Có nên đóng kín cửa cả ngày để tránh ẩm mốc vào những ngày trời mưa?

Ngày mưa kéo dài, chúng ta thường có thói quen đóng kín cửa cả ngày để ngăn nước tạt và hơi lạnh. Đóng kín toàn bộ cửa sổ và cửa ra vào thường được xem là cách tối ưu để giữ nhà khô ráo.

Tuy nhiên, việc hạn chế lưu thông không khí quá lâu có thể khiến hơi ẩm tích tụ, tạo môi trường lý tưởng cho nấm mốc và vi khuẩn phát triển, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí trong nhà.

Theo bác sĩ Nguyễn Đức Hậu, thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu: "Việc đóng hay mở cửa trong ngày mưa không nên áp dụng một quy tắc chung cho mọi trường hợp, mà cần căn cứ vào tình trạng mưa tạt, độ ẩm thực tế và khả năng thông gió của ngôi nhà để bảo vệ sức khỏe hô hấp." 

Vậy làm sao để vừa ngăn được ẩm mốc, vừa đảm bảo không khí trong nhà luôn tươi mới trong những ngày mưa dầm?

Đóng kín cửa ngày mưa: Giải pháp bảo vệ hay sai lầm gây ẩm mốc?

Nhiều người tin rằng việc đóng kín mọi ngóc ngách sẽ ngăn hơi ẩm từ ngoài tràn vào. Tuy nhiên, nấm mốc không chỉ đến từ nước mưa tạt mà còn phát triển mạnh khi độ ẩm trong nhà tăng cao và không được thoát ra ngoài.

Một ví dụ điển hình là nấm mốc Stachybotrys chartarum, loại nấm được ghi nhận có khả năng gây ra các tác động nghiêm trọng đến sức khỏe. Nghiên cứu cho thấy độ ẩm tương đối trong tường là yếu tố rủi ro chính dẫn đến sự xâm nhập của loại nấm mốc này. Cụ thể, trong các mẫu khảo sát, độ ẩm trung bình tại tường ở những vị trí phát hiện nấm S. chartarum lên tới 97%, cao hơn rất nhiều so với những vị trí không có nấm mốc. Khi chúng ta đóng kín cửa cả ngày, hơi ẩm từ sinh hoạt (nấu nướng, tắm rửa) bị giữ lại, dễ làm tăng độ ẩm bề mặt tường và tạo điều kiện cho nấm mốc sinh sôi.

Tác hại của việc hạn chế thông khí kéo dài đối với sức khỏe

Khi ngôi nhà bị phong tỏa hoàn toàn trong nhiều ngày mưa, không khí trở nên tĩnh và bí bách. Tình trạng thiếu thông gió không chỉ làm tăng độ ẩm mà còn khiến các chất ô nhiễm tích tụ, dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực cho hệ hô hấp.

Một trạng thái đáng lưu ý là hội chứng nhà kín (Sick Building Syndrome - SBS). Đây là nhóm triệu chứng liên quan đến thời gian ở trong một tòa nhà, thường giảm khi rời khỏi đó, nhưng chưa xác định được bệnh hoặc nguyên nhân cụ thể; thông gió không đủ có thể là một yếu tố góp phần. Những người gặp hội chứng này có thể cảm thấy mệt mỏi, đau đầu, khó tập trung hoặc bị kích ứng da và niêm mạc mắt, mũi, họng. Ngoài ra, nồng độ các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) tăng cao trong môi trường kín cũng có thể kích hoạt các triệu chứng tương tự như đau đầu và kích ứng đường hô hấp trên.

Nguyên tắc "mở - đóng" cửa khoa học trong ngày mưa

Việc đóng/mở cửa sổ và cửa ra vào không nên chỉ có hai lựa chọn là đóng hẳn hoặc mở hẳn. Thay vào đó, bạn cần linh hoạt điều chỉnh dựa trên điều kiện thời tiết thực tế và chất lượng không khí bên ngoài.

Bác sĩ Hậu lưu ý: "Quyết định mở hay đóng cửa cần sự quan sát: Nếu thấy tường bắt đầu có dấu hiệu đổ mồ hôi hoặc không khí trong phòng có mùi ẩm mốc, đó là tín hiệu cần kiểm tra nguồn ẩm, lau khô bề mặt và giảm độ ẩm. Chúng ta chỉ tăng thông khí bằng không khí ngoài trời khi điều kiện phù hợp, tránh đưa thêm hơi ẩm vào nhà".

Cách kiểm soát độ ẩm và ngăn nấm mốc hiệu quả không cần mở cửa

Trong những trường hợp không thể mở cửa do mưa quá lớn hoặc ô nhiễm không khí, bạn vẫn có thể bảo vệ sức khỏe bằng các biện pháp kỹ thuật để kiểm soát độ ẩm.

Ngưỡng độ ẩm lý tưởng cho chất lượng không khí trong nhà và giảm thiểu các tác động gián tiếp đến sức khỏe (như vi khuẩn, nấm mốc, hen suyễn) thường nằm trong khoảng từ 40% đến 60%. Khi không thể mở cửa, bạn có thể áp dụng các giải pháp sau:

• Sử dụng máy hút ẩm hoặc điều hòa có chức năng hút ẩm để giảm độ ẩm, hạn chế sự phát triển của nấm mốc.
• Tận dụng quạt thông gió để luân chuyển không khí, tránh tạo ra các vùng khí tĩnh trong nhà.
• Kiểm tra và xử lý triệt để các điểm rò rỉ nước từ mái nhà, đường ống nước hoặc tường thấm để loại bỏ nguồn ẩm chính.
• Lau khô các bề mặt ẩm ướt và sắp xếp đồ đạc thông thoáng, tránh để vật dụng che khuất các góc tường ẩm.

Việc kết hợp đóng cửa sổ với máy lọc không khí hoặc hệ thống thông gió cơ học có màng lọc cũng là cách hiệu quả để giảm thiểu bụi mịn (PM2.5) xâm nhập khi chất lượng không khí ngoài trời kém.

Thay vì đóng kín cửa cả ngày một cách máy móc, hãy linh hoạt thông khí theo điều kiện thời tiết để vừa ngăn ẩm tạt, vừa giúp không gian sống trong lành cho hệ hô hấp. Cần cân bằng giữa việc chống ẩm và duy trì thông gió hợp lý để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình trong mùa mưa.

Trao đổi với nhân viên y tế hoặc bác sĩ nếu bạn hoặc người thân có các triệu chứng hô hấp kéo dài khi sống trong môi trường ẩm mốc.

Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể.