Một buổi chiều, con sốt cao và mệt mỏi khiến cha mẹ lo lắng. Dù đã cho con uống thuốc hạ sốt theo hướng dẫn, nhưng sau vài giờ, cơn sốt vẫn không giảm hẳn. Với mong muốn con nhanh chóng dễ chịu hơn, cha mẹ quyết định cho con dùng thêm một gói thuốc cảm cúm tổng hợp để xử lý có khả năng kiểm soát cả những triệu chứng sổ mũi, đau họng đi kèm.
Liệu việc dùng đồng thời thuốc hạ sốt và thuốc cảm có thực sự an toàn khi một bên được hiểu là chỉ để hạ sốt, còn một bên là để trị các triệu chứng cảm cúm? Tại sao sự phối hợp này, vốn tưởng như là cách tăng cường hiệu quả điều trị, lại tiềm ẩn nguy cơ gây quá liều cho cơ thể trẻ?
Điểm mấu chốt nằm ở chỗ nhiều loại thuốc cảm cúm tổng hợp thực chất đã chứa sẵn Paracetamol. Trẻ có thể vô tình nhận thêm Paracetamol từ nhiều loại thuốc khác nhau, làm tăng nguy cơ vượt quá tổng liều an toàn.
Vì sao uống thuốc hạ sốt cùng thuốc cảm có thể gây nguy hiểm?
Việc dùng đồng thời thuốc hạ sốt và thuốc cảm cúm có thể gây nguy hiểm nếu các sản phẩm chứa trùng hoạt chất, đặc biệt là Paracetamol, khiến tổng liều sử dụng vượt quá mức được khuyến cáo. Hoạt chất này không chỉ xuất hiện đơn độc trong các loại thuốc hạ sốt chuyên biệt mà còn là thành phần phổ biến trong nhiều loại thuốc điều trị triệu chứng cảm lạnh, ho và cúm.
:format(webp)/con_bi_cum_dung_dong_thoi_thuoc_ha_sot_va_thuoc_cam_co_an_toan_khong_0_cc953f499e.png)
Việc sử dụng đồng thời nhiều sản phẩm chứa cùng hoạt chất có thể khiến tổng liều dùng vượt quá mức được khuyến cáo, đặc biệt khi không kiểm tra hàm lượng và thời điểm sử dụng. Theo các cảnh báo y khoa, việc sử dụng Paracetamol liều cao hơn mức khuyến cáo - bao gồm tổng lượng từ tất cả các nguồn và các sản phẩm phối hợp - có thể dẫn đến tổn thương gan nghiêm trọng, thậm chí gây suy gan và tử vong.
Theo bác sĩ Ngô Kiều Diễm My, thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu, sai lầm phổ biến nhất là người chăm sóc nhìn vào tên gọi của sản phẩm (một loại là thuốc sốt, một loại là thuốc cảm) thay vì nhìn vào bảng thành phần hoạt chất. Chính sự nhầm lẫn này biến những loại thuốc vốn an toàn khi dùng đúng liều trở thành tác nhân gây độc cho gan.
Paracetamol có thể xuất hiện trong những loại thuốc nào?
Để tránh uống trùng hoạt chất, cha mẹ cần biết Paracetamol có mặt trong rất nhiều dạng bào chế và sản phẩm khác nhau. Hoạt chất này có thể có trong thuốc hạ sốt, giảm đau đơn thành phần và một số chế phẩm phối hợp giúp giảm các triệu chứng cảm cúm như đau đầu, đau nhức cơ thể, đau họng hoặc sốt.
Để hạn chế nguy cơ sử dụng trùng hoạt chất, cha mẹ cần đọc kỹ thành phần, hàm lượng trên nhãn thuốc, ghi nhớ liều đã sử dụng và tham khảo nhân viên y tế trước khi phối hợp thuốc.
Quá liều Paracetamol gây tổn thương gan ra sao?
Paracetamol thường an toàn và hiệu quả khi được sử dụng đúng liều lượng, đúng chỉ định. Tuy nhiên, khi dùng quá liều, thuốc có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng. Nguyên nhân là một phần Paracetamol được chuyển hóa thành NAPQI, một chất có khả năng gây độc cho tế bào gan. Bình thường, NAPQI sẽ được glutathione của gan trung hòa. Tuy nhiên, khi quá liều, lượng NAPQI tăng cao, vượt quá khả năng khử độc của glutathione, khiến chất này tích tụ và gây tổn thương tế bào gan.
:format(webp)/con_bi_cum_dung_dong_thoi_thuoc_ha_sot_va_thuoc_cam_co_an_toan_khong_1_49806efa17.png)
Nguy cơ ngộ độc Paracetamol tăng lên khi dùng thuốc vượt liều khuyến cáo, uống lặp lại nhiều liều quá cao hoặc có các yếu tố làm suy giảm khả năng chuyển hóa và khử độc của gan.
3 sai lầm thường gặp khi dùng thuốc cảm cúm
Nguy cơ ngộ độc Paracetamol thường không đến từ việc cố ý dùng quá liều mà đến từ những thói quen chăm sóc hằng ngày:
- Dùng nhiều sản phẩm cùng lúc: Cho con uống thuốc hạ sốt, sau đó lại dùng thêm thuốc cảm cúm hoặc thuốc trị ho có chứa Paracetamol mà không kiểm tra thành phần.
- Không đọc nhãn thuốc: Bỏ qua phần "Active Ingredients" (Hoạt chất) trên bao bì, dẫn đến việc không nhận ra sự trùng lặp hoạt chất giữa các loại thuốc khác tên. Khi thấy con không hạ sốt nhanh, cha mẹ nên tham vấn bác sĩ chuyên khoa thay vì tự ý tăng liều hoặc dùng loại thuốc khác có công dụng tương tự quá sớm.
- Tự ý tăng liều hoặc rút ngắn khoảng cách dùng thuốc: Cho rằng thuốc hạ sốt phải giúp trẻ hết sốt hoàn toàn nên tự ý tăng liều hoặc cho trẻ uống liều tiếp theo sớm hơn khi thân nhiệt chưa giảm. Thực tế, mục tiêu của thuốc hạ sốt là giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn, không nhất thiết đưa thân nhiệt về mức bình thường.
:format(webp)/con_bi_cum_dung_dong_thoi_thuoc_ha_sot_va_thuoc_cam_co_an_toan_khong_2_5db920a5bf.png)
Làm thế nào để tránh uống trùng hoạt chất?
Để an toàn, nguyên tắc quan trọng nhất là không bao giờ dùng hai hoặc nhiều sản phẩm chứa Paracetamol cùng một lúc nếu không có chỉ định của bác sĩ.
Cha mẹ nên thực hiện các bước sau:
- Kiểm tra nhãn thuốc: Tìm tên Paracetamol (hoặc Acetaminophen) trong danh sách hoạt chất. Nếu cả hai loại thuốc đều có thành phần này, tuyệt đối không dùng đồng thời.
- Tuân thủ liều lượng và khoảng cách: Liều Paracetamol phụ thuộc vào độ tuổi, cân nặng, hàm lượng và dạng bào chế. Người dùng cần tuân thủ liều tối đa ghi trên nhãn sản phẩm hoặc hướng dẫn của nhân viên y tế, đồng thời tính tổng liều từ tất cả các thuốc chứa Paracetamol.
Đối với trẻ em dưới 12 tuổi, cha mẹ nên hỏi ý kiến bác sĩ để xác định liều lượng chính xác dựa trên cân nặng và tình trạng sức khỏe của trẻ.
Theo bác sĩ Diễm My, khi đứng trước lựa chọn dùng thêm một loại thuốc mới cho con, thay vì tự suy luận về công dụng, cha mẹ hãy đặt câu hỏi cụ thể cho nhân viên y tế: "Thuốc này có chứa Paracetamol không và nếu dùng chung với thuốc hạ sốt hiện tại thì có bị quá liều không?". Đây là cách an toàn nhất để bảo vệ gan của trẻ.
Nghi ngờ uống quá liều Paracetamol, cần làm gì?
Khi nghi ngờ con đã uống quá liều Paracetamol hoặc dùng trùng hoạt chất, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế hoặc liên hệ trung tâm chống độc ngay lập tức, ngay cả khi trẻ chưa xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào. Việc can thiệp y tế kịp thời là cực kỳ quan trọng vì các dấu hiệu tổn thương gan thường không xuất hiện ngay mà có thể mất vài ngày mới biểu hiện rõ.
Một số dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý bao gồm: Buồn nôn, nôn, đau bụng, lú lẫn hoặc vàng da, vàng mắt. Tuy nhiên, nhiều trường hợp quá liều không gây ra triệu chứng tức thì, khiến cha mẹ chủ quan.
Lưu ý quan trọng: Không tự ý gây nôn cho trẻ hoặc chờ đợi cho đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám, vì khi đó tổn thương gan có thể đã trở nên nghiêm trọng.
:format(webp)/con_bi_cum_dung_dong_thoi_thuoc_ha_sot_va_thuoc_cam_co_an_toan_khong_4_94fc56347f.png)
Trong mùa cúm, cha mẹ cần thận trọng khi sử dụng thuốc để kiểm soát các triệu chứng cho trẻ, đặc biệt là phối hợp thuốc hạ sốt và thuốc cảm. Một số loại thuốc có thể chứa cùng hoạt chất, khiến trẻ vô tình dùng quá liều và làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn. Vì vậy, cha mẹ nên kiểm tra kỹ thành phần thuốc, không tự ý kết hợp nhiều loại thuốc và tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi cho trẻ sử dụng.
Hãy kiểm tra lại toàn bộ tủ thuốc gia đình và trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ về cách phối hợp thuốc an toàn cho con.
Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể.
:format(webp)/vac_xin_influvac_00043501_1_ec3404351c.png)
:format(webp)/vac_xin_vaxigrip_00038255_1_3cecd1f671.jpg)
:format(webp)/Illus_Goi_blue_8a16579a53.png)
:format(webp)/Illus_Goi_blue_2_10add6a475.png)
:format(webp)/Illus_Goi_blue_2_0121d2fee9.png)
:format(webp)/ung_thu_vu_co_di_truyen_khong_nhung_yeu_to_nguy_co_can_luu_y_4_3fdeea604e.jpg)
:format(webp)/chuan_bi_ho_so_du_hoc_du_lich_my_co_can_tiem_bo_sung_vac_xin_mmr_1_06ef33827a.jpg)
:format(webp)/benh_do_nao_mo_cau_dien_tien_nhanh_me_bau_nen_phong_ngua_the_nao_2_bca70517df.png)
:format(webp)/tai_sao_an_it_nhung_van_tang_can_nguyen_nhan_va_cach_khac_phuc_1_b1d2c20eca.jpg)
:format(webp)/thu_dong_den_gia_dinh_can_chu_dong_phong_nhung_benh_truyen_nhiem_nao_4_881df59a63.png)