Thở khò khè có đờm ở người lớn là do đâu? Dấu hiệu cảnh báo cần nhập viện

Hệ hô hấp là một bộ phận vô cùng nhạy cảm và thiết yếu của cơ thể. Khi xuất hiện triệu chứng thở khò khè kèm đờm, đó chính là dấu hiệu cho thấy đường thở đang gặp phải vấn đề. Đối với người lớn, việc bỏ qua triệu chứng này có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm hơn. Do đó, việc nắm rõ nguyên nhân của tình trạng thở khò khè kèm khạc đờm, đồng thời nhận diện được các dấu hiệu nguy hiểm cần nhập viện, là thông tin quan trọng giúp người bệnh chủ động bảo vệ sức khỏe và tính mạng của bản thân.

Thở khò khè có đờm ở người lớn là do đâu?

Thở khò khè kèm theo đờm là dấu hiệu cho thấy luồng không khí di chuyển trong đường hô hấp đang bị cản trở. Sự tắc nghẽn này thường xuất phát từ việc các cơ đường thở bị co thắt, lớp niêm mạc bị viêm sưng hoặc do dịch nhầy ứ đọng gây bít tắc. Những nguyên nhân thường gặp bao gồm:

Bệnh hen suyễn

Đây là nguyên nhân phổ biến hàng đầu gây khò khè ở người trẻ tuổi. Hen suyễn là bệnh lý mãn tính khiến niêm mạc đường dẫn khí bị viêm và co thắt, làm hẹp đường thở. Không chỉ gây khò khè, bệnh còn kích thích cơ thể tiết ra lượng đờm nhiều hơn bình thường làm tắc nghẽn thêm. Các triệu chứng thường trở nên rõ rệt khi người bệnh tiếp xúc với khói bụi, phấn hoa hoặc khi trời trở lạnh đột ngột.

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính

Đối với người lớn tuổi, thường từ 50 tuổi trở lên, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính là nguyên nhân chủ yếu. Đây là nhóm bệnh bao gồm cả viêm phế quản mãn tính và khí phế thũng. Bệnh làm tắc nghẽn khí quản và giữ đờm lại trong phổi, khiến người bệnh khó thở và khò khè. Đây là bệnh tiến triển chậm nhưng nguy hiểm nếu không kiểm soát tốt.

Các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp

Sự xâm nhập của virus hoặc vi khuẩn cũng là nguyên nhân thường gặp. Các bệnh nhiễm virus đường hô hấp trên như cảm lạnh, cúm mùa hay COVID-19 đều có thể kích ứng đường thở. Nghiêm trọng hơn là viêm phổi, tình trạng này gây tích tụ dịch và mủ trong phổi, dẫn đến khó thở kèm theo tiếng khò khè.

Dị ứng và tác động từ môi trường

Những người có cơ địa nhạy cảm khi tiếp xúc với phấn hoa, lông thú cưng, bụi nhà hoặc hóa chất sẽ bị kích ứng đường thở. Lúc này, niêm mạc phế quản sẽ sưng tấy và tăng tiết đờm để phản ứng lại, dẫn đến khò khè. Việc sống trong môi trường ô nhiễm khói bụi cũng làm tăng nguy cơ viêm nhiễm và làm trầm trọng thêm các triệu chứng này.

Các nguyên nhân khác ít gặp hơn

Ngoài các bệnh lý phổ biến kể trên, tình trạng thở khò khè có đờm còn có thể xuất phát từ những nguyên nhân khác như:

• Giãn phế quản.
• Các vấn đề về tim mạch như suy tim gây hen tim.
• Khối u trong phổi gây chèn ép đường thở.

Thở khò khè kèm khạc đờm khi nào cần nhập viện?

Không phải mọi trường hợp thở khò khè đều nguy hiểm, nhưng nếu tình trạng này đi kèm khạc đờm và xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng dưới đây, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để cấp cứu ngay lập tức nhằm tránh nguy cơ suy hô hấp, cụ thể:

• Cảm thấy khó thở, thở gấp, phải gắng sức để thở khiến lồng ngực bị co rút mạnh hoặc cánh mũi phập phồng.
• Màu sắc da, môi hoặc móng tay chuyển sang tím tái, xanh xao do thiếu oxy hoặc xuất hiện tình trạng sưng phù ở mặt và môi.
• Tinh thần không tỉnh táo, có biểu hiện lơ mơ, lú lẫn, li bì hoặc mất ý thức.
• Sốt cao liên tục trên 38,5 độ C không hạ, đi kèm với cảm giác đau tức ngực hoặc nôn ói nhiều.
• Ho khạc ra đờm có lẫn máu tươi hoặc đờm chuyển sang màu sắc bất thường khác.
• Lên cơn khò khè đột ngột ngay sau khi bị côn trùng đốt, sau khi ăn thực phẩm lạ, uống thuốc hoặc tiếp xúc dị nguyên khác.
• Người có sẵn bệnh nền như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính hoặc bệnh tim mạch nhưng các triệu chứng trở nặng nhanh chóng.
• Tình trạng khò khè kéo dài dai dẳng trên 4 tuần.

Làm sao để giảm khò khè và làm loãng đờm tại nhà?

Bên cạnh việc tuân thủ chỉ định điều trị từ bác sĩ, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà dưới đây để giúp làm loãng đờm, thông thoáng đường thở và giảm thiểu tình trạng khò khè:

• Duy trì thói quen uống đủ từ 6 đến 8 ly nước mỗi ngày để giữ độ ẩm cần thiết cho niêm mạc hô hấp, ưu tiên nước ấm để giúp làm dịu cổ họng và loãng dịch nhầy tốt hơn.
• Tăng cường độ ẩm cho không khí bằng cách sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc xông hơi nước nóng, giúp đường thở bớt khô rát và dễ chịu hơn.
• Thực hiện các bài tập vận động nhẹ nhàng vừa sức kết hợp với hít thở sâu để tăng cường khả năng trao đổi khí tự nhiên của phổi.
• Sử dụng thuốc đúng chỉ định như dùng thuốc giãn phế quản trước, sau đó thực hiện kỹ thuật làm sạch phổi và cuối cùng mới dùng thuốc hít chứa steroid để kháng viêm.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ về việc sử dụng thêm các loại thuốc hỗ trợ làm loãng đờm nếu tình trạng dịch nhầy quá đặc.
• Hạn chế tối đa khói thuốc lá, bao gồm cả hút thuốc thụ động.
• Bảo vệ mũi miệng khi tiếp xúc với không khí lạnh hoặc khô hanh.
• Dành thời gian nghỉ ngơi đầy đủ và tập trung điều trị các bệnh lý nền như hen suyễn, COPD theo đúng chỉ định y khoa để giải quyết nguyên nhân gây khò khè.

Tình trạng thở khò khè có đờm ở người lớn là một triệu chứng đa dạng về nguyên nhân, từ các bệnh lý hô hấp cấp tính đến mạn tính. Việc chẩn đoán và điều trị kịp thời, chính xác là yếu tố then chốt để kiểm soát bệnh và ngăn ngừa biến chứng. Điều quan trọng nhất là mỗi người cần nâng cao ý thức theo dõi sức khỏe, không chủ quan trước những thay đổi của cơ thể, đặc biệt là khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng. Hy vọng bài viết đã đem đến cho bạn đọc nhiều thông tin hữu ích.