Kỹ năng thoát hiểm khi có cháy: Cẩm nang giúp tăng cơ hội sống sót

Cháy nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào tại nhà ở, chung cư, văn phòng hay trung tâm thương mại. Trong nhiều vụ cháy, khói độc lan nhanh và tâm lý hoảng loạn khiến việc thoát nạn trở nên khó khăn hơn so với ngọn lửa. Vì vậy, trang bị kỹ năng thoát hiểm khi có cháy là cách giúp mỗi người chủ động ứng phó, bảo vệ bản thân và hỗ trợ người xung quanh trong tình huống khẩn cấp.

Kỹ năng thoát hiểm khi có cháy

Khi phát hiện hỏa hoạn, mỗi hành động đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thoát nạn an toàn. Nắm vững những kỹ năng dưới đây sẽ giúp bạn xử lý tình huống đúng cách, hạn chế rủi ro và tăng cơ hội sống sót khi xảy ra cháy.

Giữ bình tĩnh và nhanh chóng báo động cho mọi người

Khi phát hiện có cháy, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh để nhanh chóng xác định tình huống và lựa chọn cách thoát hiểm phù hợp. Hoảng loạn có thể khiến bạn mất phương hướng hoặc bỏ lỡ "thời điểm vàng" để thoát nạn. Ngay khi phát hiện khói hoặc lửa, hãy hô lớn để cảnh báo mọi người xung quanh và kích hoạt chuông báo cháy nếu có. Việc phát hiện và thông báo sớm sẽ giúp nhiều người kịp thời rời khỏi khu vực nguy hiểm trước khi đám cháy lan rộng.

Nếu có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người khuyết tật ở gần, hãy hỗ trợ họ di chuyển trong khả năng của mình. Tuy nhiên, không nên mạo hiểm quay lại khu vực đã có nhiều khói hoặc lửa.

Gọi lực lượng phòng cháy chữa cháy qua số 114

Sau khi cảnh báo những người xung quanh, hãy gọi ngay đến số 114 để thông báo sự cố. Khi liên hệ, bạn nên cung cấp chính xác địa chỉ xảy ra cháy, vị trí đám cháy, quy mô ban đầu và thông tin về người mắc kẹt nếu có. Thông tin đầy đủ sẽ giúp lực lượng cứu hỏa nhanh chóng triển khai phương án cứu nạn phù hợp. Nếu đã có người gọi báo cháy, bạn nên ưu tiên di chuyển đến nơi an toàn thay vì ở lại hiện trường.

Di chuyển theo lối thoát hiểm, không sử dụng thang máy

Ngay khi có thể, hãy nhanh chóng rời khỏi khu vực cháy bằng lối thoát hiểm gần nhất. Với chung cư, văn phòng hoặc nhà cao tầng, luôn ưu tiên sử dụng cầu thang bộ. Không sử dụng thang máy khi xảy ra hỏa hoạn vì thang có thể ngừng hoạt động do mất điện hoặc bị khói xâm nhập, làm tăng nguy cơ mắc kẹt và ngạt thở. Trong quá trình thoát hiểm, hãy đi theo biển chỉ dẫn, giữ trật tự và tránh chen lấn để hạn chế ùn tắc hoặc té ngã.

Cúi thấp người và che mũi, miệng để hạn chế hít phải khói

Trong hầu hết các vụ cháy, khói độc là nguyên nhân gây thương vong nhiều hơn ngọn lửa. Nếu khu vực có nhiều khói, hãy cúi thấp người hoặc bò sát mặt sàn vì không khí gần sàn thường ít khói hơn. Đồng thời, dùng khăn, áo hoặc mảnh vải che kín mũi và miệng. Nếu có điều kiện, có thể làm ẩm khăn để hỗ trợ lọc bớt khói, nhưng không nên mất thời gian tìm nước khi cần thoát hiểm khẩn cấp. Trong suốt quá trình di chuyển, hãy giữ nhịp thở đều và bám sát lối thoát hiểm.

Kiểm tra cửa trước khi mở

Nếu đang ở trong một căn phòng kín, không nên mở cửa ngay khi phát hiện có cháy. Trước tiên, hãy dùng mu bàn tay chạm nhẹ vào tay nắm hoặc bề mặt cánh cửa. Nếu cửa nóng bất thường, nhiều khả năng lửa đang cháy ở phía bên ngoài. Lúc này, bạn không nên mở cửa vì lửa và khói có thể tràn vào phòng rất nhanh.

Nếu cửa không nóng, hãy mở hé để quan sát tình hình bên ngoài trước khi tiếp tục di chuyển. Trường hợp hành lang đã bị khói hoặc lửa bao phủ, hãy đóng cửa lại và tìm phương án thoát nạn khác an toàn hơn.

Không quay lại lấy tài sản sau khi đã thoát ra ngoài

Khi đã thoát khỏi khu vực cháy, tuyệt đối không quay lại để lấy điện thoại, giấy tờ hay tài sản. Đám cháy có thể lan rất nhanh và khiến khu vực vốn còn an toàn trở nên nguy hiểm chỉ sau vài phút. Sau khi thoát nạn, hãy di chuyển đến điểm tập kết an toàn, kiểm tra tình trạng của bản thân và những người đi cùng, đồng thời chờ hướng dẫn từ lực lượng cứu hộ.

Những sai lầm cần tránh khi thoát hiểm khi có cháy

Bên cạnh việc trang bị kỹ năng thoát nạn, nhận biết những sai lầm thường gặp cũng rất quan trọng. Chỉ một quyết định thiếu chính xác cũng có thể khiến nguy cơ thương vong tăng lên đáng kể.

• Hoảng loạn và chen lấn khi di chuyển: Tâm lý sợ hãi khiến nhiều người chạy theo đám đông mà không quan sát lối thoát. Điều này dễ dẫn đến tình trạng ùn tắc hoặc té ngã tại cửa thoát hiểm.
• Sử dụng thang máy: Thang máy có thể dừng hoạt động khi mất điện hoặc bị khói xâm nhập. Đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều người bị mắc kẹt trong các vụ cháy.
• Quay lại lấy tài sản: Tiền bạc, giấy tờ hay đồ dùng cá nhân đều không quan trọng bằng tính mạng. Việc quay trở lại khu vực cháy có thể khiến bạn mất cơ hội thoát nạn an toàn.
• Mở cửa ngay khi chưa kiểm tra: Nếu phía bên ngoài đang có lửa lớn, mở cửa đột ngột sẽ tạo điều kiện để lửa và khói tràn vào phòng nhanh hơn.
• Ẩn nấp trong nhà vệ sinh hoặc góc khuất: Nhiều người cho rằng đây là nơi an toàn nhưng thực tế khói vẫn có thể xâm nhập, trong khi lực lượng cứu hộ cũng khó phát hiện vị trí của nạn nhân.
• Nhảy từ tầng cao khi chưa có phương án an toàn: Hành động này chỉ nên thực hiện khi có thiết bị cứu hộ hoặc theo hướng dẫn của lực lượng chuyên môn. Việc tự ý nhảy xuống có thể gây chấn thương nghiêm trọng, thậm chí tử vong.

Tránh những sai lầm trên sẽ giúp bạn bình tĩnh hơn và lựa chọn được cách xử lý phù hợp trong tình huống khẩn cấp.

Chủ động chuẩn bị để ứng phó khi xảy ra cháy

Không ai mong muốn hỏa hoạn xảy ra, nhưng sự chuẩn bị từ trước sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ thương vong nếu không may gặp sự cố. Để chủ động ứng phó khi xảy ra cháy, mỗi gia đình nên:

• Ghi nhớ vị trí các lối thoát hiểm tại nơi ở, nơi làm việc và những địa điểm thường xuyên lui tới.
• Trang bị bình chữa cháy xách tay và tìm hiểu cách sử dụng đúng.
• Thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, ổ cắm và các thiết bị điện trong gia đình để phát hiện sớm nguy cơ chập cháy.
• Hướng dẫn trẻ em, người lớn tuổi và các thành viên trong gia đình cách xử lý khi phát hiện hỏa hoạn.
• Thống nhất điểm tập kết an toàn và tập luyện phương án thoát hiểm định kỳ để mọi người không lúng túng khi có sự cố.

Những biện pháp đơn giản nhưng được thực hiện thường xuyên sẽ giúp cả gia đình chủ động hơn trước các tình huống cháy nổ.

Kỹ năng thoát hiểm khi có cháy là kiến thức cần thiết mà mỗi người nên tìm hiểu để bảo vệ bản thân và gia đình trước những tình huống khẩn cấp. Khi xảy ra hỏa hoạn, giữ bình tĩnh, lựa chọn lối thoát an toàn và xử lý đúng cách sẽ góp phần giảm nguy cơ thương tích cũng như thương vong. Bên cạnh đó, mỗi gia đình cũng nên dành thời gian tìm hiểu phương án thoát nạn và hướng dẫn các thành viên cách ứng phó khi có cháy. Sự chuẩn bị từ sớm sẽ giúp bạn tự tin hơn và tăng khả năng thoát hiểm an toàn khi không may xảy ra sự cố.