Phản xạ Moro là gì? Đặc điểm và thời điểm xuất hiện phản xạ Moro

Khi chăm sóc trẻ sơ sinh, cha mẹ có thể nhận thấy những cử động bất chợt của con và cảm thấy bối rối. Một trong những phản ứng phổ biến nhất chính là khi bé giật mình và dang rộng tay chân. Đây là một phần tự nhiên trong sự phát triển của trẻ và việc hiểu rõ về nó sẽ giúp cha mẹ có cách chăm sóc bé tốt hơn.

Phản xạ Moro là gì?

Phản xạ Moro, hay còn gọi là phản xạ giật mình, là một phản ứng không chủ ý của trẻ sơ sinh khi có một tác động bất ngờ từ môi trường. Đó có thể là một tiếng động lớn, một sự thay đổi đột ngột về ánh sáng, hoặc cảm giác như bị rơi xuống. Ở trẻ sinh non, phản xạ Moro có thể chưa hoàn thiện hoặc yếu hơn do hệ thần kinh chưa trưởng thành hoàn toàn; việc đánh giá cần dựa trên tuổi hiệu chỉnh và tình trạng lâm sàng. Đây là một phản xạ nguyên thủy xuất hiện từ giai đoạn bào thai (khoảng tuần thai 25 - 30), hiện diện rõ ở trẻ đủ tháng và đóng vai trò trong đánh giá sự trưởng thành của hệ thần kinh sơ sinh. 

Phản xạ này được đặt theo tên của bác sĩ nhi khoa người Áo, Ernst Moro, người đầu tiên mô tả nó vào đầu thế kỷ 20. Sự hiện diện của phản xạ Moro ở trẻ sơ sinh là một dấu hiệu tích cực, cho thấy hệ thần kinh và não bộ của bé đang phát triển bình thường. Các bác sĩ thường kiểm tra phản xạ này ngay sau khi bé chào đời để đánh giá sức khỏe thần kinh của trẻ.

Đặc điểm và thời điểm xuất hiện phản xạ Moro

Việc nhận biết đúng các đặc điểm và mốc thời gian của phản xạ này sẽ giúp cha mẹ theo dõi sự phát triển của con một cách hiệu quả. Phản xạ giật mình này bao gồm hai giai đoạn rõ rệt và có một vòng đời cụ thể, từ lúc xuất hiện cho đến khi tự biến mất.

Đặc điểm của phản xạ Moro diễn ra theo hai bước tuần tự. Đầu tiên, khi bị kích thích, bé sẽ ngay lập tức dang rộng hai tay và hai chân, duỗi thẳng các ngón tay và ngửa cổ ra sau, đồng thời có thể hít vào hoặc khóc. Ngay sau đó, ở giai đoạn hai, bé sẽ nhanh chóng co tay và chân lại về phía trước ngực, nắm chặt tay, như thể đang tự ôm lấy mình và có thể bắt đầu khóc.

Về thời điểm, phản xạ này thường xuất hiện rõ nhất ngay từ khi bé mới sinh và kéo dài trong vài tháng đầu đời. Phản xạ xuất hiện rõ ngay sau sinh và giảm dần khi hệ thần kinh trưởng thành. Thông thường, phản xạ Moro sẽ hoàn toàn biến mất khi bé được khoảng 4 đến 6 tháng tuổi. Sự biến mất này là một cột mốc phát triển quan trọng, đánh dấu việc các trung tâm não cao cấp hơn đang dần kiểm soát các phản ứng của cơ thể.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Phản xạ Moro là phản xạ sinh lý bình thường ở trẻ sơ sinh và thường sẽ tự biến mất theo quá trình phát triển. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, những bất thường của phản xạ này có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề về thần kinh hoặc chấn thương. Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu xuất hiện các biểu hiện sau:

• Phản xạ không đối xứng: Nếu trẻ chỉ giật mình và cử động một bên tay hoặc chân khi xuất hiện phản xạ Moro, đây có thể là dấu hiệu của chấn thương khi sinh như gãy xương đòn hoặc tổn thương đám rối thần kinh cánh tay, cần được bác sĩ đánh giá sớm.
• Phản xạ yếu hoặc không xuất hiện: Phản xạ Moro yếu hoặc không xuất hiện có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như ngạt chu sinh, tổn thương não hoặc tủy sống, xuất huyết nội sọ, dị tật hệ thần kinh, bệnh lý thần kinh cơ hoặc chấn thương khi sinh. Một số cử động bất thường ở trẻ sơ sinh có thể giống phản xạ Moro nhưng thực chất là cơn co giật. Nếu trẻ có các cử động lặp lại, không đối xứng, không bị kích thích bởi tiếng động hoặc thay đổi tư thế, hoặc kèm tím tái hay rối loạn ý thức, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
• Phản xạ Moro kéo dài sau 6 tháng tuổi: Thông thường, phản xạ Moro sẽ biến mất khi trẻ khoảng 4 - 6 tháng tuổi. Nếu phản xạ vẫn còn sau thời điểm này, trẻ nên được thăm khám để đánh giá sự phát triển của hệ thần kinh và phát hiện sớm các bất thường nếu có.

Tóm lại, phản xạ Moro là một phần tự nhiên và thiết yếu trong sự phát triển của trẻ sơ sinh. Việc quan sát sự xuất hiện và biến mất của phản xạ này là một cách hữu ích để theo dõi sức khỏe thần kinh của bé. Nếu có bất kỳ lo lắng nào về phản xạ của con, cha mẹ đừng ngần ngại tìm đến sự tư vấn của các chuyên gia y tế để đảm bảo bé yêu được chăm sóc một cách tốt nhất.