Thở khò khè ở người lớn có phải dấu hiệu nguy hiểm? Nguyên nhân thường gặp

Tiếng thở khò khè thực chất là âm thanh đặc trưng được tạo ra khi không khí phải luồn qua các đường dẫn khí bị hẹp hoặc tắc nghẽn một phần. Để hiểu rõ hơn về tình trạng này, từ đó có hướng xử lý thích hợp, hãy cùng Tiêm chủng Long Châu phân tích các yếu tố gây bệnh phổ biến, đặc điểm nhận dạng và mức độ nguy hiểm tiềm tàng.

Thở khò khè ở người lớn có phải dấu hiệu nguy hiểm?

Thở khò khè xảy ra khi luồng không khí di chuyển qua đường thở bị hẹp hoặc tắc nghẽn, tạo ra âm thanh thô ráp, thường nghe rõ nhất lúc thở ra. Dù đôi khi nguyên nhân chỉ do phản ứng với bụi bẩn hoặc cảm lạnh thông thường, nhưng đối với người lớn, đây hoàn toàn có thể là dấu hiệu cảnh báo những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cần được lưu ý kỹ.

Thở khò khè có thể là triệu chứng của các bệnh lý nguy hiểm về hô hấp hoặc các vấn đề liên quan đến tim mạch. Nguy cơ mắc phải tình trạng này thường cao hơn ở những người có thói quen hút thuốc lá, bệnh nhân suy tim hoặc người mắc bệnh khí phế thũng.

Người bệnh cần đến gặp bác sĩ ngay khi có các dấu hiệu sau:

• Tiếng khò khè đi kèm với cảm giác khó thở, nhịp thở nhanh bất thường hoặc đau tức vùng ngực.
• Thay đổi tri giác như lú lẫn, lơ mơ.
• Xuất hiện tình trạng sưng ở môi và lưỡi.
• Vùng da, niêm mạc miệng hoặc móng tay chuyển sang màu xanh tím do thiếu oxy.

Tuyệt đối không nên tự ý điều trị tại nhà mà cần sự can thiệp y tế kịp thời để chẩn đoán chính xác, nhất là khi triệu chứng mới khởi phát, tái đi tái lại nhiều lần hoặc kèm theo sốt cao.

Thở khò khè do nguyên nhân nào gây nên?

Tiếng thở khò khè là âm thanh bất thường xuất hiện khi luồng không khí lưu thông bị cản trở. Tình trạng này không tự nhiên sinh ra mà thường là hệ quả của nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, từ thói quen sinh hoạt cho đến các bệnh lý nghiêm trọng. Dưới đây là các nhóm nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng này.

Các bệnh lý ở phổi

Đây là nguyên nhân phổ biến hàng đầu, bao gồm các bệnh lý sau:

• Hen suyễn: Tình trạng viêm mãn tính khiến ống phế quản bị phù nề và thu hẹp, gây cản trở đường thở. Người bệnh thường thở nhanh, ho và tức ngực. Dù chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn, bệnh có thể được kiểm soát tốt nếu tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ.
• Viêm phế quản và viêm phổi: Khi ống phế quản bị sưng viêm do virus, vi khuẩn, khói bụi hay môi trường ô nhiễm, đường dẫn khí sẽ bị hẹp lại gây khò khè. Bệnh thường đi kèm các triệu chứng như sốt cao, ớn lạnh và khó thở. Nếu được phát hiện và điều trị sớm, bệnh nhân sẽ hồi phục tốt và tránh được biến chứng.
• Các bệnh phổi khác: Bao gồm bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), khí phế thũng hoặc xơ nang, đều gây tổn thương phổi và khó thở kéo dài.

Biến chứng từ ung thư phổi

Một nguyên nhân nghiêm trọng khác là ung thư phổi, đặc biệt là ung thư biểu mô phế quản. Tình trạng này thường gặp ở những người có tiền sử hút thuốc lâu năm hoặc tiếp xúc lâu dài với khí độc hại.

Tác động của khói thuốc lá

Hút thuốc lá là một trong những thủ phạm chính gây ra tình trạng khò khè ở người lớn. Các chất độc hại và hóa chất trong khói thuốc không chỉ gây hại cho sức khỏe tổng thể mà còn trực tiếp kích thích làm co thắt đường thở.

Ngoài ra, các yếu tố khác như chứng ngưng thở khi ngủ hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc cũng góp phần gây ra triệu chứng này.

Phản ứng dị ứng và hệ miễn dịch

Cơ thể phản ứng quá mức với các tác nhân bên ngoài cũng làm đường thở bị thu hẹp. Các tác nhân gây dị ứng thường gặp là lông thú cưng, mạt bụi, nấm mốc hoặc một số loại thực phẩm. Nguy hiểm hơn là tình trạng sốc phản vệ do dị ứng thức ăn hoặc côn trùng đốt, có thể gây co thắt đường thở cấp tính đe dọa tính mạng.

Vấn đề về tim mạch và tiêu hóa

Không chỉ phổi, các cơ quan khác gặp vấn đề cũng ảnh hưởng đến hô hấp:

• Tim mạch: Bệnh suy tim có thể gây ứ dịch tại phổi, làm cản trở quá trình trao đổi khí và gây khò khè.
• Tiêu hóa: Bệnh trào ngược dạ dày thực quản khiến axit trào ngược lên gây kích ứng đường hô hấp và có thể hít vào phổi, dẫn đến viêm, co thắt phế quản.

Các phương pháp giảm tình trạng khò khè tại nhà

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị từ bác sĩ, bạn có thể chủ động cải thiện tình trạng thở khò khè và hỗ trợ sức khỏe hô hấp thông qua các biện pháp chăm sóc đơn giản ngay tại nhà dưới đây:

• Thực hành kỹ thuật hít thở sâu và chậm, đặc biệt là thở bằng cơ hoành để giúp giãn nở phổi và thư giãn đường thở.
• Sử dụng trà thảo mộc ấm nóng để làm dịu cổ họng, trong đó trà xanh là lựa chọn tốt nhờ đặc tính kháng khuẩn tự nhiên.
• Giữ không khí trong nhà luôn sạch sẽ bằng cách sử dụng máy lọc không khí có màng lọc chuyên dụng để loại bỏ bụi mịn và các tác nhân gây kích ứng.
• Dùng máy tạo độ ẩm hoặc máy xông hơi để bổ sung độ ẩm cần thiết cho không khí, giúp đường thở không bị khô rát.
• Hạn chế tối đa thuốc lá, bao gồm việc từ bỏ thói quen hút thuốc và tránh tiếp xúc với khói thuốc thụ động để bảo vệ phổi khỏi tình trạng viêm nhiễm.
• Chủ động cách ly khỏi các tác nhân gây dị ứng của bản thân như phấn hoa, lông thú cưng hoặc nấm mốc để ngăn ngừa cơn khò khè tái phát.

Thở khò khè ở người lớn là một triệu chứng cần đánh giá kỹ lưỡng. Dù nguyên nhân có thể là do các bệnh lý phổ biến như hen suyễn hay COPD hay những vấn đề ít gặp hơn, cốt lõi vẫn là sự thu hẹp đường dẫn khí cản trở quá trình hô hấp. Người bệnh không nên tự chẩn đoán hay trì hoãn việc thăm khám, đặc biệt khi tình trạng khò khè diễn ra thường xuyên, đột ngột hoặc đi kèm các dấu hiệu nặng như khó thở, tím tái. Việc tham vấn ý kiến bác sĩ chuyên khoa là quan trọng để xác định chính xác nguyên nhân, thiết lập phác đồ điều trị hiệu quả và giúp người bệnh kiểm soát tốt hơn sức khỏe hô hấp của mình.