Sinh thiết polyp dạ dày: Khi nào cần thực hiện và những lưu ý cần biết

Polyp dạ dày là tình trạng khá phổ biến, thường được phát hiện trong quá trình nội soi tiêu hóa. Dù phần lớn polyp lành tính, nhưng một số trường hợp có thể tiềm ẩn nguy cơ ác tính, cần được phát hiện và xử trí kịp thời. Sinh thiết polyp dạ dày là phương pháp quan trọng giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác bản chất polyp, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về thủ thuật này, từ định nghĩa, chỉ định, quy trình cho đến những thắc mắc thường gặp.

Sinh thiết polyp dạ dày là gì?

Polyp dạ dày là những khối mô bất thường hình thành trên bề mặt niêm mạc dạ dày. Phần lớn polyp có tính chất lành tính và không gây triệu chứng, tuy nhiên một số loại có nguy cơ phát triển thành ung thư nếu không được phát hiện sớm. Do đó, việc chẩn đoán chính xác bản chất của polyp đóng vai trò rất quan trọng trong điều trị và phòng ngừa biến chứng.

Sinh thiết polyp dạ dày là thủ thuật y khoa được thực hiện trong quá trình nội soi dạ dày. Bác sĩ sẽ lấy một mẫu mô nhỏ từ khối polyp hoặc cắt trọn polyp kích thước nhỏ để đưa đến phòng xét nghiệm giải phẫu bệnh. Dưới kính hiển vi, các bác sĩ sẽ phân tích cấu trúc tế bào để xác định đó là polyp lành tính, polyp có nguy cơ loạn sản hay ung thư.

Điểm nổi bật của thủ thuật này là vừa mang tính chẩn đoán vừa mang tính điều trị. Với các polyp nhỏ (dưới 5mm), việc sinh thiết trọn có thể đồng thời loại bỏ tổn thương, hạn chế nguy cơ tiến triển thành ác tính. Ngược lại, với những polyp lớn hoặc nghi ngờ bất thường, mẫu bệnh phẩm sẽ cung cấp dữ liệu quan trọng giúp bác sĩ quyết định hướng xử trí như theo dõi định kỳ, cắt bỏ hoàn toàn bằng thủ thuật nội soi nâng cao hoặc kết hợp điều trị chuyên sâu.

Nhìn chung, sinh thiết polyp dạ dày là thủ thuật an toàn, được áp dụng thường quy tại nhiều cơ sở y tế chuyên khoa tiêu hóa. Đây được xem là tiêu chuẩn vàng để đánh giá chính xác bản chất polyp và tầm soát sớm ung thư dạ dày.

Khi nào bác sĩ chỉ định sinh thiết polyp dạ dày?

Không phải mọi polyp được phát hiện đều cần sinh thiết. Quyết định chỉ định phụ thuộc vào đặc điểm hình thái, triệu chứng lâm sàng và nguy cơ ung thư của người bệnh. Các tình huống phổ biến bác sĩ sẽ khuyến nghị sinh thiết bao gồm:

• Polyp có kích thước lớn hoặc hình thái bất thường: Polyp ≥ 5 - 10 mm, có bề mặt loét, sần sùi hoặc chảy máu thường được chỉ định sinh thiết để loại trừ khả năng ác tính.
• Polyp tăng sản kích thước lớn: Đây là loại polyp phổ biến, thường gặp ở người viêm dạ dày mạn tính hoặc nhiễm Helicobacter pylori. Mặc dù đa số lành tính, nhưng polyp tăng sản trên 1 - 2 cm có thể tiến triển ác tính nên cần được sinh thiết hoặc cắt bỏ.
• Polyp tuyến (adenomatous polyp): Đây là loại polyp có nguy cơ cao trở thành ung thư, vì vậy hầu như luôn được chỉ định sinh thiết và cắt bỏ triệt để.
• Polyp nhiều hoặc tái phát: Trường hợp người bệnh có nhiều polyp trong dạ dày hoặc polyp tái phát sau điều trị trước đó, sinh thiết giúp đánh giá nguy cơ tiềm ẩn.
• Người bệnh có tiền sử gia đình hoặc hội chứng di truyền: Những người thuộc nhóm nguy cơ cao, chẳng hạn có người thân mắc ung thư dạ dày hoặc hội chứng đa polyp tuyến, thường được khuyến nghị sinh thiết polyp ngay cả khi chưa có dấu hiệu đáng lo ngại.
• Polyp kèm triệu chứng: Một số polyp lớn có thể gây tắc nghẽn lối ra của dạ dày, dẫn đến đau bụng, nôn ói, thiếu máu do chảy máu mạn tính. Khi đó, sinh thiết vừa nhằm chẩn đoán vừa hỗ trợ điều trị.

Quy trình thực hiện sinh thiết polyp dạ dày

Để kết quả sinh thiết chính xác và đảm bảo an toàn, người bệnh cần nắm rõ các bước cơ bản trong quy trình thực hiện.

Chuẩn bị trước khi sinh thiết polyp dạ dày:

• Nhịn ăn: Người bệnh cần nhịn ăn từ 6 - 8 giờ trước thủ thuật, chỉ uống nước lọc để đảm bảo dạ dày trống, giảm nguy cơ hít sặc.
• Thông báo tình trạng sức khỏe: Người bệnh cần cung cấp cho bác sĩ thông tin về bệnh lý nền, thuốc đang sử dụng (đặc biệt là thuốc chống đông, kháng tiểu cầu), dị ứng thuốc, tình trạng mang thai.
• Tư vấn trước thủ thuật: Người bệnh được giải thích chi tiết về quy trình, lợi ích, nguy cơ và ký cam kết đồng ý thực hiện.

Các bước tiến hành:

• Gây tê hoặc gây mê ngắn: Người bệnh có thể được xịt thuốc tê vào họng hoặc dùng thuốc an thần để giảm khó chịu, buồn nôn khi đưa ống nội soi.
• Nội soi dạ dày: Bác sĩ sử dụng ống nội soi mềm có gắn camera và nguồn sáng, đưa qua miệng xuống thực quản và dạ dày. Hình ảnh nội soi được truyền trực tiếp lên màn hình để quan sát chi tiết niêm mạc.
• Lấy mẫu sinh thiết: Khi phát hiện polyp, bác sĩ dùng kìm sinh thiết hoặc thòng lọng chuyên dụng để cắt một mảnh mô hoặc lấy trọn polyp nhỏ. Mẫu bệnh phẩm được bảo quản trong dung dịch và chuyển đến phòng xét nghiệm giải phẫu bệnh.
• Kết thúc thủ thuật: Sau khi lấy mẫu, bác sĩ rút ống nội soi ra ngoài, kiểm tra tình trạng chảy máu tại vị trí sinh thiết và theo dõi bệnh nhân.

Chăm sóc sau sinh thiết polyp dạ dày:

• Người bệnh nghỉ ngơi tại phòng hồi sức vài giờ để theo dõi các dấu hiệu bất thường.
• Người bệnh có thể cảm thấy hơi đau họng, đầy bụng nhẹ, nhưng tình trạng này sẽ nhanh chóng cải thiện.
• Trong 24 giờ đầu, nên ăn thức ăn mềm, tránh rượu bia, thuốc lá và vận động gắng sức.
• Nếu xuất hiện nôn ra máu, đi ngoài phân đen, đau bụng dữ dội, người bệnh cần báo ngay cho bác sĩ.
• Kết quả sinh thiết thường có sau 3 - 7 ngày, tùy vào quy trình xử lý của từng bệnh viện.

Những thắc mắc thường gặp khi thực hiện sinh thiết polyp dạ dày

Sinh thiết polyp dạ dày là thủ thuật phổ biến, tương đối an toàn, song người bệnh thường có nhiều băn khoăn trước khi thực hiện. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp cùng giải đáp chi tiết.

Sinh thiết polyp dạ dày có gây đau không?

Trong quá trình nội soi sinh thiết, bệnh nhân thường được xịt thuốc tê vùng họng hoặc sử dụng thuốc an thần ngắn hạn, vì vậy thủ thuật hầu như không gây đau. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy hơi vướng họng hoặc khó chịu nhẹ sau khi kết thúc, nhưng tình trạng này sẽ nhanh chóng thuyên giảm.

Sinh thiết polyp dạ dày có nguy hiểm không?

Đây là phương pháp được đánh giá an toàn với tỷ lệ biến chứng thấp. Biến chứng thường gặp nhất là chảy máu nhẹ tại vị trí lấy mẫu, thường tự cầm và không để lại hậu quả nghiêm trọng. Trường hợp thủng dạ dày rất hiếm gặp, đặc biệt khi thủ thuật được tiến hành tại cơ sở y tế uy tín với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm.

Có thể cắt bỏ polyp ngay trong lúc sinh thiết không?

Với những polyp có kích thước nhỏ (dưới 5 mm), bác sĩ có thể tiến hành vừa sinh thiết vừa cắt trọn ngay trong quá trình nội soi. Cách làm này không chỉ loại bỏ hoàn toàn polyp mà còn cung cấp mẫu bệnh phẩm để phân tích, giúp tiết kiệm thời gian và hạn chế thủ thuật lặp lại.

Bao lâu có kết quả sinh thiết?

Kết quả giải phẫu bệnh thông thường sẽ có sau khoảng 5 - 7 ngày làm việc. Một số trường hợp cần thêm kỹ thuật nhuộm đặc biệt hoặc phân tích chuyên sâu thì thời gian có thể kéo dài từ 1 - 2 tuần. Thông tin này sẽ được bác sĩ thông báo cụ thể khi trả kết quả và hẹn tái khám với người bệnh.

Người bệnh cần lưu ý gì sau sinh thiết polyp dạ dày?

Sau thủ thuật, bệnh nhân nên ưu tiên ăn thức ăn mềm, lỏng, tránh đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ trong 1 - 2 ngày đầu để niêm mạc dạ dày hồi phục. Không sử dụng rượu bia và thuốc lá trong 24 giờ đầu sau sinh thiết polyp dạ dày. Ngoài ra, cần tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc, tái khám đúng hẹn và báo ngay cho bác sĩ khi có biểu hiện bất thường như đau bụng dữ dội, nôn ra máu, chóng mặt hoặc ngất xỉu.

Sinh thiết polyp dạ dày là thủ thuật đơn giản nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán và phòng ngừa ung thư dạ dày. Việc thực hiện đúng thời điểm giúp bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp, nâng cao hiệu quả và giảm thiểu biến chứng. Nếu được chỉ định sinh thiết, bạn nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và giữ tâm lý thoải mái. Hy vọng qua bài viết trên của Tiêm chủng Long Châu bạn sẽ có thông tin hữu ích để chủ động tầm soát và điều trị kịp thời, bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa lâu dài.

Xem thêm:

• Sinh thiết hạch cổ là gì và khi nào cần thực hiện?
• Sinh thiết thận: Quy trình, chỉ định và những điều cần lưu ý