Viêm bao hoạt dịch gót chân do đâu và các triệu chứng thường gặp?

Gót chân là bộ phận chịu lực lớn của cơ thể, đặc biệt trong các hoạt động như đi bộ, chạy nhảy hay đứng lâu. Khi vùng gót xuất hiện tình trạng đau nhức, sưng tấy và khó chịu kéo dài, không ít người gặp khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày nhưng lại dễ chủ quan bỏ qua.

Viêm bao hoạt dịch gót chân là gì?

Viêm bao hoạt dịch gót chân là tình trạng viêm xảy ra tại các bao hoạt dịch nằm quanh vùng gót chân, gây đau nhức, sưng tấy và khó chịu khi đi lại hoặc vận động. Bao hoạt dịch hay túi hoạt dịch, là những túi nhỏ chứa đầy dịch nhầy, phân bố xung quanh các khớp trong cơ thể. Chúng đóng vai trò như lớp đệm sinh học, giúp giảm ma sát giữa xương, gân và các mô mềm, đồng thời bảo vệ khớp khỏi các tác động cơ học trong quá trình vận động.

Khi bao hoạt dịch phải chịu sự kích thích kéo dài hoặc áp lực quá mức, chúng sẽ phản ứng bằng cách tăng tiết dịch và gây viêm. Tình trạng này được gọi là viêm bao hoạt dịch. Trong số các vị trí thường gặp, vùng gót chân, đặc biệt là khu vực gần gân Achilles, là nơi dễ bị viêm bao hoạt dịch nhất do phải chịu tải trọng lớn của cơ thể khi đứng, đi và chạy.

Nguyên nhân gây ra viêm bao hoạt dịch gót chân

Viêm bao hoạt dịch gót chân thường hình thành khi các bao hoạt dịch ở vùng sau gót bị kích thích, tổn thương hoặc chịu sang chấn kéo dài, dẫn đến phản ứng viêm. Đây là tình trạng khá phổ biến ở những người thường xuyên vận động, đặc biệt là vận động viên chạy bộ, người phải đi lại nhiều hoặc đứng lâu trong công việc hằng ngày. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp gây viêm bao hoạt dịch gót chân:

Các bệnh lý nền

Một số bệnh lý mạn tính như viêm khớp dạng thấp, bệnh gút hoặc các tình trạng suy giảm miễn dịch làm tăng nguy cơ viêm bao hoạt dịch gót chân. Những bệnh này khiến phản ứng viêm trong cơ thể diễn ra mạnh hơn, làm bao hoạt dịch dễ bị tổn thương ngay cả khi không có tác động cơ học rõ rệt.

Chấn thương gót chân

Chấn thương là nguyên nhân phổ biến nhất. Việc vận động quá sức, chạy nhảy cường độ cao hoặc va đập mạnh trực tiếp vào gót chân có thể làm tổn thương bao hoạt dịch. Những vi chấn thương lặp đi lặp lại trong thời gian dài khiến bao hoạt dịch bị quá tải, từ đó dẫn đến viêm và đau vùng gót chân.

Nhiễm trùng

Viêm bao hoạt dịch gót chân cũng có thể xảy ra do nhiễm trùng. Vi khuẩn có thể xâm nhập vào bao hoạt dịch thông qua các vết trầy xước, vết thương hở ở vùng gót chân hoặc lan từ ổ nhiễm trùng ở vị trí khác trong cơ thể. Khi đó, tình trạng viêm thường tiến triển nhanh và kèm theo sưng, nóng, đỏ, đau rõ rệt.

Mang giày dép không phù hợp

Việc mang giày chạy bộ quá chật, giày cứng hoặc sử dụng giày cao gót trong thời gian dài có thể tạo áp lực liên tục lên vùng gót chân. Sự ma sát và chèn ép kéo dài khiến bao hoạt dịch bị kích thích, lâu dần dẫn đến viêm và đau.

Đặc điểm cấu trúc cơ thể

Một số người có cấu trúc gót chân hoặc bàn chân bất thường như gót nhô cao, bàn chân bẹt hoặc lệch trục bàn chân. Những yếu tố này làm lực phân bố không đều khi di chuyển, tạo áp lực lớn lên bao hoạt dịch và làm tăng nguy cơ viêm.

Nhìn chung, viêm bao hoạt dịch gót chân có thể gặp ở bất kỳ đối tượng nào, nhưng thường xảy ra nhiều hơn ở người vận động cường độ cao hoặc có bất thường về cấu trúc bàn chân. Việc nhận biết sớm nguyên nhân sẽ giúp phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả hơn.

Các triệu chứng thường gặp của viêm bao hoạt dịch sau gót chân

Viêm bao hoạt dịch sau gót chân thường gây ra nhiều triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. 

Đau tại vùng gót chân và bàn chân

Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là cảm giác đau tại vùng gót chân và bàn chân, đặc biệt rõ rệt khi người bệnh vận động, đi bộ, chạy hoặc đứng lâu. Cơn đau có thể âm ỉ lúc đầu nhưng tăng dần khi bao hoạt dịch tiếp tục bị kích thích.

Tình trạng sưng tại gót chân

Bên cạnh triệu chứng đau, người bệnh thường nhận thấy tình trạng sưng tại gót chân, đôi khi lan ra bàn chân hoặc vùng mắt cá chân. Vùng da quanh gót có thể trở nên ấm, đỏ do phản ứng viêm, kèm theo cảm giác căng tức và khó chịu. Điều này khiến việc di chuyển trở nên nặng nề, người bệnh dễ đi khập khiễng để tránh đau.

Đau tăng lên khi đứng bằng ngón chân hoặc nhón chân

Một biểu hiện khác khá đặc trưng là đau tăng lên khi đứng bằng ngón chân hoặc nhón chân, bởi lúc này gân Achilles và bao hoạt dịch phía sau gót phải chịu lực kéo lớn. Một số người còn cảm nhận được tiếng kêu lạo xạo hoặc cảm giác cọ xát bất thường khi cử động cổ chân, phản ánh sự ma sát gia tăng giữa các mô quanh khớp.

Gặp khó khăn khi mang giày

Ngoài ra, viêm bao hoạt dịch sau gót chân còn khiến người bệnh gặp khó khăn khi mang giày, đặc biệt là các loại giày cứng, giày ôm sát gót. Sự chèn ép và ma sát từ giày có thể làm cơn đau trầm trọng hơn, khiến vùng gót chân càng sưng và nhạy cảm.

Nhìn chung, các triệu chứng của viêm bao hoạt dịch sau gót chân thường trở nên rõ ràng hơn khi vận động và có xu hướng giảm khi nghỉ ngơi. Nếu tình trạng đau, sưng kéo dài hoặc ngày càng nặng, người bệnh nên sớm thăm khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh ảnh hưởng lâu dài đến chức năng vận động của bàn chân.

Viêm bao hoạt dịch gót chân tuy không phải là bệnh lý nguy hiểm đến tính mạng nhưng nếu kéo dài có thể gây đau mạn tính và làm giảm đáng kể chất lượng cuộc sống. Nhận diện đúng bệnh, hiểu rõ nguyên nhân và triệu chứng là nền tảng quan trọng giúp phòng ngừa, điều trị hiệu quả và bảo vệ sức khỏe bàn chân lâu dài.