực hiện động tác vặn xoắn người đột ngột.
• Duy trì thói quen tập thể dục đều đặn: Đặc biệt là các bài tập củng cố nhóm cơ lõi như cơ bụng và cơ lưng. Ưu tiên các môn vận động nhẹ nhàng nhưng hiệu quả trong việc tăng cường tuần hoàn máu và độ linh hoạt cho khớp xương như bơi lội, đi bộ hoặc đạp xe.
• Sắp xếp không gian làm việc khoa học: Đảm bảo ghế ngồi có đệm đỡ thắt lưng, màn hình máy tính vừa tầm mắt và thường xuyên đứng dậy thư giãn cơ bắp giữa giờ làm việc.
• Hạn chế hút thuốc lá: Để không làm tắc nghẽn dòng chảy oxy và dưỡng chất đến nuôi đĩa đệm.
• Uống đủ nước mỗi ngày: Việc này giữ cho phần nhân nhầy luôn căng phồng và đàn hồi tốt.
• Lưu ý các tín hiệu cảnh báo từ cơ thể: Không được chủ quan trước các cơn đau mỏi vùng cổ, lưng kéo dài và cần thăm khám y tế sớm để ngăn ngừa bệnh tiến triển xấu hơn.

Thoát vị đĩa đệm chèn dây thần kinh là một bệnh lý phức tạp, đòi hỏi sự can thiệp kịp thời và đúng đắn. Quan trọng là người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa, kết hợp với việc thay đổi lối sống, duy trì tư thế đúng và tập luyện phù hợp. Sự chủ động trong phòng ngừa và điều trị sẽ giúp người bệnh sớm phục hồi sức khỏe, nhanh chóng trở lại cuộc sống bình thường. Hy vọng bài viết đã đem đến cho bạn đọc nhiều thông tin hữu ích.