Tự nhiên chảy nước mắt là bệnh gì? Nguyên nhân và cách xử lý

Tình trạng mắt tự nhiên chảy nước dù không khóc khá thường gặp. Đôi khi triệu chứng chỉ thoáng qua, nhưng nếu kéo dài hoặc kèm đau, đỏ mắt, nhìn mờ, người bệnh không nên chủ quan.

Tự nhiên chảy nước mắt là tình trạng gì?

Nước mắt có vai trò giữ ẩm, nuôi dưỡng bề mặt nhãn cầu và rửa trôi bụi bẩn. Bình thường, nước mắt được tuyến lệ tiết ra, phủ đều trên bề mặt mắt rồi thoát xuống mũi qua hệ thống lệ đạo.

Khi mắt tiết quá nhiều nước mắt hoặc đường thoát nước mắt bị cản trở, người bệnh có thể thấy nước mắt chảy liên tục. Tình trạng này có thể xảy ra ở một bên hoặc cả hai bên mắt.

Nếu chỉ chảy nước mắt thoáng qua khi gặp gió, bụi, khói, ánh sáng mạnh hoặc sau khi cười, ngáp, đây thường là phản ứng sinh lý. Tuy nhiên, nếu mắt chảy nước nhiều lần trong ngày, kéo dài nhiều ngày hoặc kèm triệu chứng khác, cần nghĩ đến bệnh lý ở mắt.

Tự nhiên chảy nước mắt là bệnh gì?

Tự nhiên chảy nước mắt là bệnh gì còn tùy vào triệu chứng đi kèm, độ tuổi và thời gian xuất hiện. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp.

• Khô mắt: Nghe có vẻ ngược lại, nhưng khô mắt là nguyên nhân phổ biến gây chảy nước mắt. Khi bề mặt mắt thiếu độ ẩm, cơ thể phản ứng bằng cách tiết nước mắt nhiều hơn. Người bệnh thường thấy cộm, xốn, rát, mỏi mắt, nhất là khi dùng máy tính lâu hoặc ở trong phòng máy lạnh.
• Dị ứng mắt: Dị ứng với phấn hoa, bụi, lông thú, mỹ phẩm hoặc thời tiết có thể khiến mắt ngứa, đỏ và chảy nước mắt. Triệu chứng thường xuất hiện ở cả hai mắt và có thể kèm hắt hơi, sổ mũi.
• Viêm kết mạc: Viêm kết mạc có thể do virus, vi khuẩn hoặc dị ứng. Người bệnh thường đỏ mắt, chảy nước mắt, có ghèn, cảm giác cộm như có cát trong mắt. Nếu do vi khuẩn, ghèn có thể đặc và dính mi mắt khi ngủ dậy.
• Viêm bờ mi: Đây là tình trạng viêm vùng mí mắt, thường gây ngứa, rát, đóng vảy chân mi và chảy nước mắt. Người bị viêm bờ mi có thể thấy mắt khó chịu kéo dài, nhất là buổi sáng.
• Tắc lệ đạo: Khi đường dẫn nước mắt xuống mũi bị hẹp hoặc tắc, nước mắt không thoát được và trào ra ngoài. Tình trạng này có thể gặp ở trẻ sơ sinh, người lớn tuổi hoặc người từng viêm nhiễm, chấn thương vùng mắt mũi.
• Dị vật trong mắt: Bụi, lông mi, côn trùng nhỏ hoặc mảnh vụn có thể gây kích ứng mạnh. Mắt thường chảy nước nhiều, đau, cộm, khó mở mắt và nhạy cảm với ánh sáng.
• Bệnh lý giác mạc: Trầy xước giác mạc, viêm giác mạc hoặc loét giác mạc có thể gây chảy nước mắt kèm đau, đỏ mắt, sợ ánh sáng và nhìn mờ. Đây là nhóm nguyên nhân cần được kiểm tra sớm.

Khi nào chảy nước mắt cần đi khám?

Không phải mọi trường hợp chảy nước mắt đều nguy hiểm. Nếu triệu chứng chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn sau khi tiếp xúc bụi, gió hoặc khói và nhanh chóng hết, người bệnh có thể theo dõi thêm.

Tuy nhiên, nên đi khám mắt nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Chảy nước mắt kéo dài nhiều ngày không cải thiện.
• Chỉ chảy nước mắt một bên kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
• Đau mắt, nhức mắt hoặc cảm giác cộm nhiều.
• Đỏ mắt rõ, có ghèn vàng xanh hoặc mí mắt sưng.
• Nhìn mờ, nhìn chói, sợ ánh sáng.
• Có tiền sử chấn thương mắt hoặc dị vật bắn vào mắt.
• Đang đeo kính áp tròng và xuất hiện đau, đỏ, chảy nước mắt.
• Trẻ sơ sinh chảy nước mắt, ghèn mắt kéo dài.

Người bệnh cũng cần thận trọng nếu chảy nước mắt đi kèm đau đầu dữ dội, buồn nôn, nhìn thấy quầng sáng quanh đèn hoặc giảm thị lực đột ngột. Đây có thể là dấu hiệu bệnh mắt cần xử trí sớm.

Với người lớn tuổi, chảy nước mắt kéo dài có thể liên quan đến tắc lệ đạo, khô mắt, mi mắt lỏng lẻo hoặc lông mi mọc lệch. Việc khám mắt giúp xác định đúng nguyên nhân thay vì chỉ dùng thuốc nhỏ mắt tạm thời.

Cách xử lý khi tự nhiên chảy nước mắt

Cách xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân. Khi chưa rõ lý do, người bệnh nên ưu tiên các biện pháp an toàn, tránh tự ý dùng thuốc mạnh.

Một số việc có thể thực hiện tại nhà gồm:

• Rửa tay sạch trước khi chạm vào vùng mắt.
• Tránh dụi mắt vì có thể làm trầy xước giác mạc.
• Rửa mắt nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý phù hợp.
• Nghỉ mắt sau mỗi 20 phút khi dùng máy tính hoặc điện thoại lâu.
• Hạn chế khói bụi, gió mạnh, hóa chất, mỹ phẩm gây kích ứng.
• Tạm ngưng kính áp tròng nếu mắt đỏ, đau hoặc chảy nước nhiều.
• Dùng nước mắt nhân tạo không chất bảo quản nếu nghi khô mắt nhẹ.

Nếu nghi dị ứng mắt, nên tránh tác nhân kích thích như bụi, phấn hoa, lông thú hoặc mỹ phẩm mới sử dụng. Không nên tự dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid vì có thể làm nặng một số bệnh nhiễm trùng hoặc tăng nguy cơ tác dụng phụ tại mắt.

Nếu nghi có dị vật, có thể chớp mắt nhẹ hoặc rửa mắt bằng nước sạch để dị vật trôi ra. Không cố dùng tay, tăm bông hoặc vật nhọn để lấy dị vật nằm sâu. Nếu vẫn đau, cộm hoặc nhìn mờ sau khi rửa, cần đi khám.

Trường hợp mắt có ghèn, đỏ nhiều hoặc đau, người bệnh không nên dùng chung khăn mặt, thuốc nhỏ mắt hoặc kính áp tròng với người khác. Một số bệnh viêm kết mạc có thể lây qua tiếp xúc gần và vật dụng cá nhân.

Tự nhiên chảy nước mắt là bệnh gì phụ thuộc vào nguyên nhân gây tăng tiết nước mắt hoặc cản trở đường thoát nước mắt. Tình trạng này có thể do khô mắt, dị ứng, viêm kết mạc, tắc lệ đạo, dị vật hoặc bệnh giác mạc. Nếu chảy nước mắt kéo dài, đau mắt, đỏ mắt, có ghèn hoặc nhìn mờ, người bệnh nên đi khám để được xử trí đúng cách.