Suy thận độ 4: Dấu hiệu, tiên lượng sống và các biện pháp hỗ trợ

Ở giai đoạn này, người bệnh thường bắt đầu xuất hiện các triệu chứng rõ rệt và dễ nhận biết, cho thấy tình trạng sức khỏe đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Những biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, chán ăn, phù nề, khó thở, hoặc rối loạn giấc ngủ có thể xuất hiện thường xuyên hơn, gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày. 

Suy thận độ 4 - Cảnh báo cấp độ nặng trong bệnh thận mạn tính

Suy thận độ 4 là giai đoạn thứ tư trong tiến trình của bệnh thận mạn tính, khi chức năng lọc máu của thận giảm nghiêm trọng, chỉ còn từ 15 - 29% so với bình thường (theo chỉ số độ lọc cầu thận GFR). Đây là giai đoạn tiền cuối, báo hiệu thận đang tiến gần đến tình trạng suy hoàn toàn (giai đoạn 5), và người bệnh có nguy cơ cao phải lọc máu hoặc ghép thận để duy trì sự sống.

Ở giai đoạn này, cơ thể không còn khả năng loại bỏ độc tố, nước dư thừa và điều hòa chất điện giải hiệu quả, dẫn đến hàng loạt biến chứng nghiêm trọng như phù toàn thân, tăng huyết áp, thiếu máu, toan chuyển hóa, rối loạn xương khớp,…

Suy thận độ 4 là lời cảnh báo cấp bách, yêu cầu người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị nghiêm ngặt, thay đổi lối sống và sẵn sàng chuẩn bị cho các phương pháp điều trị thay thế như lọc máu hoặc ghép thận trong tương lai gần.

Tiên lượng sống của người mắc suy thận độ 4

Suy thận độ 4 sống được bao lâu là mối quan tâm hàng đầu của cả người bệnh lẫn gia đình. Theo các chuyên gia y tế, tiên lượng sống phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi tác, nguyên nhân gây suy thận, sự hiện diện của các bệnh lý nền (đái tháo đường, tăng huyết áp, tim mạch), chế độ điều trị và lối sống. Trung bình, nếu không được điều trị hoặc lọc máu, bệnh nhân suy thận độ 4 có thể sống từ vài tháng đến 1 - 2 năm.

Tuy nhiên, nếu tuân thủ điều trị tốt, kết hợp với dinh dưỡng hợp lý và được lọc máu định kỳ hoặc ghép thận khi có điều kiện, bệnh nhân có thể kéo dài thời gian sống từ 5 - 10 năm hoặc hơn.

Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Kidney International Reports năm 2022, tỷ lệ sống thêm 5 năm ở bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối được lọc máu thường xuyên là khoảng 35% - 45%, tuy nhiên con số này cao hơn nếu bệnh nhân được ghép thận thành công.

Một điều đáng lưu ý là khi thận chỉ còn hoạt động dưới 15% (đặc trưng của suy thận độ 4), người bệnh rất dễ gặp biến chứng nặng như thiếu máu, tăng kali máu, phù phổi, rối loạn điện giải,… dẫn đến tử vong nếu không can thiệp y tế kịp thời.

Nhận biết dấu hiệu cảnh báo ở giai đoạn 4

Thận là cơ quan âm thầm làm việc trong cơ thể, nên triệu chứng của suy thận nói chung thường xuất hiện muộn. Ở giai đoạn 4, những dấu hiệu sau đây có thể giúp nhận biết tình trạng bệnh:

• Mệt mỏi thường xuyên, thiếu năng lượng.
• Buồn nôn, nôn, chán ăn, sụt cân nhanh.
• Ngứa ngáy toàn thân, đặc biệt vào ban đêm.
• Khó thở, phù mặt, chân tay do giữ nước.
• Tiểu ít, nước tiểu có màu lạ hoặc có bọt.
• Tăng huyết áp khó kiểm soát.
• Rối loạn giấc ngủ, đau xương khớp.
• Thở có mùi amoniac do tích tụ ure trong máu. 

Một số xét nghiệm quan trọng giúp chẩn đoán suy thận độ 4 gồm: Xét nghiệm creatinin huyết thanh, độ lọc cầu thận (GFR < 30 ml/phút/1.73 m²), protein niệu, ure máu,... Những chỉ số này cho biết mức độ tổn thương của thận và giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Hướng điều trị và chăm sóc cho bệnh nhân suy thận độ 4

Khi được chẩn đoán suy thận độ 4, mục tiêu chính của điều trị là làm chậm tiến triển đến giai đoạn cuối, cải thiện triệu chứng và chuẩn bị cho các biện pháp thay thế chức năng thận nếu cần. Phác đồ điều trị thường bao gồm:

Điều trị bảo tồn

• Kiểm soát huyết áp: Dùng thuốc ức chế men chuyển (ACEi) hoặc thuốc chẹn thụ thể (ARB) để giảm áp lực lên cầu thận.
• Điều trị bệnh nền: Kiểm soát tốt tiểu đường, tim mạch, rối loạn mỡ máu, gout,...
• Điều chỉnh chế độ ăn uống: Giảm protein, hạn chế muối, kali, photpho. Bổ sung vitamin D, canxi nếu cần.
• Bổ sung thuốc điều chỉnh thiếu máu: Dùng erythropoietin hoặc sắt nếu cần.

Chuẩn bị cho điều trị thay thế thận

Khi chức năng thận suy giảm nặng, cần lên kế hoạch lọc máu hoặc ghép thận. Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào thể trạng, điều kiện tài chính và khả năng tiếp cận y tế:

• Chạy thận nhân tạo (hemodialysis): Lọc máu ngoài cơ thể định kỳ 2 - 3 lần/tuần.
• Lọc màng bụng (peritoneal dialysis): Tự thực hiện tại nhà, ít phụ thuộc bệnh viện.
• Ghép thận: Lựa chọn lý tưởng nhất nếu tìm được người hiến thận phù hợp và điều kiện y tế cho phép.

Hỗ trợ tinh thần và nâng cao chất lượng sống

Bệnh nhân suy thận độ 4 cần được chăm sóc toàn diện về thể chất lẫn tinh thần. Việc tham vấn tâm lý, tham gia các nhóm hỗ trợ, giữ tinh thần lạc quan, nghỉ ngơi hợp lý cũng giúp cải thiện tiên lượng sống.

Suy thận độ 4 là dấu hiệu cho thấy chức năng thận đang ở mức báo động và cần điều trị chuyên sâu. Mặc dù đây là giai đoạn nặng, nhưng nhờ sự tiến bộ của y học hiện đại và chăm sóc phù hợp, bệnh nhân vẫn có cơ hội sống lâu dài và duy trì chất lượng cuộc sống tốt.

Việc phát hiện sớm, theo dõi định kỳ và điều chỉnh lối sống sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bệnh và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Nếu bạn hoặc người thân đang điều trị bệnh mạn tính như suy thận, việc tiêm ngừa đầy đủ các loại vắc xin phù hợp là rất quan trọng để giảm nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng nặng. Hãy đến Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn cá nhân hóa và tiêm chủng an toàn, đúng lịch với đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm.