Xét nghiệm ADN ở đâu uy tín? Những trường hợp nào cần xét nghiệm ADN?

Xét nghiệm ADN giúp xác định quan hệ huyết thống, truy nguyên dòng tộc hoặc hỗ trợ chẩn đoán bệnh di truyền. Việc lựa chọn địa chỉ thực hiện cần cân nhắc yếu tố uy tín, độ chính xác và bảo mật thông tin. Mẫu xét nghiệm có thể là tóc, niêm mạc miệng, máu… tùy vào mục đích và tình huống cụ thể.

Xét nghiệm ADN ở đâu uy tín, chính xác, bảo mật?

Để đảm bảo kết quả xét nghiệm ADN có độ tin cậy cao, người dân nên lựa chọn các cơ sở y tế công lập có năng lực chuyên môn và trang thiết bị đạt chuẩn. Tại Việt Nam, một số địa chỉ uy tín bao gồm:

• Viện Pháp y Quốc gia là đơn vị đầu ngành trong lĩnh vực pháp y và xét nghiệm ADN, phục vụ các mục đích pháp lý, hành chính và dân sự.
• Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) - Trung tâm Pháp y và Di truyền học lâm sàng trực thuộc bệnh viện cung cấp dịch vụ xét nghiệm ADN chất lượng cao, phù hợp cho cả mục đích y học và dân sự.
• Bệnh viện Đại học Y Hà Nội có chuyên khoa xét nghiệm di truyền với đội ngũ chuyên môn sâu và quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt.
• Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) nổi bật với các dịch vụ xét nghiệm di truyền tiền sản, bệnh lý di truyền và xác định huyết thống.
• Bệnh viện Nhi Trung ương và Bệnh viện Chợ Rẫy cũng là những trung tâm có năng lực xét nghiệm ADN phục vụ chẩn đoán bệnh lý di truyền và nghiên cứu lâm sàng.

Ngoài ra, các trung tâm giám định pháp y cấp tỉnh trực thuộc Bộ Y tế cũng được phép thực hiện xét nghiệm ADN theo quy định pháp luật, đảm bảo độ tin cậy và bảo mật thông tin cá nhân. Khi thực hiện xét nghiệm tại các đơn vị này, người dân cần mang theo giấy tờ tùy thân và tuân thủ quy trình lấy mẫu nghiêm ngặt để đảm bảo kết quả chính xác.

Những trường hợp nào cần xét nghiệm ADN?

Xét nghiệm ADN ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực y học, pháp lý và xã hội. Tùy theo mục đích sử dụng, xét nghiệm ADN có thể được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Xác định quan hệ huyết thống (cha - con, mẹ - con, anh chị em…): Đây là lý do phổ biến nhất khi cá nhân hoặc gia đình có nhu cầu xác minh mối quan hệ huyết thống sinh học. Kết quả xét nghiệm ADN có thể sử dụng cho mục đích cá nhân hoặc phục vụ thủ tục hành chính như làm giấy khai sinh, nhập quốc tịch, hoặc giải quyết tranh chấp nuôi con.
• Giám định ADN phục vụ pháp lý: Trong các vụ án dân sự, hình sự hoặc tranh chấp tài sản, giám định ADN thường được sử dụng để xác định danh tính nạn nhân, người thân hoặc nghi phạm. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng trong các thủ tục tố tụng và giải quyết tranh chấp.
• Tầm soát và chẩn đoán bệnh lý di truyền: Xét nghiệm ADN giúp phát hiện các đột biến gen liên quan đến các bệnh di truyền như Thalassemia, Hemophilia, ung thư di truyền (BRCA1/BRCA2)... Việc tầm soát sớm góp phần định hướng điều trị và tư vấn di truyền cho các thành viên trong gia đình.
• Xét nghiệm tiền sản và sơ sinh: Trong sản khoa, xét nghiệm ADN không xâm lấn (NIPT) có thể giúp phát hiện bất thường nhiễm sắc thể của thai nhi từ tuần thai thứ 10 trở đi. Sau sinh, trẻ sơ sinh cũng có thể được xét nghiệm để phát hiện bệnh lý di truyền nhằm can thiệp sớm.
• Xác minh danh tính trong trường hợp mất tích hoặc thảm họa: Khi cần xác định danh tính nạn nhân trong các vụ tai nạn, thiên tai hoặc thảm họa hàng loạt, xét nghiệm ADN là công cụ hiệu quả và đáng tin cậy nhất để đối chiếu với người thân trong gia đình. 

Xét nghiệm ADN dùng những mẫu nào?

Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể và mục đích xét nghiệm, các loại mẫu sinh học được sử dụng để phân tích ADN có thể khác nhau. Dưới đây là những loại mẫu phổ biến thường được sử dụng trong thực hành y khoa và pháp lý:

• Mẫu niêm mạc miệng (tế bào niêm mạc miệng): Đây là loại mẫu được sử dụng phổ biến nhất do cách thu dễ dàng, không xâm lấn và vẫn cho kết quả chính xác cao. Người được xét nghiệm chỉ cần súc miệng sạch, sau đó dùng que tăm bông chuyên dụng chà nhẹ mặt trong má để thu thập tế bào. Mẫu này phù hợp cho cả người lớn và trẻ nhỏ.
• Mẫu máu ngoại vi: Mẫu máu thường được sử dụng trong các xét nghiệm y khoa, đặc biệt khi cần phân tích sâu hơn về gen hoặc kết hợp với các chỉ số sinh hóa khác. Máu được lấy bằng kim tiêm tĩnh mạch và bảo quản trong ống chống đông, đòi hỏi kỹ thuật lấy mẫu chuẩn và điều kiện bảo quản đúng cách.
• Mẫu tóc có chân (nang tóc): Mẫu tóc có chân tóc (nang lông) chứa ADN nên có thể sử dụng trong các trường hợp cần thu mẫu kín đáo hoặc khi các mẫu khác không khả thi. Tuy nhiên, tóc phải được nhổ để đảm bảo còn chân tóc, vì phần thân tóc không chứa ADN nhân.
• Mẫu móng tay hoặc móng chân: Móng chứa ADN ở mức độ thấp hơn so với máu hoặc niêm mạc miệng, nhưng vẫn có thể sử dụng khi các mẫu khác không thu được. Loại mẫu này thường được áp dụng trong trường hợp đặc biệt như mẫu cũ, mẫu thu từ tử thi hoặc môi trường không thuận lợi.
• Mẫu tinh dịch, dịch âm đạo hoặc mô sinh học: Trong một số trường hợp pháp lý hoặc giám định đặc thù, các mẫu như tinh dịch, dịch âm đạo hoặc mô sinh học được sử dụng để xác định nguồn gốc di truyền. Các mẫu này yêu cầu quy trình xử lý chuyên biệt và thường do cơ quan pháp y thực hiện.

Cần chuẩn bị gì trước khi đi xét nghiệm ADN?

Để đảm bảo quá trình xét nghiệm ADN diễn ra thuận lợi, cho kết quả chính xác và nhanh chóng, người thực hiện cần lưu ý một số chuẩn bị cơ bản như sau:

• Mang theo giấy tờ tùy thân hợp lệ: Trong trường hợp xét nghiệm ADN phục vụ mục đích hành chính hoặc pháp lý (làm giấy khai sinh, giám định huyết thống, kiện tụng…), người đi xét nghiệm cần mang theo các giấy tờ tùy thân như: Căn cước công dân, hộ chiếu, giấy khai sinh (đối với trẻ em), hoặc giấy tờ chứng minh mối quan hệ liên quan.
• Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ: Trước khi lấy mẫu (đặc biệt là mẫu niêm mạc miệng), người được xét nghiệm nên súc miệng bằng nước sạch, không ăn uống, hút thuốc hay sử dụng kẹo cao su ít nhất 30 phút trước khi thu mẫu để tránh nhiễu kết quả.
• Không cần nhịn ăn nếu không lấy máu: Trong đa số trường hợp sử dụng mẫu niêm mạc miệng hoặc tóc, người được xét nghiệm không cần phải nhịn ăn hay chuẩn bị đặc biệt về mặt dinh dưỡng. Tuy nhiên, nếu xét nghiệm sử dụng mẫu máu, nên tuân theo hướng dẫn của cơ sở y tế về thời điểm lấy máu và tình trạng nhịn ăn (nếu có yêu cầu).
• Trẻ nhỏ cần có người giám hộ đi kèm: Với trẻ em dưới 18 tuổi, khi thực hiện xét nghiệm ADN, cần có cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp đi kèm để ký các giấy tờ liên quan và hỗ trợ trong quá trình thu mẫu.
• Chuẩn bị chi phí và tìm hiểu trước về dịch vụ: Chi phí xét nghiệm ADN có thể dao động tùy theo loại mẫu, mục đích xét nghiệm và thời gian trả kết quả. Người dân nên liên hệ trước với cơ sở xét nghiệm để được tư vấn rõ ràng về giá, thời gian nhận kết quả và thủ tục cần thiết.

Xét nghiệm ADN là công cụ hiện đại, chính xác và hữu ích trong nhiều lĩnh vực từ y học đến pháp lý. Việc hiểu rõ mục đích, lựa chọn đúng loại mẫu và chuẩn bị đầy đủ trước khi xét nghiệm sẽ giúp quá trình diễn ra hiệu quả và thuận lợi. Nếu bạn đang băn khoăn xét nghiệm ADN ở đâu vừa đảm bảo độ tin cậy, bảo mật, lại tuân thủ đúng quy trình chuyên môn, thì các cơ sở y tế công lập như Viện Pháp y Quốc gia hay các bệnh viện tuyến trung ương là lựa chọn hàng đầu.