Kháng thể tuyến giáp là gì? Khi nào nên xét nghiệm kháng thể tuyến giáp?

Nếu bạn đang tìm kiếm các thông tin về chủ đề kháng thể tuyến giáp thì bài viết dưới đây sẽ cung cấp những kiến thức cơ bản giúp bạn hiểu rõ hơn về khái niệm, các loại kháng thể thường gặp cũng như ý nghĩa của chỉ số kháng thể trong việc theo dõi sức khỏe tuyến giáp.

Tổng quan về kháng thể tuyến giáp

Kháng thể tuyến giáp là gì?

Kháng thể tuyến giáp là các kháng thể có khả năng tác động trực tiếp lên các cấu trúc của tuyến giáp. Trong điều kiện bình thường, kháng thể này giúp bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn và virus. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, hệ miễn dịch nhận nhầm mô tuyến giáp là yếu tố lạ và sản sinh kháng thể chống lại chính tuyến giáp.

Sự xuất hiện của kháng thể tuyến giáp thường liên quan đến các rối loạn tự miễn của tuyến giáp, làm ảnh hưởng đến quá trình sản xuất và điều hòa hormone tuyến giáp. Tùy vào loại và số lượng kháng thể, hoạt động của tuyến giáp có thể bị rối loạn theo nhiều hướng khác nhau.

Trên lâm sàng, việc phát hiện kháng thể tuyến giáp thông qua xét nghiệm máu giúp hỗ trợ đánh giá tình trạng miễn dịch của tuyến giáp, góp phần định hướng chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý tuyến giáp liên quan.

Có những loại kháng thể tuyến giáp nào?

Kháng thể tuyến giáp không chỉ có một loại mà bao gồm nhiều dạng khác nhau, mỗi loại liên quan đến một cơ chế tác động riêng lên tuyến giáp. Trên lâm sàng, các kháng thể tuyến giáp thường được xét nghiệm và theo dõi gồm:

• Kháng thể kháng peroxidase tuyến giáp (Anti-TPO): Đây là loại kháng thể thường gặp nhất, có vai trò tấn công enzyme peroxidase tuyến giáp, một enzyme quan trọng trong quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp. Anti-TPO thường tăng cao trong các bệnh lý tuyến giáp tự miễn.
• Kháng thể kháng thyroglobulin (Anti-TG): Loại kháng thể này tác động lên thyroglobulin, protein tham gia vào quá trình tạo hormone tuyến giáp. Anti-TG thường được xét nghiệm kết hợp với Anti-TPO để đánh giá tình trạng miễn dịch của tuyến giáp.
• Kháng thể kháng thụ thể TSH (TRAb): TRAb có khả năng gắn vào thụ thể TSH trên tuyến giáp, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tiết hormone. Loại kháng thể này thường liên quan đến các rối loạn chức năng tuyến giáp và được sử dụng trong theo dõi diễn tiến bệnh.

Những kháng thể này không chỉ là dấu hiệu của rối loạn tự miễn mà còn giúp bác sĩ phân biệt các bệnh lý tuyến giáp khác nhau và lựa chọn hướng theo dõi phù hợp trong chẩn đoán và điều trị. 

Chỉ số kháng thể tuyến giáp bao nhiêu là bình thường?

Chỉ số kháng thể tuyến giáp được xác định thông qua xét nghiệm máu, phản ánh mức độ hệ miễn dịch tạo ra kháng thể chống lại các cấu trúc của tuyến giáp. Mỗi loại kháng thể sẽ có ngưỡng tham chiếu riêng và kết quả cần được đọc dựa trên khoảng giá trị chuẩn do phòng xét nghiệm cung cấp. 

Trong thực hành lâm sàng, các chỉ số kháng thể tuyến giáp thường được đánh giá như sau:

• Kháng thể kháng peroxidase tuyến giáp (Anti-TPO): Ở người khỏe mạnh, Anti-TPO thường ở mức thấp. Chỉ số dưới khoảng 35 IU/mL thường được xem là trong giới hạn bình thường. Khi Anti-TPO tăng, điều này cho thấy hệ miễn dịch đang có phản ứng chống lại enzyme peroxidase tuyến giáp
• Kháng thể kháng thyroglobulin (Anti-TG): Anti-TG thường được xem là bình thường khi dưới khoảng 40 IU/mL. Sự gia tăng Anti-TG có thể phản ánh tình trạng rối loạn miễn dịch liên quan đến tuyến giáp và thường được đánh giá kết hợp với Anti-TPO để có cái nhìn toàn diện hơn.
• Kháng thể kháng thụ thể TSH (TRAb): TRAb thường ở mức âm tính hoặc dưới khoảng 1,75 IU/L. Khi chỉ số này tăng, kháng thể có thể tác động trực tiếp đến thụ thể TSH, từ đó ảnh hưởng đến quá trình điều hòa hormone tuyến giáp.

Việc phát hiện kháng thể tuyến giáp tăng cao không đồng nghĩa chắc chắn với việc đang mắc bệnh tuyến giáp. Trong thực tế, một số người có chỉ số kháng thể cao nhưng chức năng tuyến giáp (TSH, FT4, FT3) vẫn ổn định và chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng.

Tuy nhiên, sự hiện diện của kháng thể tuyến giáp cho thấy hệ miễn dịch đang tác động lên mô tuyến giáp, từ đó làm tăng nguy cơ rối loạn chức năng tuyến giáp trong tương lai. Do đó, kết quả xét nghiệm kháng thể cần được đánh giá kết hợp với xét nghiệm hormone tuyến giáp, triệu chứng lâm sàng và tiền căn bệnh lý, thay vì dựa vào một chỉ số đơn lẻ. 

Việc hiểu đúng ý nghĩa của chỉ số kháng thể tuyến giáp giúp người bệnh và bác sĩ theo dõi tình trạng tuyến giáp một cách hợp lý, tránh lo lắng không cần thiết hoặc bỏ sót các nguy cơ tiềm ẩn.

Khi nào cần xét nghiệm kháng thể tuyến giáp?

Xét nghiệm kháng thể tuyến giáp thường được chỉ định trong những tình huống lâm sàng cụ thể nhằm hỗ trợ đánh giá tình trạng miễn dịch của tuyến giáp và nguy cơ rối loạn chức năng tuyến giáp.

Một số trường hợp thường được khuyến nghị thực hiện xét nghiệm kháng thể tuyến giáp bao gồm:

• Khi nghi ngờ rối loạn chức năng tuyến giáp: Người có các biểu hiện gợi ý cường giáp hoặc suy giáp như mệt mỏi kéo dài, thay đổi cân nặng không rõ nguyên nhân, hồi hộp, run tay, rối loạn nhịp tim hoặc thay đổi thân nhiệt có thể được chỉ định xét nghiệm kháng thể để hỗ trợ làm rõ nguyên nhân.
• Khi kết quả hormone tuyến giáp bất thường: Trong trường hợp các chỉ số TSH, FT4 hoặc FT3 có sự thay đổi, xét nghiệm kháng thể tuyến giáp giúp bác sĩ đánh giá liệu rối loạn này có liên quan đến cơ chế tự miễn hay không.
• Người có tiền sử hoặc yếu tố nguy cơ bệnh tuyến giáp tự miễn: Những người có tiền sử bản thân hoặc gia đình mắc bệnh lý tuyến giáp, đặc biệt là các bệnh tự miễn, thường được cân nhắc xét nghiệm kháng thể để theo dõi nguy cơ.
• Phụ nữ mang thai hoặc chuẩn bị mang thai: Ở một số trường hợp, xét nghiệm kháng thể tuyến giáp có thể được chỉ định nhằm đánh giá nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp trong thai kỳ, từ đó hỗ trợ theo dõi phù hợp.

Nhìn chung, thời điểm và chỉ định xét nghiệm kháng thể tuyến giáp cần dựa trên đánh giá tổng thể của bác sĩ, kết hợp giữa triệu chứng, tiền sử và các xét nghiệm liên quan. Việc thực hiện xét nghiệm đúng thời điểm giúp hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi hiệu quả hơn, tránh lạm dụng xét nghiệm không cần thiết.

Bài viết đã cung cấp các thông tin tổng quan xoay quanh kháng thể tuyến giáp. Nhìn chung, việc theo dõi các chỉ số liên quan đến tuyến giáp giúp người đọc hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe và chủ động chăm sóc bản thân theo hướng phù hợp.

Bên cạnh việc theo dõi sức khỏe định kỳ, tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch cũng là một phần quan trọng trong việc bảo vệ hệ miễn dịch và phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Để được tư vấn các loại vắc xin phù hợp theo độ tuổi và thể trạng, bạn có thể liên hệ Trung tâm Tiêm chủng Long Châu qua hotline 1800 6928 để được hỗ trợ chi tiết.