Gan nhiễm mỡ độ 3 có nguy hiểm không? Cách điều trị và kiểm soát bệnh

Gan nhiễm mỡ là tình trạng lượng mỡ tích tụ trong gan vượt quá 5% trọng lượng của gan. Bệnh được chia thành nhiều cấp độ, trong đó độ 3 là giai đoạn nặng nhất, báo hiệu những tổn thương đáng kể tại gan và tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Theo danh pháp mới năm 2023, bệnh còn được gọi là bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD). Việc hiểu rõ về giai đoạn này là yếu tố then chốt để có hướng xử trí kịp thời.

Gan nhiễm mỡ độ 3 có nguy hiểm không?

Câu trả lời là có. Gan nhiễm mỡ độ 3 là một tình trạng sức khỏe rất đáng báo động. Ở giai đoạn này, lượng mỡ đã chiếm một phần đáng kể trong gan, không chỉ gây ảnh hưởng đến cấu trúc mà còn bắt đầu gây ra tình trạng viêm và tổn thương tế bào gan lan rộng. Giai đoạn này thường tương ứng với viêm gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASH) - một dạng nghiêm trọng của MASLD có nguy cơ xơ hóa cao. Đây là ngưỡng cửa quan trọng, là ranh giới giữa tổn thương có thể phục hồi và tổn thương vĩnh viễn.

Khác với giai đoạn sớm, độ 3 cho thấy quá trình viêm gan do mỡ (MASH) đã diễn ra lâu dài, hình thành các mô sẹo hay còn gọi là xơ hóa gan. Nếu không được kiểm soát, xơ hóa sẽ ngày càng lan rộng, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm nhất như xơ gan và ung thư gan.

Các biến chứng có thể gặp

Khi gan nhiễm mỡ tiến triển đến độ 3, nguy cơ đối mặt với các biến chứng nghiêm trọng sẽ tăng lên đáng kể. Tình trạng viêm và xơ hóa kéo dài sẽ tàn phá lá gan, dẫn đến những hệ lụy nặng nề cho sức khỏe tổng thể. Dưới đây là những biến chứng nguy hiểm thường gặp:

• Xơ gan: Đây là biến chứng phổ biến và đáng lo ngại nhất. Tình trạng viêm mạn tính khiến các tế bào gan khỏe mạnh bị thay thế bởi mô sẹo, làm gan cứng lại và mất dần chức năng. Khi đã tiến triển thành xơ gan, tổn thương này gần như không thể đảo ngược.
• Ung thư biểu mô tế bào gan: Xơ gan và môi trường viêm kéo dài là yếu tố nguy cơ hàng đầu hình thành các khối u ác tính trong gan.
• Suy gan: Khi mô sẹo thay thế quá nhiều mô gan khỏe mạnh, gan sẽ không còn khả năng thực hiện các chức năng sống còn như thải độc, sản xuất mật, tổng hợp protein dẫn đến các triệu chứng như vàng da, phù chân, cổ trướng và có thể đe dọa tính mạng.
• Bệnh não gan: Khi gan bị suy yếu, amoniac và các chất độc khác không được lọc bỏ sẽ tích tụ trong máu, đi lên não và gây ra não gan. Tình trạng này gây ra lú lẫn, thay đổi hành vi, thậm chí là hôn mê.
• Tăng nguy cơ bệnh tim mạch: Đây là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở người mắc MASLD/MASH. Sự kết hợp giữa gan nhiễm mỡ với béo phì, tiểu đường và rối loạn mỡ máu làm tăng mạnh nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Cách điều trị và kiểm soát bệnh

Mục tiêu chính của điều trị là làm chậm quá trình tiến triển, ngăn ngừa biến chứng và cải thiện sức khỏe gan thông qua kiểm soát các yếu tố nguy cơ.

Các phương pháp chính bao gồm:

• Điều trị các bệnh nền: Kiểm soát tốt đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường, điều trị tăng huyết áp và quản lý rối loạn mỡ máu. Các thuốc như SGLT2i hoặc Pioglitazone có thể được bác sĩ chỉ định để cải thiện cả tình trạng chuyển hóa và tổn thương gan.
• Sử dụng thuốc theo chỉ định: Bác sĩ có thể kê đơn Resmetirom nếu bạn có tình trạng xơ hóa đáng kể (F2 - F3) nhưng chưa bị xơ gan. Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc hay thảo dược khi chưa có ý kiến chuyên gia.
• Theo dõi sức khỏe định kỳ: Người bệnh cần tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ để thực hiện các xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan, chẳng hạn như chỉ số men gan cao, và các chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, FibroScan để theo dõi mức độ xơ hóa gan.

Chế độ ăn và lối sống cho người bệnh

Thay đổi lối sống được xem là biện pháp nền tảng và hiệu quả nhất trong việc kiểm soát gan nhiễm mỡ độ 3. Một chế độ ăn uống khoa học và thói quen vận động hợp lý có thể giúp giảm lượng mỡ trong gan, cải thiện tình trạng viêm và ngăn chặn bệnh tiến triển nặng hơn.

• Giảm cân bền vững: Giảm 7 - 10% trọng lượng cơ thể giúp cải thiện viêm gan. Đặc biệt, nếu giảm cân trên 10%, bạn có khả năng đảo ngược hoàn toàn tình trạng viêm gan MASH và cải thiện xơ hóa.
• Chế độ ăn uống lành mạnh: Ưu tiên chố độ ăn Địa Trung Hải giàu chất xơ, cá và chất béo tốt như dầu ô liu. Uống 2 - 3 tách cà phê đen mỗi ngày đã được chứng minh bảo vệ gan và giảm nguy cơ tiến triển xơ hoá.
• Hạn chế và tránh các thực phẩm có hại: Cần loại bỏ hoàn toàn rượu bia. Hạn chế tối đa đường, đồ ngọt, nước giải khát có đường, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và các món chiên rán nhiều dầu mỡ. Giảm tiêu thụ chất béo bão hòa từ mỡ động vật và thịt đỏ.
• Tăng cường hoạt động thể chất: Duy trì ít nhất 150 phút tập thể dục cường độ trung bình mỗi tuần, như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội. Vận động đều đặn không chỉ giúp giảm cân mà còn cải thiện độ nhạy insulin và sức khỏe tổng thể.

Vậy gan nhiễm mỡ độ 3 có nguy hiểm không? Gan nhiễm mỡ độ 3 là giai đoạn nghiêm trọng nhưng việc chủ động thay đổi lối sống và tuân thủ các phác đồ điều trị mới có thể giúp kiểm soát bệnh hiệu quả. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn lộ trình phù hợp nhất.