Làm double test rồi có cần làm triple test không? Những trường hợp nên làm triple test

Mang thai là giai đoạn quan trọng, đòi hỏi mẹ bầu phải theo dõi sức khỏe thai nhi một cách sát sao thông qua các xét nghiệm sàng lọc trước sinh. Trong đó, double test và triple test là hai xét nghiệm phổ biến khiến nhiều mẹ băn khoăn có cần làm triple test sau khi làm double test không để đảm bảo theo dõi thai kỳ hiệu quả và an toàn. Bài viết sau của Trung tâm Tiêm chủng Long Châu sẽ mang đến cho bạn câu trả lời cho thắc mắc đang được rất nhiều mẹ bầu quan tâm hiện nay.

Làm double test rồi có cần làm triple test không?

Không có câu trả lời chung cho việc có cần thực hiện triple test sau khi đã làm double test hay không, bởi quyết định này cần được xem xét dựa trên kết quả sàng lọc ban đầu, tiền sử sản khoa và các yếu tố nguy cơ riêng của từng thai phụ.

• Nếu double test cho kết quả nguy cơ thấp, siêu âm độ mờ da gáy bình thường và mẹ bầu không thuộc nhóm nguy cơ cao, thì thường không cần làm triple test.
• Nếu kết quả double test ở mức ranh giới hoặc nguy cơ cao hoặc mẹ bầu có các yếu tố nguy cơ đặc biệt, bác sĩ có thể chỉ định làm thêm triple test, xét nghiệm NIPT để đánh giá rõ hơn tình trạng thai nhi.

Do đó, việc có cần thực hiện thêm triple test sau double test hay không cần được đánh giá riêng cho từng thai phụ, thay vì áp dụng chung cho tất cả các trường hợp.

Khái quát về double test và triple test trong sàng lọc trước sinh

Double test trong sàng lọc bất thường thai nhi

Double test là xét nghiệm sàng lọc được thực hiện trong tam cá nguyệt thứ nhất, thường từ tuần thai 11 đến 13, thời điểm lý tưởng nhất là tuần thứ 12. Xét nghiệm này dựa trên việc định lượng hai chất sinh hóa trong máu mẹ, bao gồm:

• β-hCG tự do (free beta-hCG): Đây là hormone do nhau thai tiết ra.
• PAPP-A (Pregnancy Associated Plasma Protein A): Đây là protein liên quan đến sự phát triển của thai nhi.

Các chỉ số này được kết hợp với kết quả siêu âm độ mờ da gáy (NT), chiều dài đầu mông thai nhi (CRL), tuổi mẹ và một số yếu tố cá nhân khác. Thông qua phần mềm chuyên dụng, bác sĩ sẽ đánh giá nguy cơ thai nhi mắc các bất thường nhiễm sắc thể. Một số bất thường phổ biến nhất là:

• Hội chứng Down (Trisomy 21).
• Hội chứng Edwards (Trisomy 18).
• Hội chứng Patau (Trisomy 13).

Lưu ý rằng double test chỉ mang tính sàng lọc, không phải xét nghiệm chẩn đoán và không đưa ra kết luận chắc chắn thai nhi có dị tật hay không.

Triple test là gì và được thực hiện khi nào?

Triple test hay còn gọi là xét nghiệm bộ ba, được thực hiện trong tam cá nguyệt thứ hai, thường từ tuần thai 15 đến 22, trong đó tuần 16 đến 18 cho kết quả chính xác nhất. Xét nghiệm này phân tích nồng độ ba chất trong máu mẹ, bao gồm:

• AFP (Alpha-fetoprotein): Loại protein do gan thai nhi sản xuất.
• hCG (Human Chorionic Gonadotropin): Là hormone do nhau thai tiết ra.
• Estriol tự do (uE3): Đây là loại estrogen được tạo ra bởi thai nhi và nhau thai.

Dựa trên sự thay đổi của các chỉ số này, triple test giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ:

• Hội chứng Down.
• Hội chứng Edwards.
• Dị tật ống thần kinh: Đây là điểm khác biệt quan trọng so với double test.

Bên cạnh đó, triple test cũng là xét nghiệm không xâm lấn, an toàn cho mẹ và thai nhi nhưng chỉ mang tính sàng lọc nguy cơ.

Những trường hợp nên làm triple test sau double test

Mặc dù nhiều thai phụ không cần làm triple test nếu double test bình thường, nhưng xét nghiệm này vẫn được khuyến cáo trong một số trường hợp nhất định, bao gồm:

• Mẹ bầu trên 35 tuổi.
• Kết quả double test chưa rõ ràng hoặc ở ngưỡng ranh giới.
• Tiền sử sảy thai liên tiếp hoặc thai lưu không rõ nguyên nhân.
• Gia đình có người từng sinh con dị tật bẩm sinh.
• Mẹ mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh tự miễn.
• Nhiễm virus hoặc tiếp xúc với hóa chất độc hại trong thai kỳ.
• Siêu âm ở giai đoạn sau phát hiện dấu hiệu bất thường.

Trong các tình huống này, triple test giúp bổ sung thêm dữ liệu đặc biệt là nguy cơ dị tật ống thần kinh mà double test không đánh giá đầy đủ.

Nên làm gì khi double test hoặc triple test cho kết quả nguy cơ cao?

Khi kết quả double test hoặc triple test cho thấy nguy cơ cao, mẹ bầu không nên quá hoang mang bởi đây mới chỉ là kết quả sàng lọc, chưa phải chẩn đoán xác định thai nhi có bất thường. Kết quả này chủ yếu giúp bác sĩ nhận diện những trường hợp cần được theo dõi và đánh giá chuyên sâu hơn. Trong tình huống này, mẹ bầu cần:

• Trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa sản để được giải thích rõ ý nghĩa của từng chỉ số và mức độ nguy cơ cụ thể.
• Thực hiện thêm các xét nghiệm sàng lọc nâng cao theo chỉ định, trong đó xét nghiệm sàng lọc trước sinh không xâm lấn NIPT hiện được xem là phương pháp hiện đại, an toàn và có độ chính xác cao.

Xét nghiệm NIPT có nhiều ưu điểm nổi bật như:

• Có thể thực hiện sớm, từ tuần thai thứ 9 đến 10, giúp mẹ bầu biết kết quả sớm hơn.
• Độ chính xác trên 99% đối với hội chứng Down và cao với nhiều bất thường nhiễm sắc thể khác.
• Là xét nghiệm không xâm lấn, chỉ cần lấy máu mẹ, không gây nguy hiểm cho thai nhi.
• Có khả năng phát hiện nhiều bất thường nhiễm sắc thể mà double test và triple test không đánh giá đầy đủ.

Trong nhiều trường hợp, NIPT có thể được sử dụng thay thế cho triple test hoặc giúp giảm nhu cầu thực hiện các xét nghiệm xâm lấn tiếp theo. Dựa trên kết quả NIPT và tình trạng cụ thể của thai kỳ, bác sĩ sẽ tiếp tục tư vấn hướng theo dõi phù hợp, giúp mẹ bầu yên tâm hơn trong suốt quá trình mang thai.

Tóm lại, làm double test rồi có cần làm triple test không phụ thuộc vào kết quả double test ban đầu và các yếu tố nguy cơ của từng thai phụ. Nếu double test bình thường và không có yếu tố nguy cơ, triple test thường không cần thiết. Ngược lại, với những trường hợp nguy cơ cao, triple test hoặc NIPT sẽ giúp đánh giá toàn diện hơn sức khỏe thai nhi. Mẹ bầu nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn phương án sàng lọc phù hợp nhất, đảm bảo một thai kỳ an toàn và khỏe mạnh.