Tham khảo phác đồ điều trị viêm dạ dày Bộ Y tế

Viêm dạ dày là bệnh lý tiêu hóa phổ biến, dễ tiến triển mạn tính nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng cách. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ phác đồ điều trị viêm dạ dày và các lưu ý khi điều trị.

Phác đồ điều trị viêm dạ dày Bộ Y tế

Việc điều trị viêm dạ dày, đặc biệt khi liên quan đến nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), cần tuân thủ phác đồ chuẩn nhằm đạt hiệu quả tiệt trừ vi khuẩn, kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa tái phát. Bộ Y tế khuyến cáo sử dụng phối hợp nhiều nhóm thuốc, bao gồm thuốc ức chế bơm proton (PPI), kháng sinh và thuốc bảo vệ niêm mạc, tùy thuộc vào tình trạng loét có hay không nhiễm HP. Dưới đây là các phác đồ điều trị phổ biến đang được áp dụng.

Điều trị không dùng thuốc

• Tránh suy nghĩ căng thẳng, stress.
• Tránh các thức ăn gây tổn thương niêm mạc dạ dày: Rượu bia, thuốc lá, thức ăn chua cay, giảm ăn chất béo (giảm hoạt hóa acid mật).
• Tránh ăn quá no, bữa ăn cuối trong ngày nên ăn trước khi ngủ 3 giờ.
• Có thể dùng sữa để giúp trung hòa nhanh acid dạ dày.

Điều trị dùng thuốc (các nhóm thuốc và liều thường dùng ở người lớn)

Thuốc giảm co thắt cơ trơn

• Spasmeverin (viên 40mg): 1-3 viên/ lần x 3 lần/ngày.
• Trimebutin (viên 100mg): 1-2 viên/ lần x 3 lần/ngày.
• Drotaverin (viên 40mg): 1-2 viên/ lần x 3 lần/ngày.

Thuốc điều hòa vận động dạ dày, chống đầy hơi chướng nôn

• Domperidone (viên 10mg): 10-20mg/ lần x 3 lần/ngày(uống trước ăn 15’, chống chỉ định khi xuất huyết tiêu hóa).
• Metoclopramide (viên 10mg): 1/2 -1 viên/ lần x 3 lần/ ngày (uống trước ăn, chống chỉ định khi xuất huyết tiêu hóa).
• Itopride hydrochloride (viên 50mg): 1 viên/ lần x 3 lần/ ngày(uống trước ăn).
• Simethicone (viên 80mg): 1-2 viên/lần x 3 lần/ngày. (Nhai kỹ hoặc ngậm sau ăn).

Thuốc giảm lo âu an thần

• Sulpiride ( viên 50mg): 1-3 viên/ngày.
• Etifoxine (viên 50mg): 3 viên/ ngày.
• Diazepam.

Ngoài ra, còn có các loại thuốc như:

• Thuốc trung hòa acid, giúp giảm đau nhanh: Varogel, Phosphalugel...
• Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày: Sucralfate, Rebamipid, dẫn chất Protaglandins...
• Thuốc kháng tiết acid: Ức chế thụ thể H2, ức chế bơm proton (PPI).

Trong những ngày đầu, do phải ức chế dứt cơn đau, phác đồ ức chế acid có sự chậm trễ, vì vậy, nếu bệnh nhân có biểu hiện viêm dạ dày mức độ nặng, có thể dùng PPI đường tiêm tĩnh mạch hoặc đường uống gấp đôi liều chuẩn để nhanh chóng kiểm soát được acid dạ dày cho bệnh nhân.

Nguyên nhân gây viêm loét dạ dày

Viêm loét dạ dày tá tràng là tình trạng tổn thương niêm mạc dạ dày hoặc tá tràng do mất cân bằng giữa yếu tố tấn công (acid dạ dày, pepsin, vi khuẩn) và yếu tố bảo vệ (chất nhầy, prostaglandin, hệ vi mạch). Dưới đây là những nguyên nhân gây viêm loét dạ dày phổ biến:

Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP)

Theo Hiệp hội Tiêu hóa Hoa Kỳ, HP là nguyên nhân hàng đầu gây viêm loét dạ dày tá tràng. Vi khuẩn này cư trú trong lớp nhầy bảo vệ niêm mạc, tiết enzyme urease trung hòa acid dạ dày và phá vỡ hàng rào bảo vệ của niêm mạc. Sự tấn công liên tục của vi khuẩn dẫn đến viêm, hình thành ổ loét và tăng nguy cơ tiến triển sang viêm teo niêm mạc hoặc ung thư dạ dày nếu không điều trị.

Sử dụng thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs)

NSAIDs như ibuprofen, diclofenac là nguyên nhân phổ biến thứ hai gây viêm loét dạ dày tá tràng. Những loại thuốc này làm ức chế enzym COX, làm giảm sản xuất prostaglandin bảo vệ niêm mạc, dẫn đến giảm khả năng chống lại acid và pepsin. Sử dụng kéo dài NSAIDs làm chậm liền vết loét và có thể gây loét chảy máu, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc bệnh nhân có bệnh lý nền.

Đồ uống có cồn

Rượu và các đồ uống chứa cồn không trực tiếp gây loét nhưng có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày, tăng tính thấm và làm trầm trọng thêm các vết loét hiện có. Lạm dụng rượu còn ảnh hưởng đến quá trình lành vết thương và tăng nguy cơ viêm dạ dày cấp.

Các yếu tố phụ trợ khác

Stress, thực phẩm quá cay, chua hoặc quá nóng, mặc dù không phải nguyên nhân trực tiếp, có thể kích thích dạ dày tiết acid nhiều hơn và làm các vết loét trở nên nghiêm trọng. Do đó, quản lý lối sống, chế độ ăn uống và tránh yếu tố kích thích giúp hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn.

Những câu hỏi thường gặp

Loét dạ dày tá tràng có phải là bệnh nghiêm trọng?

Có. Loét dạ dày tá tràng là bệnh lý tiêu hóa đáng chú ý bởi nguy cơ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa, thủng ổ loét, hẹp môn vị hoặc tiến triển thành viêm teo niêm mạc. Các biến chứng này có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Vì vậy, người bệnh cần thăm khám sớm khi xuất hiện các triệu chứng đau thượng vị kéo dài, buồn nôn, ăn kém hoặc đi ngoài phân đen.

Có thể tự điều trị loét dạ dày tá tràng tại nhà không?

Không. Viêm loét dạ dày tá tràng cần được bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa đánh giá nguyên nhân, mức độ tổn thương và nguy cơ biến chứng trước khi chỉ định phác đồ điều trị phù hợp. Việc tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau NSAIDs hoặc tự mua thuốc giảm acid, có thể khiến bệnh nặng hơn hoặc che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho chẩn đoán.

Loét dạ dày tá tràng có thể điều trị dứt điểm không?

Có thể. Nếu bệnh được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ, ổ loét sẽ lành hoàn toàn và nguy cơ tái phát giảm đáng kể. Duy trì lối sống lành mạnh và tái khám định kỳ cũng rất quan trọng trong phòng ngừa tái loét.

Tuân thủ phác đồ điều trị viêm dạ dày Bộ Y tế giúp kiểm soát triệu chứng, ngăn ngừa biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh. Mỗi phác đồ đều được xây dựng dựa trên bằng chứng lâm sàng, tính an toàn và mức độ phù hợp với từng nhóm bệnh nhân, đặc biệt trong trường hợp nhiễm Helicobacter pylori hoặc viêm loét liên quan đến NSAIDs. Để đạt hiệu quả tối ưu, người bệnh cần dùng thuốc đúng liều, đúng thời gian, tái khám theo hẹn và điều chỉnh thói quen sinh hoạt phù hợp.