Viêm gan tối cấp là gì? Nhận biết sớm để bảo vệ chức năng gan

Gan đảm nhiệm nhiều chức năng sống còn như chuyển hóa, giải độc và tổng hợp yếu tố đông máu. Khi cơ quan này bị tổn thương nghiêm trọng trong thời gian ngắn, cơ thể có thể nhanh chóng rơi vào nguy hiểm. Viêm gan tối cấp là tình trạng khởi phát đột ngột, dễ bị nhầm với mệt mỏi thông thường, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được nhận biết và xử trí kịp thời.

Viêm gan tối cấp là gì? Hiểu đúng để không lo sợ mơ hồ

Viêm gan tối cấp là tình trạng suy giảm chức năng gan xảy ra nhanh chóng trong thời gian ngắn ở người trước đó không có bệnh gan mạn tính. Điểm đặc trưng của tình trạng này là gan mất khả năng thực hiện các chức năng thiết yếu, dẫn đến rối loạn đông máu và thay đổi ý thức.

Khác với viêm gan mạn tính kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm, viêm gan tối cấp diễn tiến cấp tính và có thể trở nặng chỉ sau vài ngày. Người bệnh có thể từ trạng thái mệt mỏi nhẹ chuyển sang suy gan nặng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân gây viêm gan tối cấp khá đa dạng. Một số trường hợp liên quan đến viêm gan siêu vi tối cấp do virus, trong đó có các virus viêm gan phổ biến. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc không đúng liều, đặc biệt là các thuốc giảm đau thông dụng, hoặc tiếp xúc với chất độc cũng có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng. Một số tình huống hiếm gặp liên quan đến viêm gan B thể tối cấp khi bệnh diễn tiến nặng đột ngột.

Việc hiểu đúng bản chất giúp người đọc không hoang mang nhưng cũng không chủ quan trước mức độ nguy hiểm của viêm gan tối cấp.

Nhận biết triệu chứng viêm gan tối cấp sớm để can thiệp kịp thời

Các triệu chứng ban đầu của viêm gan tối cấp thường không đặc hiệu, dễ khiến người bệnh bỏ qua. Tuy nhiên, khi các dấu hiệu xuất hiện đồng thời và tiến triển nhanh, cần đặc biệt lưu ý.

Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi nhiều, chán ăn, buồn nôn hoặc nôn. Đau tức vùng hạ sườn phải là dấu hiệu thường gặp do gan bị viêm và sưng. Sau đó, vàng da và vàng mắt có thể xuất hiện khi gan không còn khả năng chuyển hóa bilirubin.

Khi tình trạng nặng hơn, người bệnh có thể gặp rối loạn đông máu, dễ bầm tím hoặc chảy máu kéo dài. Đặc biệt, sự thay đổi ý thức như lơ mơ, buồn ngủ nhiều hoặc lú lẫn là dấu hiệu cảnh báo tổn thương não do gan, cần nhập viện ngay.

Trong các trường hợp viêm gan siêu vi tối cấp, triệu chứng có thể xuất hiện rầm rộ hơn, đi kèm sốt nhẹ hoặc đau nhức toàn thân. Việc nhận biết sớm các biểu hiện này giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả và hạn chế biến chứng.

Viêm gan tối cấp được chẩn đoán và điều trị như thế nào?

Để xác định viêm gan tối cấp, người bệnh cần được thăm khám và làm các xét nghiệm chuyên sâu tại cơ sở y tế. Việc chẩn đoán dựa trên kết hợp giữa triệu chứng lâm sàng và các chỉ số xét nghiệm phản ánh chức năng gan.

Trước hết, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử dùng thuốc, tiếp xúc hóa chất và các yếu tố nguy cơ liên quan đến virus. Các xét nghiệm máu giúp đánh giá men gan, bilirubin và khả năng đông máu. Hình ảnh học như siêu âm gan hỗ trợ đánh giá cấu trúc gan và loại trừ các nguyên nhân khác.

Điều trị viêm gan tối cấp chủ yếu là điều trị nội trú với theo dõi chặt chẽ. Mục tiêu chính là loại bỏ hoặc kiểm soát nguyên nhân gây tổn thương gan, đồng thời hỗ trợ chức năng gan trong thời gian phục hồi. Người bệnh có thể được truyền dịch, điều chỉnh rối loạn đông máu và theo dõi thần kinh liên tục.

Trong những trường hợp nặng, khi gan không còn khả năng hồi phục, ghép gan có thể được cân nhắc như một giải pháp cứu sống. Tuy nhiên, quyết định này phụ thuộc vào nhiều yếu tố và cần được đánh giá toàn diện.

Tiên lượng và nguy cơ biến chứng của viêm gan tối cấp

Tiên lượng của viêm gan tối cấp không giống nhau ở mọi trường hợp. Một số người có thể hồi phục hoàn toàn nếu nguyên nhân được loại bỏ sớm và gan còn khả năng tái tạo. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp diễn tiến nhanh dẫn đến suy gan nặng.

Các biến chứng nguy hiểm bao gồm hôn mê gan, rối loạn đông máu nghiêm trọng và suy đa cơ quan. Những biến chứng này có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Do đó, việc theo dõi sát và điều trị tại cơ sở y tế đóng vai trò then chốt.

Yếu tố ảnh hưởng đến tiên lượng bao gồm độ tuổi, nguyên nhân gây bệnh, mức độ tổn thương gan tại thời điểm nhập viện và khả năng đáp ứng điều trị. Điều này lý giải vì sao viêm gan tối cấp luôn được xem là tình trạng y khoa khẩn cấp.

Phòng ngừa viêm gan tối cấp và chăm sóc gan đúng cách

Do mức độ nguy hiểm của bệnh, phòng ngừa viêm gan tối cấp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trước hết, việc phòng tránh các nguyên nhân liên quan đến virus viêm gan là bước cơ bản. Tiêm vắc xin viêm gan A và viêm gan B giúp giảm nguy cơ mắc các thể bệnh nặng, trong đó có viêm gan B thể tối cấp. Người dân có thể chủ động tìm hiểu và tiêm phòng tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn lịch tiêm phù hợp.

Bên cạnh đó, sử dụng thuốc đúng liều và theo hướng dẫn y tế giúp hạn chế nguy cơ tổn thương gan do thuốc. Tránh lạm dụng rượu bia và tiếp xúc với hóa chất độc hại cũng góp phần bảo vệ gan lâu dài.

Khám sức khỏe định kỳ và kiểm tra chức năng gan giúp phát hiện sớm những bất thường. Khi có các triệu chứng nghi ngờ như vàng da hoặc mệt mỏi kéo dài, người bệnh nên đi khám sớm thay vì tự điều chỉnh tại nhà.

Viêm gan tối cấp là tình trạng nguy hiểm với diễn tiến nhanh và nhiều biến chứng tiềm ẩn. Nhận biết sớm dấu hiệu, điều trị kịp thời và chủ động phòng ngừa là những yếu tố quan trọng giúp cải thiện tiên lượng. Việc trang bị kiến thức đúng giúp mỗi người bảo vệ gan và sức khỏe tổng thể tốt hơn.