Tại sao mẹ ở cữ bị đau đầu? Cách điều trị đau đầu sau sinh hiệu quả

Sau sinh, cơ thể mẹ trải qua nhiều thay đổi về thể chất lẫn tinh thần, khiến một số vấn đề sức khỏe dễ xuất hiện, trong đó có tình trạng đau đầu. Cơn đau có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày và quá trình chăm sóc em bé nếu không được xử lý đúng cách. 

Tại sao mẹ ở cữ bị đau đầu? 

Ở cữ bị đau đầu là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ trong giai đoạn hậu sản, thường xuất hiện trong khoảng 6 tuần đầu sau sinh. Đây là thời điểm cơ thể người mẹ đang điều chỉnh lại nội tiết, huyết áp, thể tích tuần hoàn và các chức năng sinh lý để trở về trạng thái trước khi mang thai, do đó dễ phát sinh các triệu chứng như đau đầu, mỏi cổ hoặc căng vai.

Ngoài các yếu tố sinh lý, tình trạng ở cữ bị đau đầu còn có thể liên quan đến thiếu ngủ, căng thẳng tâm lý khi chăm sóc trẻ sơ sinh, mất nước hoặc chế độ dinh dưỡng chưa cân đối. Theo thống kê, nhiều phụ nữ có tiền sử đau nửa đầu trước mang thai cũng có nguy cơ tái phát cơn đau trong giai đoạn sau sinh do sự thay đổi hormone.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), giai đoạn sau sinh là thời điểm cơ thể người mẹ có nhiều biến đổi về thể chất và tâm lý, có thể làm xuất hiện hoặc làm nặng thêm các triệu chứng như đau đầu, mệt mỏi hoặc rối loạn giấc ngủ.

Các dạng đau đầu thường gặp khi ở cữ sau sinh

Đau đầu trong thời gian ở cữ có thể chia thành hai nhóm chính: Đau đầu nguyên phát và đau đầu thứ phát.

Đau đầu nguyên phát

Là các cơn đau không do bệnh lý nền gây ra, thường không nguy hiểm nhưng gây khó chịu. Một số dạng thường gặp gồm:

• Đau nửa đầu (migraine): Thường đau một bên đầu, có thể kèm buồn nôn, nhạy cảm với ánh sáng hoặc tiếng ồn.
• Đau đầu do căng thẳng: Thường đau âm ỉ hai bên đầu, liên quan đến stress hoặc thiếu ngủ.
• Đau đầu từng cơn: Ít gặp hơn, thường đau sâu quanh hốc mắt hoặc một bên đầu theo từng đợt.

Đau đầu thứ phát

Là tình trạng đau đầu do bệnh lý khác gây ra và cần được chú ý nhiều hơn. Một số nguyên nhân có thể bao gồm:

• Tiền sản giật sau sinh (kèm tăng huyết áp).
• Tăng huyết áp.
• Nhiễm trùng.
• Chấn thương vùng đầu cổ.
• Các vấn đề thần kinh hiếm gặp.

Nếu ở cữ bị đau đầu kèm theo các dấu hiệu như nhìn mờ, đau đầu dữ dội đột ngột, khó thở, phù nhiều hoặc tăng huyết áp, mẹ nên đi khám sớm để được đánh giá nguyên nhân và xử trí kịp thời.

Cách cải thiện tình trạng ở cữ bị đau đầu sau sinh

Nếu tình trạng ở cữ bị đau đầu ở mức độ nhẹ và không liên quan đến bệnh lý nghiêm trọng, mẹ có thể ưu tiên các biện pháp chăm sóc tại nhà trước khi nghĩ đến việc dùng thuốc, đặc biệt trong giai đoạn đang cho con bú. Dưới đây là một số phương pháp hỗ trợ giảm đau đầu an toàn.

Chườm ấm hoặc chườm lạnh đúng cách

Chườm lạnh giúp co mạch máu tạm thời, từ đó làm giảm áp lực lên các dây thần kinh và hỗ trợ giảm đau. Trong khi đó, chườm ấm có tác dụng thư giãn cơ vùng cổ - vai - gáy, cải thiện tuần hoàn máu và giảm căng cơ - một nguyên nhân thường gặp gây đau đầu do căng thẳng. Mẹ có thể chườm trong khoảng 10 - 15 phút mỗi lần tại vùng trán, thái dương hoặc sau gáy.

Đảm bảo ngủ đủ và ngủ đúng cách

Thiếu ngủ là yếu tố dễ khiến mẹ ở cữ bị đau đầu kéo dài. Mẹ nên cố gắng ngủ tổng cộng khoảng 7 - 9 giờ mỗi ngày (có thể chia thành nhiều giấc ngắn theo lịch sinh hoạt của bé). Ngoài ra, massage nhẹ vùng đầu, cổ hoặc vai cũng giúp thư giãn hệ thần kinh và giảm tần suất đau đầu.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân đối

Chế độ ăn đầy đủ dưỡng chất giúp cơ thể hồi phục nhanh và hạn chế các yếu tố gây đau đầu như thiếu máu hoặc hạ đường huyết. Mẹ nên bổ sung:

• Thực phẩm giàu sắt: thịt đỏ, gan, rau lá xanh đậm, các loại đậu.
• Thực phẩm giàu vitamin nhóm B và magie giúp ổn định thần kinh.
• Rau xanh, trái cây tươi để bổ sung vitamin và chất chống oxy hóa.
• Uống đủ khoảng 2 - 2,5 lít nước mỗi ngày để tránh mất nước

Đồng thời nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống nhiều đường, nước ngọt có gas hoặc các chất kích thích.

Vận động nhẹ nhàng mỗi ngày

Các hoạt động thể chất cường độ nhẹ như đi bộ, tập thở, yoga sau sinh hoặc thiền có thể giúp tăng lưu thông máu, giảm stress và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Điều này góp phần làm giảm các cơn đau đầu liên quan đến căng thẳng hoặc rối loạn nội tiết.

Giữ tinh thần ổn định và giảm căng thẳng

Áp lực chăm sóc trẻ sơ sinh, thay đổi hormone và thiếu ngủ có thể khiến mẹ dễ rơi vào trạng thái lo âu hoặc căng thẳng. Việc chia sẻ việc chăm con với người thân, nghỉ ngơi hợp lý và trang bị kiến thức chăm sóc sau sinh sẽ giúp mẹ giảm áp lực tâm lý - một yếu tố quan trọng giúp hạn chế tình trạng đau đầu.

Chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường

Nếu tình trạng đau đầu trở nên dữ dội, kéo dài, kèm theo các dấu hiệu như tăng huyết áp, nhìn mờ, chóng mặt hoặc buồn nôn nhiều, mẹ nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Đây có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe cần được theo dõi và điều trị kịp thời.

Tóm lại, tình trạng ở cữ bị đau đầu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thay đổi nội tiết, thiếu ngủ, căng thẳng hoặc chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp mẹ lựa chọn được phương pháp cải thiện phù hợp, từ điều chỉnh lối sống, nghỉ ngơi hợp lý đến thăm khám khi cần thiết. Nếu cơn đau kéo dài hoặc kèm theo dấu hiệu bất thường, mẹ nên chủ động đi khám để đảm bảo sức khỏe và quá trình hồi phục sau sinh diễn ra an toàn.