Tác hại của nước điện giải: Uống sai cách có thể gây nguy hiểm thế nào?

Nước điện giải thường được giới thiệu như “cứu tinh” cho cơ thể khi mệt mỏi, mất nước, tiêu chảy hoặc sau khi vận động nhiều. Thế nhưng ít ai biết rằng nếu dùng sai cách, loại nước tưởng chừng vô hại này lại có thể gây ra những tác động không tốt cho sức khỏe. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhìn rõ hơn cả mặt lợi lẫn mặt hại của nước điện giải để sử dụng một cách thông minh và an toàn.

Tác hại của nước điện giải khi uống sai cách

Nước điện giải chứa các khoáng chất như natri, kali, clorua, magie… giúp cân bằng dịch và duy trì hoạt động của cơ thể. Tuy nhiên, khi dùng không đúng chỉ định, những lợi ích này có thể trở thành rủi ro.

Gây rối loạn điện giải trong cơ thể

Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng uống quá nhiều nước điện giải lại có thể gây mất cân bằng điện giải. Khi cơ thể không thực sự thiếu hụt mà bạn vẫn bổ sung liên tục, nồng độ natri hoặc kali trong máu có thể tăng cao bất thường.

Tình trạng này dẫn đến:

• Buồn nôn, chóng mặt
• Nhức đầu
• Tim đập nhanh hoặc loạn nhịp
• Co giật trong trường hợp nặng.

Đây là một trong những tác hại của nước điện giải thường bị bỏ qua vì nhiều người nghĩ rằng uống thêm cho khỏe.

Tăng nguy cơ tăng huyết áp

Nhiều loại nước điện giải có hàm lượng natri khá cao. Với người có tiền sử cao huyết áp, bệnh tim mạch hoặc bệnh thận, việc uống thường xuyên có thể làm huyết áp tăng cao.

Nếu bạn không vận động nhiều, không bị mất nước nghiêm trọng mà vẫn uống hàng ngày thay nước lọc, tác hại của nước điện giải sẽ âm thầm ảnh hưởng đến tim mạch.

Gây áp lực cho thận

Thận có nhiệm vụ lọc và điều chỉnh nồng độ khoáng chất trong máu. Khi lượng điện giải nạp vào vượt mức cần thiết, thận phải hoạt động nhiều hơn để đào thải phần dư thừa. Về lâu dài, đặc biệt ở người có chức năng thận kém, điều này có thể làm suy giảm chức năng thận hoặc khiến bệnh lý nền nặng hơn.

Tác hại của nước điện giải khi lạm dụng hàng ngày

Không ít người có thói quen uống nước điện giải như nước giải khát vì cảm thấy “uống vào thấy khỏe”. Tuy nhiên, đây lại là sai lầm phổ biến.

Làm cơ thể phụ thuộc vào bổ sung bên ngoài

Khi cơ thể thường xuyên được cung cấp điện giải từ bên ngoài, khả năng tự điều chỉnh cân bằng nội môi có thể bị ảnh hưởng. Điều này không xảy ra ngay lập tức nhưng về lâu dài sẽ khiến cơ thể lười thích nghi.

Đây cũng là một tác hại của nước điện giải nếu sử dụng không có chỉ định cụ thể.

Tăng lượng đường nạp vào cơ thể

Nhiều sản phẩm nước điện giải trên thị trường có thêm đường để dễ uống. Nếu dùng hàng ngày, lượng đường tích lũy có thể:

• Tăng nguy cơ béo phì
• Tăng nguy cơ tiểu đường
• Làm tăng triglyceride trong máu.

Với người đang ăn kiêng hoặc kiểm soát đường huyết, việc lạm dụng có thể gây hậu quả đáng tiếc.

Ảnh hưởng tiêu hóa

Một số người có thể gặp tình trạng đầy bụng, tiêu chảy nhẹ hoặc khó chịu đường ruột khi uống quá nhiều. Đặc biệt, pha dung dịch oresol sai tỉ lệ còn có thể gây tiêu chảy nặng hơn.

Rõ ràng, tác hại của nước điện giải không chỉ đến từ bản thân sản phẩm mà còn từ cách sử dụng của chúng ta.

Những đối tượng cần đặc biệt cẩn trọng

Không phải ai cũng nên uống nước điện giải tùy tiện. Một số nhóm người cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Người mắc bệnh thận

Ở bệnh nhân suy thận, khả năng đào thải kali và natri bị hạn chế. Nếu bổ sung điện giải không kiểm soát, nguy cơ tăng kali máu rất nguy hiểm, có thể gây rối loạn nhịp tim.

Trong trường hợp này, tác hại của nước điện giải có thể nghiêm trọng hơn nhiều so với người khỏe mạnh.

Người cao huyết áp hoặc bệnh tim

Như đã đề cập, hàm lượng natri cao có thể làm tăng huyết áp. Người bệnh tim mạch nên ưu tiên nước lọc và chỉ dùng nước điện giải khi có chỉ định.

Trẻ nhỏ

Trẻ em chỉ nên dùng dung dịch điện giải khi bị tiêu chảy, nôn ói hoặc mất nước theo hướng dẫn y tế. Việc cho trẻ uống thay nước lọc hằng ngày là hoàn toàn không cần thiết.

Pha sai liều lượng còn có thể gây rối loạn điện giải nghiêm trọng - đây là tác hại của nước điện giải thường gặp ở trẻ nếu phụ huynh chủ quan.

Người ít vận động

Nếu bạn làm việc văn phòng, ít đổ mồ hôi và không vận động cường độ cao, cơ thể hầu như không cần bổ sung thêm điện giải ngoài chế độ ăn uống bình thường.

Uống vì “nghe nói tốt” có thể khiến bạn nạp khoáng chất vượt nhu cầu.

Uống nước điện giải thế nào để tránh tác hại?

Sau khi hiểu rõ tác hại của nước điện giải, điều quan trọng là biết sử dụng đúng cách để tận dụng lợi ích mà vẫn an toàn.

Chỉ dùng khi thực sự cần thiết

Bạn nên uống nước điện giải khi:

• Bị tiêu chảy, nôn ói
• Sốt cao, mất nước
• Vận động cường độ cao kéo dài
• Làm việc ngoài trời nắng nóng nhiều giờ.

Trong sinh hoạt bình thường, nước lọc vẫn là lựa chọn tốt nhất.

Tuân thủ liều lượng

Với oresol, cần pha đúng theo hướng dẫn trên bao bì. Không pha đặc hơn để “uống cho nhanh khỏi”, vì điều này có thể làm tình trạng mất nước trầm trọng hơn.

Một trong những nguyên nhân chính gây tác hại của nước điện giải chính là pha sai tỉ lệ.

Đọc kỹ thành phần

Khi chọn sản phẩm đóng chai, bạn nên:

• Kiểm tra hàm lượng natri
• Chú ý lượng đường
• Ưu tiên loại ít đường hoặc không đường nếu không cần năng lượng bổ sung.

Tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có bệnh nền

Nếu bạn có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh thận, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên.

Nước điện giải mang lại nhiều lợi ích khi cơ thể mất nước hoặc thiếu khoáng chất. Nhưng nếu lạm dụng, uống sai cách hoặc dùng cho đối tượng không phù hợp, tác hại của nước điện giải có thể bao gồm rối loạn điện giải, tăng huyết áp, ảnh hưởng thận, tăng đường huyết và rối loạn tiêu hóa. Thay vì uống theo trào lưu, hãy lắng nghe cơ thể mình. Trong điều kiện sinh hoạt bình thường, nước lọc vẫn là lựa chọn an toàn và cần thiết nhất. Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tác hại của nước điện giải và biết cách sử dụng sao cho đúng, an toàn và hiệu quả.