Test kháng thể COVID là gì? Một số lưu ý khi thực hiện

Nếu bạn đang tìm hiểu về test kháng thể COVID, bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ ý nghĩa của xét nghiệm này cũng như những thông tin quan trọng cần biết trước khi thực hiện.

Tổng quan về test kháng thể COVID

Test kháng thể COVID là gì?

Test kháng thể COVID là xét nghiệm dùng để phát hiện các loại kháng thể đặc hiệu mà cơ thể tạo ra sau khi tiếp xúc với virus SARS-CoV-2 hoặc sau khi tiêm vắc xin phòng COVID-19. Khi virus xâm nhập hoặc khi vắc xin được đưa vào cơ thể, hệ miễn dịch sẽ phản ứng bằng cách sản xuất kháng thể nhằm nhận diện và ghi nhớ tác nhân gây bệnh. Những kháng thể này có thể tồn tại trong máu một thời gian và được phát hiện thông qua xét nghiệm.

Mục đích của test kháng thể COVID là giúp đánh giá xem một người đã từng nhiễm virus hoặc đã hình thành đáp ứng miễn dịch sau tiêm chủng hay chưa. Kết quả xét nghiệm cung cấp thông tin về mức độ phản ứng miễn dịch của cơ thể, từ đó hỗ trợ bác sĩ trong việc theo dõi tình trạng miễn dịch, nghiên cứu dịch tễ và đánh giá hiệu quả tiêm vắc xin trong cộng đồng.

Các phương pháp dùng để test kháng thể

Các phương pháp test kháng thể COVID hiện nay được phân thành hai nhóm chính dựa trên khả năng cho kết quả định tính hay định lượng, đồng thời khác nhau về kỹ thuật xét nghiệm và thời gian trả kết quả. Dưới đây là các phương pháp thường được sử dụng để test kháng thể COVID:

• Test kháng thể định tính (test nhanh): Phương pháp này thường sử dụng mẫu máu đầu ngón tay hoặc máu tĩnh mạch để phát hiện sự hiện diện của kháng thể. Kỹ thuật test nhanh dựa trên phản ứng miễn dịch trên que thử và cho kết quả trong thời gian ngắn, thường khoảng 10 – 20 phút. Hình thức này phù hợp khi cần sàng lọc nhanh tại chỗ.
• Xét nghiệm kháng thể định lượng: Phương pháp này sử dụng mẫu máu tĩnh mạch và được phân tích bằng các kỹ thuật phòng thí nghiệm như ELISA. Nhờ công nghệ phân tích tự động, xét nghiệm có thể đo nồng độ kháng thể với độ chính xác cao. Thời gian trả kết quả thường từ vài giờ đến trong ngày, tùy theo quy trình của từng cơ sở xét nghiệm.

Việc lựa chọn hình thức test kháng thể COVID sẽ dựa trên mục đích theo dõi miễn dịch và điều kiện thực hiện tại cơ sở y tế.

Đối tượng cần test kháng thể COVID

Test kháng thể COVID thường được chỉ định cho những nhóm đối tượng có nhu cầu đánh giá tình trạng miễn dịch hoặc theo dõi đáp ứng sau khi tiếp xúc với virus hay sau tiêm vắc xin. Dưới đây là những trường hợp thường được khuyến nghị thực hiện xét nghiệm:

• Người đã tiêm vắc xin phòng COVID-19: Xét nghiệm giúp theo dõi khả năng tạo kháng thể sau tiêm và đánh giá đáp ứng miễn dịch của cơ thể.
• Người nghi ngờ từng nhiễm COVID-19: Những trường hợp đã có triệu chứng hoặc tiếp xúc với nguồn lây có thể sử dụng test kháng thể để xác định việc cơ thể đã từng phản ứng với virus hay chưa.
• Người cần đánh giá tình trạng miễn dịch: Bao gồm những người có bệnh nền, suy giảm miễn dịch hoặc cần theo dõi sức khỏe theo chỉ định y tế.
• Người tham gia nghiên cứu, giám sát dịch tễ: Xét nghiệm kháng thể giúp thu thập dữ liệu về mức độ phơi nhiễm và miễn dịch trong cộng đồng.

Việc lựa chọn thực hiện test kháng thể COVID nên được cân nhắc dựa trên tình trạng sức khỏe cá nhân và tư vấn của nhân viên y tế.

Ý nghĩa của kết quả test kháng thể COVID

Do test kháng thể COVID được thực hiện bằng cả phương pháp định tính và định lượng nên kết quả xét nghiệm cũng cần được hiểu theo từng loại kỹ thuật để phản ánh đúng tình trạng miễn dịch của cơ thể. Cụ thể:

• Kết quả từ test kháng thể định tính: Phương pháp này cho biết cơ thể có xuất hiện kháng thể kháng virus SARS-CoV-2 hay không. Kết quả dương tính cho thấy cơ thể đã từng tiếp xúc với virus hoặc đã tạo đáp ứng miễn dịch sau khi tiêm vắc xin. Trong khi đó, âm tính có thể xảy ra khi cơ thể chưa hình thành đủ kháng thể hoặc xét nghiệm được thực hiện quá sớm sau nhiễm hoặc sau tiêm.
• Kết quả từ xét nghiệm kháng thể định lượng: Phương pháp này cho kết quả dưới dạng chỉ số nồng độ kháng thể trong máu, thường được biểu thị bằng các đơn vị như AU/ml hoặc IU/ml tùy theo hệ thống xét nghiệm. Chỉ số càng cao thường phản ánh mức độ đáp ứng miễn dịch càng rõ rệt. Tuy nhiên, hiện nay chưa có một ngưỡng kháng thể chuẩn được công nhận chung để khẳng định mức độ bảo vệ tuyệt đối trước COVID-19, do giá trị tham chiếu còn phụ thuộc vào từng bộ kit và thời điểm xét nghiệm.

Nhìn chung, kết quả test kháng thể COVID cần được đánh giá kết hợp với thời điểm tiêm vắc xin, tiền sử nhiễm bệnh và tư vấn y tế để có cái nhìn chính xác hơn về tình trạng miễn dịch của mỗi người.

Một số lưu ý khi thực hiện test kháng thể COVID

Để kết quả test kháng thể COVID phản ánh đúng tình trạng miễn dịch của cơ thể, người thực hiện cần lưu ý một số vấn đề quan trọng trong quá trình xét nghiệm:

• Không cần nhịn ăn trước khi xét nghiệm: Test kháng thể COVID là xét nghiệm máu thông thường nên người bệnh có thể ăn uống, sinh hoạt bình thường trước khi lấy mẫu.
• Cung cấp đầy đủ thông tin y tế: Cần thông báo cho nhân viên y tế về thời điểm đã tiêm vaccine, từng mắc COVID-19 hoặc đang sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc ảnh hưởng đến hệ miễn dịch.
• Thời điểm xét nghiệm: Kháng thể thường cần thời gian để hình thành sau khi nhiễm virus hoặc sau tiêm vắc xin, vì vậy test quá sớm có thể cho kết quả chưa chính xác.
• Không dùng để chẩn đoán nhiễm COVID đang diễn ra: Test kháng thể chỉ phản ánh việc cơ thể đã từng tiếp xúc với virus hoặc vắc xin, không thay thế cho xét nghiệm PCR hay test kháng nguyên.
• Kết quả cần được diễn giải đúng cách: Mức kháng thể cao hay thấp không đồng nghĩa tuyệt đối với khả năng bảo vệ khỏi tái nhiễm, do miễn dịch còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
• Lựa chọn cơ sở xét nghiệm uy tín: Thực hiện xét nghiệm tại các đơn vị y tế đáng tin cậy giúp đảm bảo độ chính xác và quy trình lấy mẫu an toàn.
• Tham khảo ý kiến nhân viên y tế: Việc tư vấn chuyên môn giúp hiểu rõ kết quả và có hướng theo dõi sức khỏe phù hợp.

Nhìn chung, hiểu đúng những lưu ý khi thực hiện test kháng thể COVID sẽ giúp người bệnh sử dụng kết quả xét nghiệm một cách phù hợp, từ đó có hướng theo dõi và chăm sóc sức khỏe hiệu quả hơn.

Bài viết đã cung cấp các thông tin xoay quanh test kháng thể COVID. Nhìn chung, đây là công cụ hữu ích giúp đánh giá mức độ đáp ứng miễn dịch của cơ thể sau khi nhiễm virus hoặc tiêm vắc xin, từ đó hỗ trợ việc theo dõi và chăm sóc sức khỏe một cách chủ động hơn.

Hiện nay, Trung tâm Tiêm chủng Long Châu đang cung cấp đầy đủ các loại vắc xin phòng COVID-19 giúp tăng cường và duy trì miễn dịch cho cơ thể. Nếu bạn đang quan tâm đến tình trạng kháng thể hoặc muốn tiêm nhắc lại để bảo vệ sức khỏe trước các biến thể mới, hãy liên hệ hotline 1800 6928 để được tư vấn và đặt lịch tiêm nhanh chóng.