icon_app_03735b6399_696a3c8baf_193690009b

Tải ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu để xem sổ tiêm chủng điện tử

Mở trong ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu

Vì sao trẻ chậm biết đi? Và những điều cha mẹ cần biết

Bùi Thị Ngọc Hà19/11/2026

Mỗi em bé có một tốc độ phát triển riêng, có trẻ chập chững những bước đi đầu tiên từ rất sớm nhưng cũng có trẻ cần thêm thời gian để tự tin đứng vững. Tuy nhiên, khi trẻ chậm biết đi, cha mẹ không nên chỉ chờ đợi mà cần tìm hiểu nguyên nhân, nhận biết dấu hiệu bất thường và có hướng hỗ trợ phù hợp.

Trẻ chậm biết đi có thể liên quan đến đặc điểm phát triển cá nhân, tình trạng sinh non hoặc những vấn đề sức khỏe ảnh hưởng đến hệ thần kinh, cơ và xương. Vậy đâu là dấu hiệu cần lưu ý, cha mẹ nên làm gì để hỗ trợ con và khi nào cần đưa trẻ đi thăm khám?

Vì sao trẻ chậm biết đi?

Khả năng đi lại phụ thuộc vào sự phối hợp giữa não bộ, hệ thần kinh, cơ bắp và xương khớp. Vì vậy, trẻ chậm biết đi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, không phải trường hợp nào cũng do thiếu canxi hoặc dinh dưỡng.

Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

  • Sinh non: Trẻ sinh trước ngày dự sinh có thể chưa hoàn thiện các chức năng vận động, khiến quá trình tập đứng và tập đi cần nhiều thời gian hơn.
  • Đặc điểm phát triển cá nhân: Một số bé có xu hướng thận trọng, ít vận động hoặc cần thêm thời gian để làm quen với việc giữ thăng bằng.
  • Vấn đề về cơ và xương: Cơ yếu, bất thường cấu trúc xương khớp hoặc một số bệnh lý thần kinh cơ có thể ảnh hưởng đến khả năng đứng và di chuyển.
  • Rối loạn phát triển thần kinh: Một số tình trạng như bại não hoặc các rối loạn phát triển có thể khiến trẻ gặp khó khăn trong việc kiểm soát tư thế và phối hợp vận động.
  • Tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe: Suy dinh dưỡng hoặc một số tình trạng thiếu vi chất, chẳng hạn thiếu vitamin D gây còi xương, có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ xương và khả năng vận động. Tuy nhiên, đây không phải nguyên nhân duy nhất gây chậm biết đi.
  • Ít cơ hội vận động: Trẻ thường xuyên được bế, đặt nằm hoặc hạn chế không gian khám phá có thể ít có điều kiện rèn luyện các kỹ năng vận động.

Cha mẹ cần lưu ý rằng không thể xác định nguyên nhân chỉ dựa vào thời điểm trẻ biết đi. Việc đánh giá cần xem xét đồng thời thể trạng, các mốc phát triển khác và tiền sử sức khỏe của bé.

Trẻ chậm biết đi có thể liên quan đến nhiều yếu tố sức khỏe và phát triển
Trẻ chậm biết đi có thể liên quan đến nhiều yếu tố sức khỏe và phát triển

Dấu hiệu trẻ chậm biết đi

Không phải trẻ nào biết đi muộn cũng mắc bệnh lý. Tuy nhiên, cha mẹ nên theo dõi sự tiến bộ của con qua từng giai đoạn, đặc biệt là khả năng kiểm soát đầu, ngồi, bò, đứng và bước đi.

Các dấu hiệu dưới đây có thể gợi ý trẻ cần được đánh giá phát triển vận động:

  • Trẻ chưa đạt các mốc vận động phù hợp với độ tuổi như lẫy, ngồi, bò hoặc tự đứng.
  • Trẻ khó giữ thăng bằng, thường xuyên ngã hoặc không thể đứng dù có điểm tựa.
  • Trẻ không có xu hướng vịn vào đồ vật để đứng lên hoặc di chuyển.
  • Trẻ có biểu hiện yếu cơ, tay chân mềm nhũn hoặc cứng bất thường.
  • Hai bên cơ thể vận động không cân đối, một bên tay hoặc chân yếu hơn rõ rệt.
  • Trẻ đã đủ 18 tháng nhưng chưa thể tự đi mà không cần người hỗ trợ.

Đặc biệt, nếu trẻ mất đi kỹ năng vận động đã từng thực hiện được, cha mẹ cần đưa con đi khám sớm. Đây là dấu hiệu không nên tiếp tục theo dõi đơn thuần tại nhà.

Theo dõi khả năng vận động cần kết hợp với các biểu hiện khác như giao tiếp, phản ứng với âm thanh và khả năng tương tác. Điều này giúp đánh giá toàn diện hơn, thay vì chỉ tập trung vào việc trẻ đã biết đi hay chưa.

Nhận biết sớm dấu hiệu bất thường giúp trẻ được đánh giá và hỗ trợ kịp thời
Nhận biết sớm dấu hiệu bất thường giúp trẻ được đánh giá và hỗ trợ kịp thời

Trẻ chậm biết đi nên làm gì?

Khi nhận thấy con có dấu hiệu chậm phát triển vận động, cha mẹ nên bình tĩnh quan sát và hỗ trợ trẻ đúng cách. Mục tiêu là tạo điều kiện để bé phát triển khả năng vận động, khả năng giữ thăng bằng và sự tự tin khi di chuyển.

Một số cách cha mẹ có thể áp dụng gồm:

  • Tạo không gian vận động an toàn: Bố trí khu vực rộng rãi, bằng phẳng, hạn chế vật sắc nhọn để trẻ tự do bò, trườn, đứng và khám phá.
  • Khuyến khích trẻ di chuyển: Đặt món đồ chơi yêu thích ở khoảng cách phù hợp với khả năng vận động của bé để bé chủ động bò hoặc bước đến lấy.
  • Hỗ trợ trẻ tập đứng: Cho bé vịn vào thành ghế hoặc đồ vật chắc chắn, có người lớn đứng cạnh để đảm bảo an toàn.
  • Tăng cường tương tác: Cha mẹ có thể ngồi đối diện, gọi trẻ tiến lại gần hoặc cùng bé chơi những trò vận động phù hợp với độ tuổi.
  • Đảm bảo dinh dưỡng: Xây dựng chế độ ăn đa dạng, phù hợp với lứa tuổi, cung cấp đủ năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất cần thiết.

Bên cạnh đó, cha mẹ nên cho trẻ khám sức khỏe định kỳ để theo dõi cân nặng, chiều cao và các mốc phát triển. Không tự ý bổ sung canxi, vitamin D hoặc sử dụng thuốc hỗ trợ vận động khi chưa có chỉ định phù hợp.

Cha mẹ nên bình tĩnh quan sát và hỗ trợ bé cải thiện vận động, giữ thăng bằng
Cha mẹ nên bình tĩnh quan sát và hỗ trợ bé cải thiện vận động, giữ thăng bằng

Trẻ chậm biết đi phải làm sao?

Nếu trẻ chưa thể tự đi khi đủ 18 tháng, cha mẹ nên đưa con đến cơ sở y tế để được đánh giá phát triển vận động. Không nên chờ trẻ lớn thêm hoặc tự áp dụng các phương pháp truyền miệng khi chưa xác định nguyên nhân.

Khi thăm khám, bác sĩ có thể thực hiện một số bước sau:

  • Tìm hiểu tiền sử: Ghi nhận thời điểm trẻ sinh, cân nặng lúc sinh, quá trình phát triển và các bệnh lý từng mắc.
  • Đánh giá vận động: Kiểm tra khả năng kiểm soát đầu, ngồi, đứng, giữ thăng bằng và phối hợp tay chân.
  • Kiểm tra sức khỏe: Đánh giá trương lực cơ, phản xạ, cấu trúc xương khớp và tình trạng dinh dưỡng.
  • Chỉ định kiểm tra khi cần: Tùy biểu hiện, trẻ có thể cần thực hiện xét nghiệm hoặc các phương pháp đánh giá chuyên sâu để tìm nguyên nhân.

Hướng hỗ trợ sẽ phụ thuộc vào kết quả thăm khám. Một số trẻ chỉ cần được hướng dẫn vận động phù hợp, trong khi những trường hợp có vấn đề về thần kinh hoặc cơ xương có thể cần chương trình phục hồi chức năng và theo dõi lâu dài.

Cha mẹ cũng nên ghi lại những kỹ năng trẻ đã đạt được, thời điểm xuất hiện dấu hiệu bất thường và quay video hoạt động của con. Những thông tin này giúp quá trình đánh giá thuận lợi hơn.

Thăm khám giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng hỗ trợ phù hợp
Thăm khám giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng hỗ trợ phù hợp

Trẻ sinh non chậm biết đi có đáng lo không?

Trẻ sinh non có nguy cơ đạt các mốc phát triển vận động muộn hơn trẻ sinh đủ tháng do cơ thể cần thêm thời gian hoàn thiện. Tuy nhiên, không phải tất cả trẻ sinh non đều gặp tình trạng chậm biết đi hoặc có vấn đề phát triển lâu dài.

Vì sao trẻ sinh non thường biết đi muộn?

Trẻ sinh trước thời điểm đủ tháng có thể cần thêm thời gian để phát triển các kỹ năng vận động và khả năng phối hợp cơ thể. Tùy mức độ sinh non, cân nặng lúc sinh và tình trạng sức khỏe sau sinh, thời gian trẻ tập đứng, tập đi có thể khác nhau.

Ngoài ra, một số trẻ từng phải điều trị hồi sức sơ sinh hoặc mắc bệnh kéo dài cũng cần được theo dõi sát hơn về khả năng vận động.

Cách theo dõi sự phát triển của trẻ sinh non

Đối với trẻ sinh non, cha mẹ nên căn cứ vào tuổi hiệu chỉnh khi theo dõi các mốc phát triển trong khoảng 2 năm đầu đời, thay vì chỉ dựa vào tuổi tính từ ngày sinh.

Tuổi hiệu chỉnh được tính bằng tuổi thực tế của trẻ trừ đi khoảng thời gian trẻ sinh sớm so với thời điểm đủ 40 tuần thai.

Ví dụ, trẻ hiện được 12 tháng tuổi nhưng sinh sớm 8 tuần (khoảng 2 tháng) thì tuổi hiệu chỉnh là khoảng 10 tháng. Điều này có nghĩa là khi đánh giá các mốc phát triển, cha mẹ nên tham khảo những kỹ năng vận động phù hợp với trẻ khoảng 10 tháng tuổi.

Tuy nhiên, tuổi hiệu chỉnh không thay thế việc theo dõi sức khỏe và đánh giá phát triển định kỳ. Nếu trẻ có biểu hiện yếu cơ rõ rệt, vận động không cân đối, mất kỹ năng đã đạt được hoặc có dấu hiệu bất thường khác, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm, không nên chờ đến khi tuổi hiệu chỉnh đạt một mốc nhất định.

Trẻ sinh non cần được theo dõi vận động theo tuổi hiệu chỉnh
Trẻ sinh non cần được theo dõi vận động theo tuổi hiệu chỉnh

Trẻ chậm biết đi có thể xuất phát từ đặc điểm phát triển cá nhân hoặc những vấn đề sức khỏe cần được can thiệp. Cha mẹ nên theo dõi các mốc vận động, tạo điều kiện để con luyện tập an toàn và đưa trẻ đi khám nếu chưa thể tự đi khi đủ 18 tháng hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường. Phát hiện sớm giúp trẻ có cơ hội được hỗ trợ phù hợp và phát triển tốt hơn.

Miễn trừ trách nhiệm

Thông tin được cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế ý kiến tham vấn y khoa. Trước khi đưa ra quyết định liên quan đến sức khỏe, bạn nên được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị theo hướng dẫn chuyên môn.
Liên hệ hotline 1800 6928 để được Bác sĩ Long Châu hỗ trợ nếu cần được tư vấn.

icon_starBài viết có hữu ích với bạn?

NGUỒN THAM KHẢO

Chủ đề:
Chia sẻ:

NỘI DUNG LIÊN QUAN