Tiêm vét là gì? Tiêm vét gồm những vắc xin nào?

Tiêm vét là giải pháp giúp bổ sung những mũi vắc xin bị bỏ lỡ hoặc chưa hoàn thành theo lịch tiêm chủng. Việc tiêm đúng và đủ các mũi cần thiết giúp tăng khả năng bảo vệ cơ thể trước nhiều bệnh truyền nhiễm.

Tiêm vét là gì?

Tiêm vét là việc tiêm bổ sung các mũi vắc xin mà một người chưa được tiêm hoặc chưa hoàn thành theo lịch tiêm chủng khuyến nghị. Hình thức này giúp bù đắp những mũi tiêm bị bỏ lỡ, từ đó tăng khả năng bảo vệ cơ thể trước các bệnh truyền nhiễm có thể phòng ngừa bằng vắc xin.

Tiêm vét thường được áp dụng cho trẻ em hoặc người lớn bị trễ lịch tiêm, tiêm chưa đủ mũi hoặc không có thông tin đầy đủ về tiền sử tiêm chủng. Lịch tiêm vét sẽ phụ thuộc vào loại vắc xin, độ tuổi, số mũi đã tiêm và khoảng cách giữa các lần tiêm trước đó.

Việc tiêm vét không có nghĩa là phải bắt đầu lại toàn bộ lịch tiêm từ đầu. Nhân viên y tế sẽ dựa trên lịch sử tiêm chủng để xác định những mũi còn thiếu và thời điểm phù hợp để tiêm bổ sung.

Khi nào cần thực hiện tiêm vét?

Tiêm vét thường được chỉ định khi trẻ em hoặc người lớn chưa hoàn thành lịch tiêm chủng theo khuyến cáo. Việc tiêm muộn không đồng nghĩa với mất hoàn toàn cơ hội bảo vệ bằng vắc xin. Tùy loại vắc xin, độ tuổi, số mũi đã tiêm và khoảng cách giữa các mũi, nhân viên y tế sẽ xác định lịch tiêm bổ sung phù hợp.

Trẻ chưa tiêm hoặc bỏ lỡ mũi vắc xin

Trẻ có thể cần tiêm vét khi chưa được tiêm một hoặc nhiều mũi vắc xin theo lịch do quên lịch, trẻ bị bệnh vào thời điểm cần tiêm, gia đình thay đổi nơi ở hoặc vì những lý do khác. Khi đó, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để kiểm tra lịch sử tiêm và xác định những mũi còn thiếu. Không nên tự ý bỏ qua các mũi còn lại chỉ vì trẻ đã quá thời điểm tiêm dự kiến.

Tiêm không đúng lịch

Một số trẻ có thể bị trễ lịch tiêm do không đến đúng ngày hẹn hoặc khoảng cách giữa các mũi kéo dài hơn dự kiến. Trong trường hợp này, trẻ có thể được tư vấn tiêm bù thay vì phải bỏ qua mũi đã lỡ. Lịch tiêm vét cụ thể sẽ phụ thuộc vào loại vắc xin và số mũi trẻ đã tiêm trước đó.

Không nhớ hoặc không có thông tin về lịch sử tiêm chủng

Nếu gia đình không còn sổ tiêm chủng hoặc không nhớ trẻ đã được tiêm những loại vắc xin nào, nên cung cấp các thông tin còn lưu giữ cho cơ sở tiêm chủng để được kiểm tra. Nhân viên y tế có thể dựa vào hồ sơ tiêm chủng, tiền sử tiêm và độ tuổi hiện tại để đưa ra hướng dẫn phù hợp, thay vì tự ý tiêm lại.

Phải trì hoãn tiêm vì lý do sức khỏe

Trong một số trường hợp, lịch tiêm có thể được trì hoãn do trẻ đang mắc bệnh hoặc có vấn đề sức khỏe cần được đánh giá trước khi tiêm. Sau khi tình trạng sức khỏe ổn định và đủ điều kiện, nhân viên y tế sẽ tư vấn thời điểm tiêm vét những mũi còn thiếu. Cha mẹ không nên tự quyết định thời gian tiêm lại mà nên thực hiện theo hướng dẫn chuyên môn.

Trẻ hoặc người lớn chuyển sang độ tuổi khác nhưng chưa hoàn thành lịch

Lịch tiêm chủng có thể thay đổi theo độ tuổi. Vì vậy, nếu trẻ lớn hơn độ tuổi dự kiến nhưng vẫn còn thiếu một số mũi, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được đánh giá và xây dựng lịch tiêm bổ sung phù hợp với độ tuổi hiện tại.

Tiêm vét gồm những loại vắc xin nào?

Tiêm vét không áp dụng cho một nhóm vắc xin cố định mà phụ thuộc vào loại vắc xin người được tiêm đã bỏ lỡ, độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và chương trình tiêm chủng đang áp dụng. Nhân viên y tế sẽ kiểm tra lịch sử tiêm để xác định những mũi cần bổ sung.

Vắc xin phòng các bệnh truyền nhiễm ở trẻ em

Trẻ bỏ lỡ các mũi vắc xin trong lịch tiêm chủng có thể được tư vấn tiêm bổ sung, chẳng hạn vắc xin phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi, rubella, viêm gan B hoặc một số bệnh khác. Lịch tiêm vét cụ thể phụ thuộc vào số mũi trẻ đã tiêm và độ tuổi hiện tại.

Vắc xin cần tiêm bổ sung theo độ tuổi

Một số vắc xin có lịch tiêm khác nhau tùy từng nhóm tuổi. Nếu trẻ hoặc người lớn chưa được tiêm đầy đủ, nhân viên y tế có thể xây dựng lịch tiêm bổ sung phù hợp thay vì bỏ qua các mũi còn thiếu.

Vắc xin theo tình trạng và tiền sử tiêm chủng

Không phải ai bị trễ lịch cũng cần tiêm lại toàn bộ từ đầu. Dựa trên giấy chứng nhận, sổ tiêm hoặc dữ liệu tiêm chủng, nhân viên y tế sẽ xác định các mũi đã tiêm, mũi còn thiếu và khoảng cách cần thiết giữa các mũi.

Vắc xin theo chương trình tiêm chủng

Tùy từng thời điểm và chương trình tiêm chủng, các chiến dịch tiêm vét có thể được triển khai để bổ sung vắc xin cho những người chưa được tiêm hoặc chưa hoàn thành lịch. Vì vậy, nên kiểm tra thông tin tại cơ sở y tế hoặc điểm tiêm chủng trước khi thực hiện.

Lưu ý khi thực hiện tiêm vét

Khi thực hiện tiêm vét, người được tiêm cần được kiểm tra tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe để xây dựng lịch tiêm phù hợp. Một số lưu ý dưới đây giúp quá trình tiêm bổ sung được an toàn và hiệu quả.

• Kiểm tra lịch sử tiêm chủng: Trước khi tiêm, nên mang theo sổ tiêm chủng, giấy xác nhận hoặc thông tin về những mũi vắc xin đã tiêm. Dữ liệu này giúp nhân viên y tế xác định chính xác các mũi còn thiếu và tránh tiêm không cần thiết.
• Tuân thủ khoảng cách giữa các mũi: Mỗi loại vắc xin có lịch tiêm và khoảng cách giữa các mũi khác nhau. Khi tiêm vét, không nên tự ý rút ngắn hoặc thay đổi khoảng cách giữa các mũi mà cần thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

• Kiểm tra tình trạng sức khỏe trước khi tiêm: Trước khi tiêm, cần thông báo cho nhân viên y tế về tình trạng sức khỏe, tiền sử dị ứng và các phản ứng bất thường sau những lần tiêm trước. Nếu đang mắc bệnh hoặc sử dụng thuốc, nên cung cấp đầy đủ thông tin để được đánh giá trước khi tiêm.
• Theo dõi sau tiêm: Sau khi tiêm, nên ở lại cơ sở tiêm chủng và theo dõi theo thời gian được hướng dẫn. Một số phản ứng nhẹ như đau, sưng tại vị trí tiêm hoặc sốt nhẹ có thể xảy ra. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc phản ứng nghiêm trọng, cần thông báo ngay cho nhân viên y tế.
• Không tự ý bỏ mũi tiêm còn thiếu: Việc đã trễ lịch không có nghĩa là nên bỏ qua các mũi tiếp theo. Sau khi được tư vấn lịch tiêm vét, nên thực hiện đầy đủ các mũi còn thiếu và ghi lại lịch hẹn để tránh tiếp tục bỏ sót.

Tiêm vét giúp bổ sung các mũi vắc xin còn thiếu khi lịch tiêm bị gián đoạn hoặc chưa được thực hiện đầy đủ. Tùy độ tuổi và tiền sử tiêm chủng, lịch tiêm bổ sung có thể khác nhau. Vì vậy, nên kiểm tra lịch sử tiêm và tham khảo nhân viên y tế để được hướng dẫn phù hợp.