Phản ứng sau tiêm vắc xin ProQuad: Cha mẹ cần lưu ý những gì?

Phản ứng sau tiêm vắc xin ProQuad là mối quan tâm của nhiều phụ huynh khi cho trẻ tiêm phòng sởi - quai bị - rubella - thủy đậu cùng lúc. Cùng Tiêm chủng Long Châu tìm hiểu các phản ứng có thể gặp, mức độ nguy hiểm và cách theo dõi sau tiêm để cha mẹ yên tâm hơn và biết cách xử trí đúng khi cần thiết.

Phản ứng sau tiêm vắc xin ProQuad là gì?

Phản ứng sau tiêm vắc xin ProQuad là những biểu hiện có thể xuất hiện khi cơ thể tiếp nhận vắc xin và bắt đầu kích hoạt hệ miễn dịch để tạo kháng thể. Đây là hiện tượng khá phổ biến và thường cho thấy vắc xin đang phát huy tác dụng bảo vệ. Các phản ứng này có thể xuất hiện sớm trong vài giờ đầu, hoặc muộn hơn sau vài ngày đến 1 - 2 tuần, tùy vào cơ địa và từng thành phần trong vắc xin.

Những phản ứng sau tiêm ProQuad thường gặp:

Phản ứng tại chỗ tiêm

Đây là nhóm phản ứng hay gặp nhất và thường nhẹ, không nguy hiểm. Trẻ có thể bị:

• Đau, sưng, đỏ hoặc hơi cứng tại vị trí tiêm;
• Quấy khóc khi chạm vào vùng tiêm trong 1 - 2 ngày đầu.

Các biểu hiện này thường tự giảm sau vài ngày và không cần can thiệp đặc biệt.

Phản ứng toàn thân mức độ nhẹ

Sau tiêm, một số trẻ có thể xuất hiện:

• Sốt nhẹ;
• Mệt mỏi, buồn ngủ nhiều hơn;
• Chán ăn, quấy khóc;
• Đau đầu hoặc đau cơ thoáng qua.

Sốt thường dưới 38,5°C và xảy ra trong 1 - 2 ngày đầu. Đây là phản ứng sinh lý bình thường khi cơ thể tạo miễn dịch.

Phản ứng xuất hiện muộn

Do ProQuad là vắc xin sống giảm độc lực, một số phản ứng có thể xuất hiện sau 5 - 12 ngày, gồm:

• Sốt nhẹ đến vừa;
• Nổi ban dạng sởi nhẹ;
• Phát ban giống thủy đậu với số lượng ít.

Các biểu hiện này không lây, thường nhẹ và tự khỏi, không để lại biến chứng.

Phản ứng sau tiêm vắc xin ProQuad có nguy hiểm không?

Hầu hết phản ứng sau tiêm ProQuad đều nhẹ và không nguy hiểm, như sốt nhẹ, sưng đau chỗ tiêm, mệt mỏi hoặc nổi ban thoáng qua. Đây là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch đang tạo kháng thể bảo vệ và thường tự hết sau vài ngày.

Các phản ứng nặng là rất hiếm gặp và có thể được phát hiện, xử trí kịp thời nhờ khám sàng lọc và theo dõi sau tiêm. Vì vậy, phụ huynh không cần quá lo lắng, nhưng nên theo dõi sát và đưa trẻ đi khám nếu có dấu hiệu bất thường.

Vì vậy, phụ huynh không cần quá lo lắng khi trẻ có phản ứng nhẹ sau tiêm ProQuad, nhưng nên theo dõi sát sức khỏe của trẻ và đưa trẻ đi khám ngay nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường để đảm bảo an toàn tối đa.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?

Sau khi tiêm vắc xin, đa số trẻ chỉ gặp những phản ứng nhẹ và có thể theo dõi, chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu bất thường dưới đây, vì đây có thể là biểu hiện của phản ứng nghiêm trọng cần xử trí kịp thời:

• Sốt cao trên 39°C hoặc sốt kéo dài, không thuyên giảm dù đã dùng thuốc hạ sốt đúng liều theo hướng dẫn.
• Co giật, đặc biệt là co giật kèm sốt; trẻ lơ mơ, li bì, khó đánh thức hoặc phản ứng chậm.
• Khó thở, thở rít, thở nhanh bất thường, tím tái môi hoặc đầu chi - dấu hiệu nguy hiểm liên quan đến đường hô hấp.
• Phát ban lan rộng toàn thân xuất hiện nhanh, kèm ngứa dữ dội; đặc biệt nếu có sưng nề hoặc thay đổi ý thức.
• Sưng phù vùng mặt, môi, lưỡi hoặc cổ họng, khàn tiếng, nuốt khó - gợi ý phản ứng dị ứng nghiêm trọng.
• Quấy khóc liên tục, bỏ bú hoặc bỏ ăn hoàn toàn, mệt nhiều, không còn phản ứng như thường ngày.

Những biểu hiện này không phải phản ứng thông thường sau tiêm và có thể liên quan đến phản ứng nặng. Việc đưa trẻ đi khám sớm sẽ giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng, can thiệp kịp thời và hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng.

Cách theo dõi và chăm sóc trẻ sau tiêm ProQuad

Sau khi trẻ được tiêm vắc xin ProQuad, cha mẹ cần chú ý theo dõi và chăm sóc đúng cách để đảm bảo an toàn và giúp cơ thể trẻ thích nghi tốt với vắc xin.

Theo dõi tại cơ sở y tế sau tiêm

Ngay sau khi tiêm ProQuad, trẻ cần được ở lại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút để nhân viên y tế quan sát và kịp thời xử trí nếu xuất hiện phản ứng bất thường. Đây là bước quan trọng nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ trong giai đoạn đầu sau tiêm.

Chăm sóc trẻ tại nhà

Trong vòng 24 - 48 giờ tiếp theo, cha mẹ nên chú ý theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ, đặc biệt là nhiệt độ cơ thể, thói quen ăn uống và sinh hoạt hằng ngày.

• Nếu trẻ có biểu hiện sốt nhẹ, hãy cho trẻ mặc quần áo thoáng mát, bổ sung đủ nước và sử dụng thuốc hạ sốt theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
• Tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh hoặc thuốc chống viêm khi chưa có chỉ định chuyên môn.
• Vị trí tiêm cần được giữ sạch sẽ, khô ráo, không chườm nóng hay xoa bóp mạnh để tránh nguy cơ viêm nhiễm.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt sau tiêm

Sau tiêm, trẻ vẫn có thể ăn uống bình thường. Cha mẹ nên ưu tiên các món mềm, dễ tiêu hóa và chia nhỏ bữa ăn nếu trẻ có dấu hiệu chán ăn. Đồng thời, hãy cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế vận động mạnh hoặc hoạt động quá sức trong vài ngày đầu để cơ thể có thời gian thích nghi và phục hồi.

Vì sao mỗi trẻ có phản ứng khác nhau?

Mức độ phản ứng sau tiêm ProQuad có thể khác nhau do:

• Độ tuổi và thể trạng;
• Tiền sử dị ứng hoặc bệnh lý;
• Tình trạng sức khỏe tại thời điểm tiêm;
• Khả năng đáp ứng miễn dịch của từng trẻ.

Có trẻ không có phản ứng, trong khi trẻ khác có thể sốt hoặc nổi ban nhẹ.

Phần lớn phản ứng sau tiêm vắc xin ProQuad đều nhẹ, tự khỏi và hiếm khi gây nguy hiểm nếu trẻ được theo dõi và chăm sóc đúng cách. Khi cha mẹ hiểu rõ các biểu hiện thường gặp, dấu hiệu cần lưu ý và cách xử trí phù hợp, việc tiêm chủng sẽ trở nên nhẹ nhàng và an tâm hơn. Những phản ứng nhẹ sau tiêm không ảnh hưởng đến hiệu quả bảo vệ, vì vậy cha mẹ không nên trì hoãn hoặc bỏ qua các mũi tiêm tiếp theo, nhằm đảm bảo trẻ được bảo vệ đầy đủ trước các bệnh truyền nhiễm như sởi, quai bị, rubella và thủy đậu.

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả tiêm chủng, cha mẹ có thể lựa chọn Tiêm chủng Long Châu - địa chỉ uy tín với nguồn vắc xin chính hãng, quy trình tiêm chủng chuẩn y khoa và đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế giàu kinh nghiệm, luôn đồng hành cùng gia đình trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Hiện nay, Tiêm chủng Long Châu đã triển khai dịch vụ đặt lịch tiêm vắc xin ProQuad linh hoạt, cả trực tuyến và trực tiếp tại hệ thống nhà thuốc. Việc đặt lịch trước giúp cha mẹ chủ động sắp xếp thời gian, hạn chế chờ đợi, đồng thời đảm bảo trẻ được tiêm đúng lịch khuyến cáo với nguồn vắc xin luôn sẵn sàng và an toàn.