HPV type 2 là gì? Thuộc nhóm nguy cơ cao hay thấp, có nguy hiểm không?

Khi tìm hiểu về virus HPV, nhiều người thường lo lắng về nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, không phải chủng HPV nào cũng nguy hiểm như nhau. HPV type 2 chủ yếu liên quan đến mụn cóc thông thường ngoài da và không thuộc nhóm HPV nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung. Vậy thực chất loại virus này có đáng lo ngại không?

HPV type 2 là gì? 

HPV type 2 là một type virus HPV ở người chủ yếu nhiễm biểu mô da. Type này thường liên quan đến mụn cóc thông thường, nhưng không phải là type HPV duy nhất có thể gây mụn cóc.

Đặc điểm của HPV type 2:

• Có thể lây khi tiếp xúc trực tiếp với mụn cóc của người nhiễm.
• Có thể lây gián tiếp qua đồ vật hoặc bề mặt đã tiếp xúc với tổn thương, chẳng hạn khăn hoặc dụng cụ chăm sóc da, móng.
• Virus dễ xâm nhập hơn khi da có vết cắt, trầy xước, nứt hoặc các vi tổn thương.
• Mụn cóc da thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên nhưng có thể xuất hiện ở mọi độ tuổi.

Biểu hiện thường gặp của mụn cóc da:

• Một hoặc nhiều nốt sần cứng, màu da, xám hoặc nâu nhạt.
• Bề mặt khô, sần ráp hoặc tăng sừng; đôi khi có các chấm đỏ hoặc đen nhỏ.
• Thường xuất hiện ở bàn tay, ngón tay, quanh móng, đầu gối hoặc lòng bàn chân.
• Phần lớn không đau, nhưng có thể gây khó chịu khi cọ xát; mụn cóc ở lòng bàn chân có thể đau khi đứng hoặc đi lại.

HPV type 2 thuộc nhóm nguy cơ cao hay thấp?

HPV type 2 thuộc nhóm gây bệnh ở da, hoàn toàn lành tính.

Về cơ bản, các chủng virus HPV được chia thành hai nhóm vị trí lây nhiễm chính:

• Nhóm lây nhiễm niêm mạc (sinh dục/hầu họng): Được chia tiếp thành nhóm "nguy cơ cao" (có khả năng gây ung thư như type 16, 18) và nhóm "nguy cơ thấp" (chủ yếu gây sùi mào gà lành tính như type 6, 11).
• Nhóm lây nhiễm ở da: Chủ yếu gây bệnh lý mụn cóc, hạt cơm lành tính ngoài da. HPV type 2 thuộc nhóm này.

Vì vậy, HPV type 2 không liên quan đến ung thư cổ tử cung hay các biến đổi tế bào ác tính. Người nhiễm HPV type 2 chỉ xuất hiện tổn thương ngoài da lành tính và không cần lo lắng về nguy cơ ung thư.

HPV type 2 có nguy hiểm không?

Mặc dù HPV type 2 chủ yếu gây các loại mụn cóc ngoài da lành tính và nhìn chung không phải là type HPV sinh ung thư thường gặp, nhưng điều đó không có nghĩa là hoàn toàn vô hại.

Những ảnh hưởng thường gặp

Một số ảnh hưởng thường gặp của tình trạng này bao gồm:

• Tăng số lượng hoặc lan sang vùng da khác, nhất là khi bị cào, gãi hoặc cạy.
• Lây sang người khác qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp.
• Gây đau nếu xuất hiện ở lòng bàn chân hoặc quanh móng.
• Ảnh hưởng đến thẩm mỹ, sinh hoạt và tâm lý.
• Tái phát sau điều trị ở một số trường hợp.

Khi nào cần chú ý?

Người bệnh nên khám chuyên khoa da liễu khi:

• Mụn cóc xuất hiện nhiều, lan nhanh hoặc tái phát liên tục.
• Tổn thương đau, chảy máu, loét, đổi màu hoặc phát triển bất thường.
• Tổn thương kéo dài và không đáp ứng với biện pháp điều trị thông thường.
• Mụn xuất hiện ở mặt, quanh móng, lòng bàn chân hoặc vùng sinh dục.
• Người bệnh đang suy giảm miễn dịch hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.

Đường lây truyền của HPV type 2

HPV type 2 là một trong các type HPV ở da có liên quan đến mụn cóc thông thường. Virus có thể lây từ người sang người hoặc lan sang vùng da khác trên cùng một người. Các đường lây chủ yếu gồm tiếp xúc trực tiếp với mụn cóc và tiếp xúc gián tiếp qua đồ vật hoặc bề mặt có chứa virus. 

Tiếp xúc trực tiếp với mụn cóc

Đây là một trong những đường lây chính của mụn cóc do HPV. Các đường lây chủ yếu gồm tiếp xúc trực tiếp với mụn cóc và tiếp xúc gián tiếp qua đồ vật hoặc bề mặt có chứa virus. Nguy cơ nhiễm tăng khi hàng rào bảo vệ da bị tổn thương, chẳng hạn có vết trầy xước, vết cắt nhỏ hoặc da khô nứt, sau đó tiếp cận và nhiễm vào các tế bào ở lớp đáy của biểu mô.

Các tình huống có thể làm tăng nguy cơ gồm:

• Chạm trực tiếp vào bề mặt mụn cóc.
• Cào, cạy hoặc làm chảy máu mụn cóc rồi chạm vào vùng da khác.
• Tiếp xúc gần khi da đang có vết xước, vết cắt hoặc khô nứt.
• Dùng chung khăn, dao cạo, dụng cụ cắt móng, tất hoặc giày với người có mụn cóc.

Tự lây nhiễm (lây từ vùng này sang vùng khác trên cơ thể)

Ngoài lây truyền từ người sang người, HPV gây mụn cóc còn có thể lan từ một vị trí sang vùng da khác trên cùng cơ thể.

• Cào, gãi hoặc cạy mụn cóc rồi chạm vào vùng da khác, đặc biệt khi vùng da đó có vết trầy xước.
• Cắn móng tay, cắn da quanh móng hoặc bóc tổn thương, làm virus lan sang vùng quanh móng.
• Cạo lông hoặc làm sang chấn vùng da có mụn cóc.
• Dùng khăn, dụng cụ cạo hoặc dụng cụ chăm sóc móng tiếp xúc với mụn cóc rồi tiếp tục sử dụng trên vùng da khác mà không làm sạch phù hợp.

Dùng chung đồ cá nhân

Ngoài lây truyền từ người sang người, HPV gây mụn cóc còn có thể lan từ một vị trí sang vùng da khác trên cùng cơ thể.

Các vật dụng dễ truyền virus:

• Khăn tắm, khăn lau tay.
• Dép, giày (đặc biệt là giày kín, dễ ẩm).
• Dụng cụ cắt móng, dũa móng.
• Găng tay hoặc tất.

Nếu những vật dụng này tiếp xúc với vùng da nhiễm virus và sau đó được người khác sử dụng, nguy cơ lây nhiễm có thể tăng.

Môi trường ẩm ướt, công cộng

HPV gây mụn cóc da có thể lây gián tiếp qua các bề mặt hoặc vật dụng đã tiếp xúc với virus. Nguy cơ có thể tăng tại những khu vực ẩm ướt dùng chung vì da khi bị ngâm ẩm có thể mềm và xuất hiện các vết nứt rất nhỏ, tạo điều kiện để virus xâm nhập.

Những khu vực cần lưu ý gồm:

• Sàn quanh hồ bơi;
• Phòng tắm công cộng;
• Phòng thay đồ;
• Khu tắm và khu vực đi chân trần tại phòng gym.

Đi chân trần trên các bề mặt ẩm dùng chung có thể làm tăng nguy cơ mắc mụn cóc lòng bàn chân, đặc biệt khi da đang có vết cắt, trầy xước hoặc nứt. 

Lây qua vùng da tổn thương

Một yếu tố quan trọng trong cơ chế lây nhiễm của HPV gây mụn cóc da là tình trạng da. Hàng rào da nguyên vẹn giúp hạn chế HPV xâm nhập. Nguy cơ nhiễm tăng khi da có vết cắt, trầy xước, nứt hoặc các vi tổn thương, nhưng lại dễ dàng xâm nhập khi:

• Da bị trầy xước.
• Có vết cắt nhỏ.
• Da khô, nứt nẻ.
• Vùng da bị viêm hoặc tổn thương.

Vì vậy, những thói quen gây tổn thương da như cắn móng tay, cắn da quanh móng, cào gãi mạnh hoặc cạy mụn cóc có thể tạo các vi tổn thương và làm tăng nguy cơ HPV xâm nhập hoặc lan sang vùng da khác.

Yếu tố làm tăng nguy cơ lây nhiễm

Không phải ai tiếp xúc với HPV gây mụn cóc da cũng bị lây. Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ nhiễm gồm:

• Hệ miễn dịch suy yếu.
• Da bị ẩm kéo dài hoặc tổn thương, đặc biệt khi có vết nứt, trầy xước hay ma sát thường xuyên.
• Viêm da cơ địa hoặc các bệnh lý làm suy yếu hàng rào bảo vệ da.
• Cắn móng tay, cạy da, cào gãi hoặc cạo qua vùng có mụn cóc.
• Tiếp xúc trực tiếp với mụn cóc hoặc đi chân trần trên các bề mặt ẩm dùng chung như sàn hồ bơi, phòng tắm và phòng thay đồ.
• Tiếp xúc thường xuyên với môi trường công cộng.

Dấu hiệu gợi ý mụn cóc da do HPV

HPV type 2 thường liên quan đến mụn cóc thông thường và một số dạng mụn cóc ở lòng bàn chân. 

Các dấu hiệu thường gặp của mụn cóc da gồm:

• Xuất hiện một hoặc nhiều nốt sần cứng, thường gặp ở bàn tay, ngón tay, quanh móng hoặc lòng bàn chân.
• Bề mặt cứng, sần ráp hoặc tăng sừng.
• Có thể thấy những chấm đỏ hoặc đen nhỏ bên trong tổn thương do các mao mạch bị huyết khối.
• Thường không đau, nhưng có thể gây khó chịu khi cọ xát; tổn thương ở lòng bàn chân có thể đau khi đứng hoặc đi lại.
• Có thể tăng số lượng, mọc thành cụm hoặc xuất hiện ở vùng da khác do tự lây nhiễm.

Một số mụn cóc có thể tự thoái triển nhờ đáp ứng miễn dịch của cơ thể, nhưng thời gian biến mất khác nhau ở mỗi người và có thể kéo dài từ vài tháng đến vài năm.

Cách điều trị mụn cóc da có thể liên quan đến HPV type 2

Hiện chưa có phương pháp nào bảo đảm loại bỏ hoàn toàn HPV gây mụn cóc khỏi da. Việc điều trị chủ yếu nhằm loại bỏ tổn thương nhìn thấy, giảm đau hoặc khó chịu và hạn chế mụn cóc tiếp tục tăng số lượng. Tuy nhiên, tổn thương vẫn có thể tái phát sau điều trị.

Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào:

• Vị trí và kích thước mụn cóc.
• Số lượng tổn thương.
• Độ tuổi và tình trạng sức khỏe.
• Mức độ đáp ứng điều trị.

Điều trị tại chỗ (dùng thuốc bôi)

Đây là phương pháp phổ biến với các trường hợp nhẹ, mụn cóc nhỏ và chưa lan rộng.

Dùng thuốc làm bong lớp sừng

Các thuốc này giúp làm mềm và phá vỡ lớp da sừng dày, từ đó loại bỏ dần mụn cóc.

• Hoạt chất thường dùng: Salicylic acid.
• Cơ chế: Phá hủy lớp keratin, giúp mụn cóc bong ra từ từ.
• Dạng dùng: Dung dịch, gel hoặc miếng dán.

Cách sử dụng hiệu quả

Để đạt hiệu quả tốt nhất, bạn có thể thực hiện theo các bước sau:

• Ngâm vùng có mụn cóc trong nước ấm khoảng 5 phút hoặc theo hướng dẫn của sản phẩm để làm mềm lớp sừng.
• Lau khô nhẹ nhàng.
• Bôi thuốc trực tiếp lên mụn cóc (tránh vùng da lành xung quanh).
• Lặp lại mỗi ngày theo hướng dẫn.

Thời gian điều trị có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.

Lưu ý:

• Không tự ý bôi lên vùng da nhạy cảm hoặc diện rộng.
• Có thể gây kích ứng nhẹ như đỏ da, bong tróc.

HPV type 2 có liên quan đến vắc xin HPV không?

Các loại vắc xin HPV hiện nay chủ yếu phòng ngừa các chủng nguy cơ cao như 16, 18 và một số chủng gây mụn cóc sinh dục. HPV type 2 không nằm trong phạm vi bảo vệ của các vắc xin HPV hiện hành. Tuy nhiên, tiêm vắc xin vẫn cần thiết để phòng các type HPV nguy cơ cao gây ung thư và các type 6, 11 gây mụn cóc sinh dục.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Người bệnh nên khám chuyên khoa da liễu khi:

• Mụn cóc xuất hiện nhiều, lan nhanh hoặc tái phát liên tục.
• Tổn thương đau, chảy máu, loét, đổi màu hoặc phát triển bất thường.
• Tổn thương kéo dài và không đáp ứng với biện pháp điều trị thông thường.
• Mụn xuất hiện ở mặt, quanh móng, lòng bàn chân hoặc vùng sinh dục.
• Người bệnh đang suy giảm miễn dịch hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.

HPV type 2 chủ yếu gây mụn cóc da lành tính và không thuộc nhóm HPV nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, tổn thương vẫn có thể lan rộng, tái phát hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt nên cần theo dõi và xử trí phù hợp.

Xem thêm: 

Nhiễm HPV type 51 có nguy hiểm không?

HPV type 11 có nguy hiểm không?