Viêm phế quản mạn tính có nguy hiểm không? Biến chứng và cách điều trị

Viêm phế quản mạn tính là bệnh lý hô hấp phổ biến, đặc trưng bởi tình trạng ho kéo dài kèm khạc đờm và có xu hướng thường xuyên tái phát. Không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống, bệnh còn có thể tiến triển nghiêm trọng nếu không được phát hiện và kiểm soát đúng cách.

Viêm phế quản mạn tính có nguy hiểm không?

Viêm phế quản mạn tính được định nghĩa là tình trạng ho khạc đờm kéo dài ít nhất 3 tháng mỗi năm và xuất hiện trong tối thiểu 2 năm liên tiếp, sau khi đã loại trừ các nguyên nhân khác. Khi bệnh viêm phế quản đã chuyển sang giai đoạn mạn tính, người bệnh tuyệt đối không nên lơ là hay xem nhẹ, đặc biệt là những trường hợp mắc bệnh lý nền ác tính.

Theo nhận định của các bác sĩ, viêm phế quản mạn tính là một bệnh thuộc hệ hô hấp có mức độ nguy hiểm cao. Nếu không được kiểm soát và điều trị hiệu quả, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng. Thời gian bệnh kéo dài thường dao động từ khoảng 3 đến 20 năm, tùy thuộc vào cơ địa và tình trạng sức khỏe của từng người. Vì vậy, người bệnh cần chủ động thăm khám và tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị do bác sĩ chỉ định nhằm giảm thiểu nguy cơ biến chứng.

Trong số đó, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và suy hô hấp là hai biến chứng phổ biến ở người mắc viêm phế quản mạn tính. Khi các biến chứng này xuất hiện, việc điều trị trở nên phức tạp hơn do chức năng hô hấp suy giảm, đường thở bị cản trở bởi lượng đờm tích tụ nhiều. Nghiêm trọng hơn, người bệnh còn có nguy cơ cao mắc các bệnh lý nguy hiểm như ung thư phổi, ung thư phế quản hoặc lao phổi. Đây đều là những bệnh lý đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra nếu không điều trị kịp thời

Theo các chuyên gia y tế, người mắc viêm phế quản mạn tính có nguy cơ cao bị tắc nghẽn luồng khí tiến triển, suy giảm chức năng phổi nhanh chóng, dễ xuất hiện các đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn và làm gia tăng tỷ lệ tử vong do các bệnh lý hô hấp. Ngoài ra, tình trạng này còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng khác, bao gồm:

• Rối loạn tâm lý như lo âu và trầm cảm.
• Hen phế quản.
• Giãn phế quản.
• Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
• Tâm phế mạn.
• Khó thở kéo dài.
• Ho ra máu.
• Gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
• Tăng khả năng nhiễm trùng đường hô hấp như cúm, viêm phổi và cảm lạnh.
• Loãng xương do giảm vận động kéo dài và tác dụng phụ của corticosteroid.
• Tràn khí màng phổi.
• Đa hồng cầu thứ phát.
• Tăng áp lực động mạch phổi.
• Và trong những trường hợp nghiêm trọng, có thể dẫn đến tử vong.

Ngoài ra, viêm phế quản mạn tính còn ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống và làm tăng gấp đôi số ngày điều trị nội trú do các đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn so với người không mắc bệnh. Đồng thời, một nghiên cứu kéo dài 5 năm ở trẻ em bị viêm phế quản mạn tính do nhiễm khuẩn cho thấy khoảng hai phần ba trường hợp vẫn còn biểu hiện triệu chứng, và gần 10% trẻ tiến triển thành giãn phế quản.

Dấu hiệu cảnh báo bệnh viêm phế quản mạn tính đang tiến triển nặng

Viêm phế quản mạn tính có thể trở nên nghiêm trọng khi tình trạng viêm và tắc nghẽn đường thở gia tăng, ảnh hưởng rõ rệt đến chức năng hô hấp. Người bệnh cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo sau:

• Ho và khạc đờm tăng rõ rệt: Cơn ho trở nên thường xuyên hơn, kéo dài và dữ dội hơn so với bình thường. Lượng đờm tăng nhiều, đờm có thể chuyển sang màu vàng, xanh hoặc lẫn máu, cho thấy nguy cơ nhiễm trùng hoặc tình trạng viêm nặng hơn.
• Khó thở ngày càng nghiêm trọng: Người bệnh cảm thấy hụt hơi, khó thở hoặc nặng ngực không chỉ khi vận động mà còn xuất hiện ngay cả khi nghỉ ngơi. Đây là dấu hiệu cho thấy luồng không khí lưu thông trong phổi bị cản trở đáng kể.
• Thở khò khè hoặc có tiếng rít khi thở: Xuất hiện âm thanh khò khè, rít rõ khi hít vào hoặc thở ra do đường thở bị thu hẹp. Triệu chứng này phản ánh tình trạng tắc nghẽn đường dẫn khí đang tiến triển.
• Sốt cao, mệt mỏi và sụt cân bất thường: Người bệnh có thể sốt cao (thường trên 38°C), kèm theo mệt mỏi kéo dài, chán ăn và sụt cân nhanh. Trong trường hợp nặng, có thể xuất hiện tím môi, tím đầu ngón tay do thiếu oxy.

Cần đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Ho và khạc đờm kéo dài trên 3 tuần không cải thiện.
• Khó thở tăng dần hoặc xảy ra khi nghỉ ngơi.
• Xuất hiện tím tái môi, đầu chi.
• Sốt cao, đau tức ngực hoặc mệt mỏi nghiêm trọng.

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo giúp người bệnh được thăm khám và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm và bảo vệ chức năng hô hấp lâu dài.

Cách điều trị viêm phế quản mạn tính

Trong quá trình điều trị viêm phế quản mạn tính, bác sĩ thường áp dụng phương pháp phối hợp, bao gồm sử dụng thuốc, chăm sóc hỗ trợ và hạn chế tối đa việc tiếp xúc với các yếu tố có thể làm bệnh tái phát hoặc trở nên trầm trọng hơn.

Sử dụng thuốc

Nhằm cải thiện triệu chứng và kiểm soát tiến triển của bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định các nhóm thuốc phù hợp tùy theo tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân. Điều trị nền tảng bao gồm thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài (LABA, LAMA) và trong một số trường hợp có thể phối hợp corticosteroid dạng hít nhằm kiểm soát triệu chứng và giảm đợt cấp. 

Khi xuất hiện các đợt cấp với biểu hiện rầm rộ hơn, nếu xác định nguyên nhân do vi khuẩn, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng kháng sinh. Ngoài ra, phác đồ điều trị thường bao gồm thuốc long đờm, thuốc kháng histamin H1, cùng các thuốc hỗ trợ khác như thuốc hạ sốt, thuốc kháng virus… tùy theo biểu hiện lâm sàng.

Tránh xa các yếu tố khởi phát

Những tác nhân như khói bụi, dị nguyên, hóa chất, khói thuốc lá… có thể kích hoạt hoặc làm nặng thêm tình trạng bệnh. Do đó, người bệnh cần chủ động hạn chế hoặc tránh tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ này, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị để giảm thiểu khả năng tái phát.

Như vậy, viêm phế quản mạn tính có nguy hiểm không? Đây là bệnh lý hô hấp tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng nếu không được kiểm soát kịp thời. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng cách và chủ động phòng ngừa là yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe hô hấp lâu dài.

Bên cạnh việc kiểm soát yếu tố nguy cơ và tuân thủ điều trị, người mắc viêm phế quản mạn tính nên chủ động tiêm phòng các vắc xin quan trọng như cúm mùa và phế cầu nhằm giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp và hạn chế các đợt cấp nguy hiểm. Tiêm chủng đầy đủ không chỉ giúp bảo vệ chức năng phổi mà còn góp phần giảm nguy cơ nhập viện và biến chứng nặng. Để được tư vấn lịch tiêm phù hợp theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe, bạn có thể liên hệ Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được hỗ trợ và cập nhật các loại vắc xin cần thiết một cách an toàn, đầy đủ.