Dị ứng Ibuprofen: Dấu hiệu nhận biết và cách xử trí an toàn

Ibuprofen là thuốc giảm đau, hạ sốt và kháng viêm được sử dụng phổ biến trong điều trị nhiều bệnh lý. Bên cạnh hiệu quả điều trị, một số người có thể gặp phản ứng dị ứng sau khi dùng thuốc với mức độ từ nhẹ đến nghiêm trọng. Nhận biết sớm các dấu hiệu dị ứng Ibuprofen và biết làm gì khi bị ứng Ibuprofen sẽ giúp người bệnh xử trí kịp thời, đồng thời hạn chế nguy cơ xảy ra những biến chứng nguy hiểm.

Dị ứng Ibuprofen là gì?

Dị ứng Ibuprofen là phản ứng quá mẫn của hệ miễn dịch đối với hoạt chất Ibuprofen hoặc một số thành phần có trong thuốc. Đây là một dạng dị ứng thuốc, khác với các tác dụng phụ thông thường như đau bụng, buồn nôn hoặc khó chịu đường tiêu hóa.

Ibuprofen thuộc nhóm thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs), thường được sử dụng để giảm đau, hạ sốt và giảm viêm. Khi xảy ra phản ứng dị ứng, hệ miễn dịch sẽ giải phóng các chất trung gian gây viêm, từ đó xuất hiện các biểu hiện ở da, đường hô hấp hoặc toàn thân.

Các triệu chứng có thể xuất hiện trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi dùng thuốc. Ở nhiều trường hợp, phản ứng dị ứng chỉ gây nổi mề đay hoặc phát ban nhẹ. Tuy nhiên, một số người có thể xuất hiện các biểu hiện nghiêm trọng như khó thở hoặc sốc phản vệ nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Cần lưu ý rằng không phải mọi biểu hiện bất thường sau khi uống Ibuprofen đều là dị ứng. Chẳng hạn, đau dạ dày hoặc buồn nôn thường là tác dụng không mong muốn của thuốc, trong khi nổi mề đay, sưng môi hoặc khó thở lại là những dấu hiệu gợi ý phản ứng dị ứng.

Triệu chứng dị ứng Ibuprofen

Các triệu chứng dị ứng Ibuprofen thường xuất hiện trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi dùng thuốc. Tùy cơ địa và mức độ phản ứng, người bệnh có thể gặp một hoặc nhiều biểu hiện sau:

• Nổi mề đay, phát ban hoặc đỏ da: Các tổn thương có thể xuất hiện ở tay, chân, mặt hoặc lan rộng toàn thân, kèm theo cảm giác ngứa và khó chịu.
• Dị ứng Ibuprofen sưng mắt hoặc phù mặt: Mí mắt, môi, lưỡi hay vùng cổ họng có thể bị sưng do phù mạch. Nếu tình trạng phù nề ảnh hưởng đến đường thở và gây khó thở, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay.
• Khó thở, khò khè hoặc tức ngực: Thường xảy ra do co thắt phế quản hoặc phù nề đường hô hấp. Đây là dấu hiệu cần được theo dõi và xử trí sớm.

• Hắt hơi, chảy nước mũi, đỏ bừng mặt hoặc cảm giác nóng bừng: Một số người có thể gặp các biểu hiện này sau khi dùng thuốc, đôi khi kèm theo cảm giác mệt mỏi.
• Phản vệ: Đây là phản ứng dị ứng nghiêm trọng nhất. Người bệnh có thể bị sưng họng, tắc nghẽn đường thở, tụt huyết áp, chóng mặt, mất ý thức hoặc hôn mê. Cần gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ dị ứng sau khi dùng Ibuprofen, người bệnh nên ngừng sử dụng thuốc và theo dõi sát diễn biến. Trường hợp triệu chứng tiến triển nhanh hoặc ảnh hưởng đến hô hấp, cần đi khám ngay để được điều trị phù hợp.

Nhóm đối tượng nguy cơ cao bị dị ứng với Ibuprofen

Dị ứng Ibuprofen có thể xảy ra ở bất kỳ ai, nhưng nguy cơ thường cao hơn ở một số nhóm đối tượng dưới đây: 

• Người từng dị ứng với Ibuprofen, Aspirin hoặc các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs): Có nguy cơ xảy ra phản ứng dị ứng chéo khi sử dụng Ibuprofen.
• Người mắc hen phế quản, bệnh phổi mạn tính hoặc có tiền sử co thắt phế quản: Ibuprofen có thể làm tăng nguy cơ khò khè, co thắt đường thở hoặc khó thở.
• Người mắc tam chứng Samter (hen phế quản, polyp mũi và không dung nạp Aspirin): Đây là nhóm có nguy cơ cao gặp phản ứng quá mẫn khi sử dụng Ibuprofen và các thuốc NSAIDs khác.
• Người mắc bệnh lý dạ dày: Bao gồm viêm loét dạ dày, loét tá tràng hoặc tiền sử xuất huyết tiêu hóa. Việc sử dụng Ibuprofen có thể làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc và chảy máu đường tiêu hóa.

• Người mắc bệnh gan, bệnh thận, suy tim hoặc rối loạn đông máu: Cần được bác sĩ đánh giá kỹ trước khi dùng thuốc nhằm hạn chế các biến chứng không mong muốn.
• Phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 3 tháng cuối thai kỳ: Ibuprofen không được khuyến cáo sử dụng vì có thể ảnh hưởng đến thai nhi và làm tăng nguy cơ biến chứng trong thai kỳ.
• Người cao tuổi hoặc đang sử dụng thuốc chống đông máu: Đây là nhóm cần được theo dõi chặt chẽ do nguy cơ gặp phản ứng bất lợi hoặc tương tác thuốc cao hơn.

Nếu thuộc một trong các nhóm trên, bạn nên trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng Ibuprofen để được tư vấn loại thuốc phù hợp và sử dụng an toàn.

Làm gì khi bị dị ứng Ibuprofen?

Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ dị ứng sau khi dùng Ibuprofen, người bệnh không nên chủ quan vì phản ứng có thể tiến triển nhanh chỉ trong thời gian ngắn. Việc xử trí đúng ngay từ đầu sẽ giúp giảm nguy cơ phản ứng tiến triển nặng:

• Ngừng sử dụng thuốc ngay: Không tiếp tục dùng Ibuprofen hoặc tự ý tăng, giảm liều khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
• Theo dõi diễn biến của các triệu chứng: Chú ý các biểu hiện như nổi mề đay, phát ban, sưng mắt, sưng môi, khó thở hoặc chóng mặt để kịp thời phát hiện dấu hiệu trở nặng.
• Đến cơ sở y tế khi triệu chứng kéo dài hoặc nặng hơn: Trường hợp phát ban lan rộng, phù mặt, khó thở, khò khè hoặc tức ngực cần được bác sĩ thăm khám và điều trị sớm.

• Gọi cấp cứu nếu có dấu hiệu phản vệ: Người bệnh cần được cấp cứu ngay khi xuất hiện sưng họng, khó thở dữ dội, tụt huyết áp, tím tái, ngất hoặc mất ý thức.
• Không tự ý dùng lại Ibuprofen hoặc thuốc cùng nhóm NSAIDs: Nếu đã từng bị dị ứng, người bệnh nên thông báo tiền sử này với bác sĩ trong những lần khám sau để được cân nhắc thuốc thay thế phù hợp.
• Thông báo các thuốc đang sử dụng: Việc cung cấp đầy đủ thông tin về thuốc đang dùng, bao gồm thuốc kê đơn, không kê đơn và thực phẩm chức năng, sẽ giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ tương tác hoặc lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Nếu chưa xác định rõ nguyên nhân gây dị ứng, người bệnh không nên tự ý sử dụng lại Ibuprofen hoặc các thuốc kháng viêm không steroid khác khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Phản ứng dị ứng với Ibuprofen có thể biểu hiện từ nhẹ đến nghiêm trọng, vì vậy người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau khi dùng thuốc. Nếu nghi ngờ bị dị ứng, hãy ngừng sử dụng thuốc và đến cơ sở y tế để được đánh giá, điều trị kịp thời.Trong những lần khám sau, người bệnh cũng nên thông báo với bác sĩ về tiền sử dị ứng Ibuprofen hoặc các thuốc cùng nhóm NSAIDs để được lựa chọn phương án điều trị phù hợp và an toàn hơn.