Tiêm vắc xin cúm mùa – Giải pháp phòng ngừa cúm hiệu quả

Việc tiêm phòng cúm hàng năm giúp giảm nguy cơ mắc cúm và giảm nguy cơ bệnh diễn tiến nặng, biến chứng nếu bị nhiễm. Đặc biệt, vắc xin cúm mùa góp phần giảm nguy cơ lây lan trong cộng đồng, bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình và xã hội. Hãy cùng Trung tâm Tiêm chủng Long Châu tìm hiểu chi tiết về vắc xin này trong bài viết dưới đây.

Tìm hiểu về vắc xin cúm mùa

Vắc xin phòng cúm mùa được bào chế nhằm ngăn ngừa sự tấn công của các chủng virus cúm. Việc tiêm phòng cúm hàng năm rất cần thiết, mang lại nhiều lợi ích cho cả người lớn, trẻ em và những người có hệ miễn dịch yếu. Vắc xin không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn hạn chế tối đa các biến chứng nghiêm trọng do cúm mùa gây ra.

Khi vắc xin cúm được đưa vào cơ thể, nó sẽ kích thích hệ miễn dịch tạo ra các kháng thể đặc hiệu chống lại virus cúm. Đáp ứng miễn dịch bảo vệ thường phát triển trong khoảng 2 tuần sau tiêm. Chúng có nhiệm vụ nhận diện, trung hòa virus cúm khi cơ thể tiếp xúc, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc nếu nhiễm cúm, sẽ hạn chế mức độ nghiêm trọng của biến chứng.

Tuy nhiên, nồng độ kháng thể không duy trì mãi mà sẽ giảm dần theo thời gian. Hơn nữa, virus cúm liên tục biến đổi qua từng năm, khiến vắc xin phải được cập nhật thường xuyên để phù hợp với chủng virus đang lưu hành. Chính vì vậy, việc tiêm nhắc lại vắc xin cúm hàng năm là điều cần thiết để duy trì hệ miễn dịch tối ưu, đảm bảo hiệu quả phòng bệnh tốt nhất.

Vì sao nên tiêm vắc xin cúm mùa?

Tiêm vắc xin cúm mùa là một biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng. Vắc xin cúm giúp hệ miễn dịch nhận diện và chống lại virus cúm, giảm nguy cơ mắc bệnh và mức độ nghiêm trọng nếu nhiễm virus. Theo CDC, hiệu quả của vắc xin cúm thay đổi theo mùa, chủng virus, tuổi và tình trạng sức khỏe; nhìn chung, tiêm vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc cúm và các biến chứng liên quan.

Cúm mùa có thể gây ra các biến chứng nặng, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền. Các biến chứng nguy hiểm bao gồm viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim và viêm não. Tiêm vắc xin cúm giúp giảm nguy cơ mắc cúm, nhập viện và các biến chứng nặng; mức độ bảo vệ thay đổi theo mùa cúm, chủng virus, tuổi và tình trạng sức khỏe. Ở trẻ em, nhiều nghiên cứu cho thấy tiêm chủng giúp giảm nguy cơ cúm nặng, nhập viện và tử vong liên quan đến cúm.

Ngoài ra, tiêm vắc xin không chỉ bảo vệ bản thân mà còn giúp giảm lây lan virus cúm trong cộng đồng, đặc biệt là với những người không thể tiêm vắc xin như trẻ dưới 6 tháng tuổi và người có chống chỉ định tiêm. Điều này giúp hạn chế gánh nặng y tế và kinh tế, giảm số ca bệnh, số ngày nghỉ do ốm và chi phí y tế liên quan đến điều trị cúm.

Đối tượng nên tiêm vắc xin cúm mùa

Người từ 6 tháng tuổi trở lên có thể tiêm vắc xin cúm để bảo vệ sức khỏe. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo mọi người nên tiêm vắc xin cúm hàng năm, đặc biệt là các nhóm có nguy cơ cao, bao gồm:

• Trẻ em từ 6 tháng đến 5 tuổi.
• Phụ nữ mang thai.
• Người trên 65 tuổi.
• Người mắc bệnh mạn tính.
• Nhân viên y tế.

Trẻ từ 6 tháng đến 8 tuổi nếu chưa từng tiêm vắc xin cúm trước đây cần tiêm 2 liều, cách nhau ít nhất 28 ngày. Trong khi đó, trẻ đã từng tiêm phòng cúm trước đó và những đối tượng lớn hơn chỉ cần tiêm 1 liều mỗi năm.

Việc tiêm phòng cúm định kỳ là cần thiết vì kháng thể từ vắc xin giảm dần theo thời gian, đồng thời virus cúm luôn biến đổi nhanh chóng. Do đó, công thức vắc xin cúm được cập nhật hằng năm để đảm bảo hiệu quả bảo vệ tối ưu.

Tuy nhiên, vắc xin cúm không phù hợp với những người có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần nào của vắc xin (ngoại trừ protein trứng) hoặc đã từng có phản ứng dị ứng nặng sau khi tiêm liều trước đó.

Đối với người từ 2 đến 49 tuổi, có thể sử dụng vắc xin cúm bất hoạt hoặc vắc xin cúm sống giảm độc lực tùy theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và chống chỉ định của từng loại vắc xin. Người thuộc các nhóm nguy cơ cao, phụ nữ mang thai hoặc người có chống chỉ định với vắc xin sống giảm độc lực nên sử dụng vắc xin cúm bất hoạt theo hướng dẫn sử dụng của từng sản phẩm.

Các loại vắc xin phòng cúm

Vắc xin cúm mùa được phân loại theo số thành phần kháng nguyên virus cúm có trong vắc xin:

• Vắc xin cúm tam giá: Chứa 3 thành phần kháng nguyên đại diện cho virus cúm A(H1N1), A(H3N2) và cúm B thuộc dòng được lựa chọn theo khuyến nghị của từng mùa.
• Vắc xin cúm tứ giá: Trước đây thường chứa 4 thành phần, gồm virus cúm A(H1N1), A(H3N2) và hai dòng cúm B là Victoria và Yamagata.

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thành phần B/Yamagata không còn được xem là cần thiết trong công thức vắc xin cúm mùa do dòng virus này không được ghi nhận lưu hành tự nhiên trong nhiều năm. WHO đã liên tục đưa ra khuyến nghị loại bỏ thành phần này từ năm 2023. Đối với mùa cúm Nam bán cầu năm 2026, WHO tiếp tục khuyến nghị công thức vắc xin tứ giá gồm hai thành phần cúm A và một thành phần cúm B thuộc dòng Victoria.

Việc chuyển đổi từ vắc xin tứ giá sang tam giá phản ánh sự cập nhật về dịch tễ học của virus cúm, không có nghĩa là tất cả vắc xin tứ giá trước đây đều không còn giá trị bảo vệ. Người đã tiêm vắc xin cúm tứ giá không cần tự ý tiêm lại chỉ vì có phiên bản tam giá; việc tiêm nhắc lại nên tuân theo lịch tiêm chủng và tư vấn của nhân viên y tế.

Vaxigrip (Pháp)

Vaxigrip là vắc xin cúm bất hoạt do Sanofi (Pháp) sản xuất, được sử dụng để phòng bệnh cúm mùa. Theo thông tin sản phẩm hiện hành, Vaxigrip tam giá chứa các thành phần kháng nguyên đại diện cho ba nhóm virus cúm được lựa chọn theo khuyến nghị của từng mùa, gồm A(H1N1), A(H3N2) và B/Victoria.

Lịch tiêm: 

Lịch tiêm trẻ < 09 tuổi chưa từng tiêm cúm:

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi 2: 01 tháng sau mũi 1.
• Mũi nhắc: 01 mũi nhắc hàng năm.

Lịch tiêm người lớn và trẻ ≥ 09 tuổi:

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi nhắc: 01 mũi nhắc hàng năm.

Influvac (Hà Lan)

Influvac Tetra (Hà Lan): Vắc xin tam giá dành cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn.

Lịch tiêm:

Lịch tiêm trẻ < 09 tuổi chưa từng tiêm cúm:

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi 2: 01 tháng sau mũi 1.
• Mũi nhắc: 01 mũi nhắc hàng năm.

Lịch tiêm người lớn và trẻ ≥ 09 tuổi:

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi nhắc: 01 mũi nhắc hàng năm.

Tiêm vắc xin cúm mùa ở đâu?

Lựa chọn cơ sở tiêm chủng uy tín là yếu tố quan trọng để bảo đảm chất lượng vắc xin và an toàn trong quá trình tiêm. Tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu, khách hàng có thể tham khảo thông tin về các loại vắc xin cúm đang được cung cấp, đồng thời được nhân viên y tế tư vấn về độ tuổi chỉ định, lịch tiêm và những lưu ý trước khi tiêm.

Danh mục vắc xin có thể thay đổi theo thời điểm và tình hình cung ứng. Vì vậy, khách hàng nên kiểm tra thông tin sản phẩm và tình trạng vắc xin tại trung tâm trước khi đến tiêm.

Cúm mùa có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi và gây ra những biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao. Chủ động tiêm phòng hằng năm theo khuyến nghị và chỉ định phù hợp là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc cúm, hạn chế biến chứng và góp phần bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Xem thêm:

Vắc xin cúm giá bao nhiêu? Địa điểm tiêm và những lưu ý quan trọng khi tiêm phòng

Có thể tiêm phòng cúm cho người lớn ở đâu? Giá vắc xin cúm là bao nhiêu?