Nắng nóng kéo dài trên 40°C: Cảnh báo bệnh mùa hè dễ bùng phát

Nhiệt độ tăng cao liên tục không chỉ gây cảm giác oi bức, khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe. Người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền là những nhóm cần đặc biệt chú ý trong giai đoạn nắng nóng kéo dài.

Miền Bắc, miền Trung đang trải qua đợt nóng khốc liệt

Những ngày cuối tháng 5, miền Bắc và miền Trung đang trải qua một trong 3 đợt nắng nóng gay gắt nhất trong tháng 5, tính từ năm 2021 đến nay. Nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến từ 37 đến 39°C, có nơi trên 40°C, khiến không khí hầm hập và ngột ngạt.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đợt nóng này kéo dài hơn và gay gắt hơn đợt nắng nóng từ ngày 13 đến 16 tháng 5. Nền nhiệt cao xuất hiện từ khoảng 8 đến 9 giờ sáng và duy trì đến 19 giờ, kết hợp gió phơn khiến không khí khô nóng, bức xạ nhiệt mạnh.

Từ nay đến 28 tháng 5, khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi có nắng nóng gay gắt, đặc biệt gay gắt, nhiệt độ phổ biến từ 38 đến 40°C, có nơi trên 40°C. Riêng miền Bắc được dự báo giảm nóng dần sau ngày 27 tháng 5 khi xuất hiện mưa.

Trong điều kiện thời tiết cực đoan, người làm việc ngoài trời, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nắng trong khung 11 đến 16 giờ. Nên bổ sung nước đều, che chắn khi ra ngoài, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột và theo dõi các dấu hiệu như mệt lả, chóng mặt, đau đầu để phòng nguy cơ say nắng, sốc nhiệt.

Nắng nóng kéo dài ảnh hưởng sức khỏe như thế nào?

Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải hoạt động nhiều hơn để điều hòa thân nhiệt. Nếu tiếp xúc với nắng nóng quá lâu hoặc không bổ sung đủ nước, cơ thể có thể rơi vào tình trạng mất nước, kiệt sức hoặc sốc nhiệt.

Một số vấn đề sức khỏe thường gặp trong mùa nắng nóng gồm:

• Say nắng, say nóng.
• Mất nước và rối loạn điện giải.
• Mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt.
• Chuột rút do mất muối khoáng.
• Tăng nguy cơ đột quỵ do nhiệt.
• Hạ huyết áp hoặc tụt huyết áp.
• Các bệnh đường hô hấp do thay đổi môi trường.
• Bệnh tiêu hóa do thực phẩm ôi thiu.
• Bệnh ngoài da như rôm sảy, viêm da, nấm da.

Với người có bệnh nền, nắng nóng có thể làm bệnh trở nên khó kiểm soát hơn. Ví dụ:

• Người mắc bệnh tim mạch dễ tăng gánh nặng cho tim.
• Người tăng huyết áp có nguy cơ biến động huyết áp.
• Người tiểu đường dễ mất nước và mệt mỏi.
• Người hen suyễn có thể khó thở hơn khi thời tiết oi nóng.

Trẻ nhỏ cũng là nhóm cần lưu ý vì khả năng điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện. Trẻ dễ sốt cao, quấy khóc, tiêu chảy hoặc mất nước nhanh nếu chơi ngoài trời quá lâu.

Ngoài ra, thời tiết nóng ẩm còn tạo điều kiện cho muỗi và vi khuẩn phát triển mạnh. Đây là lý do các bệnh mùa hè như sốt xuất huyết, cúm, viêm não hoặc viêm màng não có thể gia tăng trong giai đoạn này.

Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám khi nắng nóng kéo dài

Nhiều người thường chủ quan với các triệu chứng mệt do nắng nóng và nghĩ rằng chỉ cần nghỉ ngơi là đủ. Tuy nhiên, một số dấu hiệu có thể cảnh báo cơ thể đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi nhiệt độ cao hoặc mắc bệnh mùa hè cần được thăm khám sớm.

Người dân nên đi khám nếu xuất hiện các biểu hiện sau:

• Sốt cao kéo dài.
• Đau đầu dữ dội hoặc choáng váng nhiều.
• Khó thở hoặc đau ngực.
• Mệt lả, lơ mơ hoặc ngất.
• Co giật.
• Nôn ói liên tục.
• Tiêu chảy kéo dài hoặc mất nước nặng.
• Da nóng đỏ nhưng ít đổ mồ hôi.
• Nhịp tim nhanh bất thường.
• Phát ban kèm sốt hoặc đau nhức cơ thể.

Đặc biệt, nếu trẻ nhỏ sốt cao liên tục, bỏ bú, li bì hoặc co giật, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm thay vì tự điều trị tại nhà.

Với sốt xuất huyết, người bệnh có thể có biểu hiện sốt cao đột ngột, đau đầu, đau hốc mắt, đau cơ và phát ban. Khi có dấu hiệu chảy máu chân răng, đau bụng nhiều, nôn ói hoặc mệt lả, cần được theo dõi y tế vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nặng.

Người cao tuổi hoặc người mắc bệnh nền nếu cảm thấy khó chịu kéo dài trong đợt nắng nóng cũng nên kiểm tra sức khỏe để tránh biến chứng không mong muốn.

Chủ động phòng bệnh mùa nắng nóng

Trong thời tiết nắng nóng kéo dài, chủ động bảo vệ sức khỏe là cách giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng do nhiệt độ cao gây ra.

Một số biện pháp người dân nên thực hiện gồm:

• Uống đủ nước ngay cả khi chưa thấy khát.
• Hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 11 giờ đến 16 giờ.
• Mặc quần áo thoáng mát, thấm hút mồ hôi.
• Đội mũ, đeo kính và dùng kem chống nắng khi ra ngoài.
• Không để trẻ nhỏ hoặc người già ở nơi quá nóng, bí khí.
• Bổ sung rau xanh, trái cây và thực phẩm dễ tiêu.
• Hạn chế rượu bia và đồ uống chứa nhiều caffeine.
• Giữ nhà cửa thông thoáng, sạch sẽ.
• Ngủ đủ giấc và tránh làm việc quá sức dưới trời nắng.

Ngoài chăm sóc sinh hoạt hằng ngày, tiêm vắc xin cũng là biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh truyền nhiễm dễ gia tăng trong mùa hè.

Một số vắc xin nên được cân nhắc theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe gồm:

• Vắc xin cúm.
• Vắc xin sốt xuất huyết.
• Vắc xin viêm màng não mô cầu.
• Vắc xin viêm não Nhật Bản.
• Vắc xin phế cầu.
• Vắc xin COVID-19 theo khuyến cáo hiện hành.

Các bệnh truyền nhiễm mùa hè có thể diễn tiến nặng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền. Vì vậy, người dân nên kiểm tra lịch tiêm và tham khảo ý kiến cơ sở y tế trước khi tiêm.

Ngoài tiêm chủng, việc theo dõi dự báo thời tiết và điều chỉnh sinh hoạt phù hợp cũng rất quan trọng. Khi nhiệt độ ngoài trời quá cao, nên ưu tiên làm việc trong bóng râm, nghỉ giải lao thường xuyên và tránh vận động cường độ mạnh giữa trưa.

Nắng nóng kéo dài trên 40°C không chỉ gây khó chịu mà còn làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mùa hè như say nắng, mất nước, bệnh hô hấp và bệnh truyền nhiễm. Chủ động bảo vệ sức khỏe, điều chỉnh sinh hoạt và tiêm vắc xin đúng lịch là những biện pháp giúp cơ thể thích nghi tốt hơn trong thời tiết cực đoan.