Hạ cam mềm là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Hạ cam mềm là bệnh lây truyền qua đường tình dục do vi khuẩn Haemophilus ducreyi gây ra, gặp ở cả nam và nữ. Bệnh thường xuất hiện tại các khu vực có tỷ lệ bệnh xã hội cao. Thời gian ủ bệnh ngắn, chỉ vài ngày sau khi tiếp xúc nguồn lây.

Biểu hiện đặc trưng của hạ cam mềm là các vết loét sinh dục đau, bờ mềm, đáy bẩn và dễ chảy mủ. Tổn thương thường gây đau rõ, khác với một số bệnh loét sinh dục khác. Nhiều trường hợp kèm sưng đau hạch bẹn, có thể hóa mủ.

Hạ cam mềm có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu được chẩn đoán sớm và dùng kháng sinh đúng cách. Tuy nhiên, bệnh dễ bị nhầm lẫn với giang mai hoặc herpes sinh dục. Việc thăm khám sớm giúp hạn chế biến chứng và nguy cơ lây nhiễm cho bạn tình.

Những dấu hiệu và triệu chứng của hạ cam mềm

Triệu chứng của hạ cam mềm thường xuất hiện sớm sau khi nhiễm vi khuẩn, chủ yếu tập trung ở vùng sinh dục và có xu hướng tiến triển nhanh nếu không được điều trị. Dấu hiệu mắc bệnh hạ cam mềm bao gồm:

• Xuất hiện một hoặc nhiều vết loét sinh dục đau, bờ mềm, không đều.
• Đáy vết loét bẩn, có dịch mủ, dễ chảy máu khi chạm vào.
• Cảm giác đau rát, khó chịu tại vị trí tổn thương.
• Sưng đau hạch bẹn, hạch có thể to nhanh và hóa mủ.
• Đau khi đi tiểu hoặc khi quan hệ tình dục (tùy vị trí tổn thương).

Biến chứng có thể gặp khi mắc bệnh hạ cam mềm

Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, hạ cam mềm có thể gây ra nhiều biến chứng tại chỗ và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác, như: 

• Viêm hạch bẹn mưng mủ, vỡ hạch gây đau và để sẹo.
• Nhiễm trùng lan rộng vùng sinh dục.
• Để lại sẹo xấu ảnh hưởng thẩm mỹ và tâm lý.
• Tăng nguy cơ lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
• Tái phát nếu điều trị không đầy đủ hoặc tiếp xúc lại nguồn lây.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh nên đi khám bác sĩ ngay khi xuất hiện vết loét sinh dục đau, có mủ hoặc sưng đau hạch bẹn, đặc biệt nếu có tiền sử quan hệ tình dục không an toàn. Việc thăm khám sớm giúp chẩn đoán chính xác, điều trị hiệu quả và hạn chế biến chứng cũng như nguy cơ lây nhiễm cho bạn tình.

Hạ cam mềm là bệnh lây truyền qua đường tình dục, xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc hoặc các tổn thương nhỏ ở vùng sinh dục, bệnh xảy ra khi:

• Nhiễm vi khuẩn Haemophilus ducreyi là tác nhân gây bệnh hạ cam mềm.
• Quan hệ tình dục không an toàn với người đang mắc bệnh.
• Tiếp xúc trực tiếp giữa da hoặc niêm mạc sinh dục với tổn thương loét chứa vi khuẩn.
• Vi khuẩn xâm nhập qua các vết trầy xước nhỏ ở da, niêm mạc sinh dục.

Những ai có nguy cơ mắc phải hạ cam mềm?

Hạ cam mềm gặp ở cả nam và nữ, nhưng nam giới thường được ghi nhận nhiều hơn do triệu chứng dễ phát hiện. Bệnh phổ biến ở nhóm tuổi hoạt động tình dục, chủ yếu từ 20 đến 40 tuổi. Về mặt dịch tễ, hạ cam mềm thường lưu hành ở các khu vực có tỷ lệ bệnh lây truyền qua đường tình dục cao, điều kiện vệ sinh và chăm sóc y tế còn hạn chế.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải hạ cam mềm

Một số yếu tố liên quan đến hành vi tình dục và điều kiện sống có thể làm tăng khả năng mắc hạ cam mềm, bao gồm:

• Quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ.
• Có nhiều bạn tình hoặc quan hệ với bạn tình không rõ tình trạng sức khỏe.
• Tiền sử mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
• Sống hoặc đi lại tại vùng lưu hành bệnh cao.
• Vệ sinh vùng sinh dục kém hoặc có tổn thương da, niêm mạc sinh dục.

Phương pháp chẩn đoán và xét nghiệm hạ cam mềm

Việc chẩn đoán hạ cam mềm chủ yếu dựa vào khai thác bệnh sử và thăm khám lâm sàng. Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử quan hệ tình dục, thời điểm xuất hiện tổn thương, mức độ đau và các triệu chứng kèm theo, đồng thời quan sát đặc điểm vết loét sinh dục và tình trạng hạch bẹn để định hướng chẩn đoán.

Việc chẩn đoán chủ yếu dựa trên khám lâm sàng, vì việc xét nghiệm nuôi cấy rất khó, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm cần thiết:

• Soi hoặc nuôi cấy dịch mủ từ vết loét để tìm Haemophilus ducreyi.
• Xét nghiệm loại trừ giang mai (VDRL, RPR) và các bệnh gây loét sinh dục khác.
• Xét nghiệm HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác khi cần.
• Siêu âm hạch bẹn trong trường hợp nghi ngờ hạch hóa mủ.

Điều trị hạ cam mềm

Nội khoa

Điều trị hạ cam mềm chủ yếu là dùng kháng sinh nhằm tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh, giúp vết loét nhanh lành và phòng ngừa biến chứng:

• Sử dụng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ (đường uống hoặc tiêm), bác sĩ có thể điều trị ngay mà không cần kết quả xét nghiệm.
• Điều trị đồng thời cho bạn tình để tránh tái nhiễm.
• Giữ vệ sinh sạch sẽ vùng sinh dục, tránh cọ xát tổn thương.
• Kiêng quan hệ tình dục cho đến khi tổn thương lành hoàn toàn.

Ngoại khoa

Điều trị ngoại khoa thường được áp dụng trong trường hợp hạch bẹn sưng to, hóa mủ hoặc có nguy cơ vỡ. Bác sĩ có thể tiến hành chích rạch dẫn lưu mủ, kết hợp chăm sóc tại chỗ và dùng kháng sinh nhằm kiểm soát nhiễm trùng, giảm đau và hạn chế để lại sẹo.

Những thói quen sinh hoạt giúp hạn chế diễn tiến của hạ cam mềm

Chế độ sinh hoạt

Việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt hợp lý giúp tổn thương nhanh hồi phục, hạn chế biến chứng và ngăn ngừa lây nhiễm cho người khác. Bạn nên:

• Tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị và tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Giữ vệ sinh vùng sinh dục sạch sẽ, khô thoáng.
• Tránh chạm, gãi hoặc làm vỡ vết loét.
• Kiêng quan hệ tình dục cho đến khi bệnh khỏi hoàn toàn.
• Thông báo và khuyến khích bạn tình đi khám, điều trị đồng thời.

Chế độ dinh dưỡng

Người mắc hạ cam mềm nên duy trì chế độ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, tăng cường rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm giàu vitamin nhằm nâng cao sức đề kháng. Đồng thời, cần uống đủ nước, hạn chế rượu bia và các chất kích thích để hỗ trợ quá trình hồi phục và đáp ứng điều trị tốt hơn.

Phòng ngừa hạ cam mềm

Đặc hiệu

Hiện nay chưa có vắc xin hay biện pháp phòng ngừa đặc hiệu đối với hạ cam mềm. Phòng bệnh chủ yếu dựa vào thay đổi hành vi tình dục an toàn và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.

Không đặc hiệu

Các phương pháp phòng ngừa không đặc hiệu bao gồm:

• Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách.
• Hạn chế số lượng bạn tình, tránh quan hệ với người có tổn thương sinh dục.
• Khám sức khỏe định kỳ và tầm soát các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
• Điều trị sớm và triệt để khi có dấu hiệu nghi ngờ bệnh.
• Nâng cao kiến thức và ý thức phòng tránh bệnh lây truyền qua đường tình dục trong cộng đồng.

Hạ cam mềm là bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu loét sinh dục, chủ động đi khám, tuân thủ phác đồ điều trị và thực hành quan hệ tình dục an toàn đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến chứng và hạn chế lây lan bệnh. Chủ động bảo vệ sức khỏe tình dục không chỉ giúp mỗi cá nhân an tâm hơn mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.