Eo tuyến giáp là gì? Hiểu đúng vị trí, chức năng và dấu hiệu cần lưu ý

Khi tìm hiểu về tuyến giáp, nhiều người chỉ chú ý đến hai thùy mà ít quan tâm đến phần nối ở giữa gọi là eo tuyến giáp. Dù kích thước nhỏ, những thay đổi tại đây vẫn có thể gây cảm giác lo lắng. Hiểu đúng eo tuyến giáp giúp bạn theo dõi sức khỏe và biết khi nào cần đi khám.

Eo tuyến giáp là gì và nằm ở đâu?

Eo tuyến giáp là phần mô tuyến mỏng nằm ở vị trí trung tâm, nối liền thùy trái và thùy phải của tuyến giáp. Về mặt giải phẫu, eo tuyến giáp nằm ngay phía trước khí quản, thường ở ngang mức vòng sụn thứ hai đến thứ tư của khí quản. Khi nuốt, eo tuyến giáp có thể di động nhẹ theo chuyển động của cổ.

Ở người bình thường, eo tuyến giáp khá nhỏ và khó sờ thấy bằng tay. Tuy nhiên, trong một số tình huống như tuyến giáp to hoặc xuất hiện nhân giáp, phần eo này có thể trở nên rõ hơn khi quan sát hoặc sờ nắn. Việc hiểu đúng vị trí của eo tuyến giáp giúp người đọc phân biệt giữa cấu trúc sinh lý bình thường và những thay đổi cần theo dõi.

Chức năng của eo tuyến giáp đối với cơ thể

Không chỉ đóng vai trò là phần nối về mặt cấu trúc, eo tuyến giáp còn chứa mô tuyến tương tự hai thùy bên. Điều này có nghĩa là eo tuyến giáp cũng tham gia vào quá trình sản xuất và bài tiết hormone tuyến giáp.

Hormone tuyến giáp có ảnh hưởng đến nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể như chuyển hóa năng lượng, điều hòa nhịp tim, nhiệt độ cơ thể và hoạt động của hệ thần kinh. Khi eo tuyến giáp cùng toàn bộ tuyến giáp hoạt động ổn định, các quá trình này diễn ra hài hòa. Ngược lại, nếu cấu trúc hoặc chức năng của tuyến giáp bị rối loạn, các biểu hiện toàn thân có thể xuất hiện.

Ngoài ra, do nằm sát khí quản và thanh quản, eo tuyến giáp có liên quan mật thiết đến hoạt động nuốt và hô hấp. Những thay đổi về kích thước tại khu vực này đôi khi gây cảm giác vướng cổ hoặc khó chịu khi nuốt, dù không phải lúc nào cũng liên quan đến bệnh lý nghiêm trọng.

Những bệnh lý có thể liên quan đến eo tuyến giáp

Mặc dù eo tuyến giáp là cấu trúc sinh lý bình thường, nhưng trong một số bệnh lý tuyến giáp, phần eo cũng có thể bị ảnh hưởng. Dưới đây là những tình trạng thường được ghi nhận.

Nhân eo tuyến giáp

Để hiểu rõ hơn về các bất thường tại eo tuyến giáp, trước hết cần nhắc đến nhân giáp. Nhân eo tuyến giáp là khối mô xuất hiện tại vị trí eo, có thể được phát hiện qua siêu âm hoặc sờ thấy khi kích thước đủ lớn. Phần lớn các nhân giáp là lành tính và tiến triển chậm.

Tuy nhiên, do vị trí nằm ở trung tâm cổ, nhân eo tuyến giáp có thể gây cảm giác vướng hoặc dễ được người bệnh phát hiện sớm hơn so với nhân ở thùy bên. Việc đánh giá tính chất của nhân cần dựa trên thăm khám và các phương tiện chẩn đoán phù hợp.

Viêm tuyến giáp

Một số dạng viêm tuyến giáp mạn tính có thể làm mô tuyến, bao gồm cả eo tuyến giáp, trở nên dày hoặc chắc hơn. Trong trường hợp này, người bệnh có thể nhận thấy vùng cổ trước căng tức nhẹ hoặc khó chịu thoáng qua. Các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi hoặc thay đổi cân nặng có thể xuất hiện tùy mức độ ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp.

Rối loạn chức năng tuyến giáp

Trong các tình trạng cường giáp hoặc suy giáp, toàn bộ tuyến giáp thường bị ảnh hưởng, bao gồm cả eo tuyến giáp. Khi đó, sự thay đổi tại eo chỉ là một phần trong bức tranh chung của bệnh lý nội tiết và cần được đánh giá tổng thể.

Dấu hiệu nhận biết và cách chẩn đoán bất thường ở eo tuyến giáp

Không phải mọi thay đổi tại eo tuyến giáp đều gây triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, bạn nên chú ý đến một số dấu hiệu sau và chủ động đi khám khi cần.

Để người đọc dễ theo dõi, các biểu hiện thường gặp có thể kể đến gồm:

• Xuất hiện khối nhỏ ở vùng cổ trước, di động theo nhịp nuốt.
• Cảm giác vướng cổ hoặc khó nuốt kéo dài.
• Khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói không rõ nguyên nhân.
• Cảm giác căng tức vùng cổ khi ngửa hoặc cúi đầu.

Khi nghi ngờ có bất thường, nhân viên y tế thường chỉ định siêu âm vùng cổ để đánh giá cấu trúc tuyến giáp và eo tuyến giáp. Siêu âm giúp xác định kích thước, hình dạng và đặc điểm của mô tuyến hoặc nhân bất thường. Trong một số trường hợp, xét nghiệm hormone tuyến giáp được thực hiện để đánh giá chức năng nội tiết. Nếu cần thiết, sinh thiết kim nhỏ có thể được chỉ định nhằm làm rõ bản chất của tổn thương.

Khi nào cần điều trị và theo dõi eo tuyến giáp?

Không phải mọi trường hợp phát hiện bất thường tại eo tuyến giáp đều cần điều trị ngay. Việc xử trí phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước tổn thương, triệu chứng đi kèm và kết quả thăm khám.

Trong nhiều tình huống, đặc biệt khi nhân nhỏ và không gây khó chịu, hướng tiếp cận thường là theo dõi định kỳ. Người bệnh được khuyến nghị tái khám và siêu âm kiểm tra sau một khoảng thời gian nhất định để đánh giá sự thay đổi.

Ngược lại, nếu eo tuyến giáp có tổn thương gây chèn ép, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc có đặc điểm cần theo dõi sát hơn, nhân viên y tế sẽ cân nhắc các biện pháp can thiệp phù hợp. Điều quan trọng là người bệnh không nên tự suy đoán hay trì hoãn việc thăm khám khi có dấu hiệu bất thường kéo dài.

Eo tuyến giáp là một phần nhỏ nhưng giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc và chức năng của tuyến giáp. Phần lớn các thay đổi tại eo tuyến giáp là lành tính và có thể theo dõi định kỳ. Việc hiểu đúng giúp bạn bình tĩnh hơn khi phát hiện bất thường ở vùng cổ và chủ động chăm sóc sức khỏe một cách khoa học.