2 biểu hiện sớm cảnh báo bệnh lý nguy hiểm ở não trẻ

Các bệnh lý ở não trẻ em thường tiến triển âm thầm và dễ bị nhầm lẫn với những vấn đề sức khỏe thông thường. Tuy nhiên, nếu được phát hiện từ sớm, nhiều bệnh có thể được điều trị hiệu quả và giảm nguy cơ để lại di chứng lâu dài. Theo các chuyên gia, có 2 biểu hiện cha mẹ đặc biệt không nên bỏ qua vì có thể là dấu hiệu cảnh báo bất thường nghiêm trọng ở não trẻ.

2 biểu hiện sớm cảnh báo bệnh lý nguy hiểm ở não trẻ

Việc nhận biết sớm các biểu hiện bất thường sẽ giúp cha mẹ đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị phù hợp, góp phần giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.

Đầu trẻ to nhanh bất thường

Trong những năm đầu đời, vòng đầu là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh sự phát triển của não bộ. Vì vậy, cha mẹ cần theo dõi vòng đầu của trẻ trong các lần khám sức khỏe định kỳ.

Nếu vòng đầu của trẻ có các dấu hiệu sau, thì cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám.

• Tăng nhanh bất thường so với các lần đo trước;
• Lớn hơn đáng kể so với trẻ cùng độ tuổi và giới;
• Vượt khỏi đường cong tăng trưởng chuẩn theo biểu đồ của WHO.

Đầu to bất thường có thể liên quan đến một số nguyên nhân như:

• Não úng thủy;
• Tăng áp lực nội sọ;
• Dị tật bẩm sinh của não;
• Khối u não (ít gặp hơn).

Ngoài vòng đầu tăng nhanh, trẻ còn có thể xuất hiện các dấu hiệu như:

• Thóp phồng hoặc căng;
• Da đầu nổi rõ các tĩnh mạch;
• Nôn ói;
• Quấy khóc kéo dài, khó dỗ;
• Mắt nhìn xuống dưới (dấu hiệu "mặt trời lặn");
• Chậm phát triển vận động.

Đây đều là những dấu hiệu cảnh báo cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá sớm.

Trẻ chậm phát triển hoặc mất các kỹ năng đã có

Bên cạnh sự thay đổi về kích thước vòng đầu, việc trẻ chậm đạt các mốc phát triển hoặc đột ngột mất đi những kỹ năng đã biết cũng là dấu hiệu không nên bỏ qua.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu trẻ:

• Chậm biết lẫy, ngồi, bò hoặc đi;
• Chậm nói hoặc chậm phát triển ngôn ngữ;
• Ít giao tiếp, ít tương tác với người xung quanh;
• Không phản ứng với âm thanh hoặc ánh nhìn;
• Đột ngột mất các kỹ năng đã từng thực hiện được, như không còn biết lẫy, ngồi hoặc nói những từ đã biết.

Những biểu hiện này có thể liên quan đến nhiều bệnh lý thần kinh hoặc các bất thường ở não, trong đó có một số trường hợp khối u não. Việc phát hiện và can thiệp sớm sẽ giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả và hạn chế ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.

Những dấu hiệu khác cũng cần lưu ý

Ngoài tình trạng đầu to nhanh bất thường hoặc chậm phát triển, cha mẹ cũng nên đưa trẻ đi khám nếu xuất hiện các dấu hiệu thần kinh sau:

• Co giật;
• Đau đầu kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần;
• Nôn nhiều, đặc biệt là nôn vọt không rõ nguyên nhân;
• Rối loạn ý thức, lơ mơ hoặc phản ứng chậm;
• Mắt nhìn lệch, nhìn đôi hoặc giảm thị lực;
• Đi loạng choạng, mất thăng bằng;
• Buồn ngủ bất thường hoặc khó đánh thức.

Những triệu chứng này không đồng nghĩa trẻ chắc chắn mắc bệnh lý não hay khối u não, nhưng có thể là dấu hiệu của các bất thường thần kinh hoặc tình trạng tăng áp lực nội sọ. Vì vậy, cha mẹ không nên chủ quan mà cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán kịp thời.

Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?

Nếu trẻ có một hoặc nhiều dấu hiệu dưới đây, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được thăm khám:

• Vòng đầu tăng nhanh bất thường trong thời gian ngắn;
• Co giật, dù chỉ xảy ra một lần;
• Nôn vọt nhiều lần, đặc biệt khi không liên quan đến ăn uống;
• Lừ đừ, ngủ li bì hoặc khó đánh thức;
• Chậm phát triển hoặc mất các kỹ năng vận động, ngôn ngữ đã có;
• Yếu tay chân, đi loạng choạng hoặc mất thăng bằng;
• Đau đầu kéo dài, nhìn mờ hoặc xuất hiện tình trạng mắt nhìn lệch.

Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, đo vòng đầu (đối với trẻ nhỏ), đánh giá sự phát triển thần kinh và chỉ định các xét nghiệm cần thiết. Trong một số trường hợp, trẻ có thể được thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm thóp (ở trẻ còn thóp), chụp CT hoặc MRI sọ não để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.

Đầu to nhanh bất thường và chậm phát triển hoặc mất các kỹ năng đã có là 2 biểu hiện sớm cảnh báo bệnh lý nguy hiểm ở não trẻ mà cha mẹ không nên bỏ qua, vì có thể liên quan đến các bệnh lý thần kinh hoặc bất thường ở não. Vì vậy, việc đưa trẻ đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu này sẽ giúp bác sĩ xác định nguyên nhân, can thiệp kịp thời và nâng cao cơ hội điều trị, đồng thời giảm nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển của trẻ.

Bên cạnh việc theo dõi các dấu hiệu bất thường về thần kinh, chủ động phòng ngừa các bệnh lý có thể gây tổn thương não cũng rất quan trọng. Trong đó, viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có thể để lại di chứng thần kinh nặng nề ở trẻ nhỏ. Tiêm vắc xin là biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nghiêm trọng. Cha mẹ có thể đưa trẻ đến Tiêm chủng Long Châu để được bác sĩ tư vấn lịch tiêm phù hợp theo độ tuổi, lựa chọn loại vắc xin viêm não Nhật Bản thích hợp và hoàn thành đầy đủ các mũi tiêm theo khuyến cáo, giúp bảo vệ trẻ ngay từ sớm.