Siêu âm hình thái học phát hiện những bất thường gì của thai nhi?

Trong quá trình mang thai, siêu âm hình thái học là một trong những mốc thăm khám quan trọng giúp đánh giá sự phát triển và cấu trúc các cơ quan của thai nhi. Tuy nhiên, để kết quả siêu âm phản ánh chính xác tình trạng thai kỳ, mẹ bầu cần nắm rõ những lưu ý cần thiết trước và trong khi thực hiện siêu âm hình thái học.

Siêu âm hình thái học là gì?

Siêu âm hình thái học là một kỹ thuật siêu âm chuyên sâu trong thai kỳ, nhằm đánh giá cấu trúc hình thái và sự phát triển các cơ quan của thai nhi. Thông qua hình ảnh siêu âm, bác sĩ sẽ kiểm tra chi tiết não bộ, tim, cột sống, mặt, tay chân và các cơ quan nội tạng để phát hiện sớm những dị tật bẩm sinh hoặc bất thường về hình thái.

Siêu âm hình thái học thường được thực hiện vào tuần thai 18 - 22, khi các cơ quan của thai nhi đã hình thành tương đối hoàn chỉnh và dễ quan sát. Đây là một trong những mốc siêu âm quan trọng giúp theo dõi sức khỏe thai nhi, hỗ trợ bác sĩ tư vấn và quản lý thai kỳ hiệu quả hơn cho mẹ bầu.

Lưu ý rằng siêu âm hình thái học không thể phát hiện tất cả dị tật, nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc tầm soát sớm các bất thường lớn, góp phần đảm bảo một thai kỳ an toàn.

Siêu âm hình thái học giúp phát hiện những bất thường nào?

Siêu âm hình thái học là một bước thăm khám quan trọng trong thai kỳ, giúp bác sĩ đánh giá toàn diện cấu trúc cơ thể và sự phát triển của thai nhi. Thông qua hình ảnh siêu âm chi tiết, phương pháp này có thể phát hiện sớm nhiều bất thường về hình thái và dị tật bẩm sinh, hỗ trợ bác sĩ và gia đình có hướng theo dõi, can thiệp phù hợp. Cụ thể, siêu âm hình thái học giúp phát hiện:

Bất thường hệ thần kinh trung ương

Bác sĩ sẽ kiểm tra cấu trúc não và cột sống của thai nhi để phát hiện các dị tật như vô sọ, não úng thủy, giãn não thất, bất thường tiểu não, dị dạng ống thần kinh hoặc nứt đốt sống. Đây là nhóm dị tật nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển và chất lượng sống của trẻ sau sinh.

Bất thường tim mạch và mạch máu lớn

Siêu âm hình thái học cho phép đánh giá hình thái tim thai, số lượng buồng tim, van tim và đường đi của các mạch máu lớn. Nhờ đó, bác sĩ có thể phát hiện sớm một số dị tật tim bẩm sinh như thông liên thất, thông liên nhĩ, bất thường cấu trúc buồng tim, đảo gốc động mạch hoặc hẹp van tim.

Bất thường vùng mặt, cổ và hệ hô hấp trên

Phương pháp này giúp nhận diện các dị tật như sứt môi, hở hàm ếch, bất thường xương mặt, bất thường hốc mắt, mũi hoặc các khối u vùng cổ. Những bất thường này nếu được phát hiện sớm sẽ giúp gia đình chủ động kế hoạch theo dõi và can thiệp sau sinh.

Bất thường hệ xương và các chi

Bác sĩ sẽ đánh giá chiều dài, hình dạng và sự cân đối của tay chân, cột sống và khung xương. Siêu âm hình thái học có thể phát hiện tình trạng ngắn chi, thiếu chi, cong vẹo xương, dị dạng bàn tay, bàn chân hoặc bất thường khớp, giúp tầm soát các rối loạn phát triển xương.

Bất thường các cơ quan nội tạng

Thông qua siêu âm, bác sĩ kiểm tra phổi, gan, dạ dày, ruột, thận và bàng quang để phát hiện các bất thường về cấu trúc, vị trí hoặc kích thước như thoát vị cơ hoành, thận ứ nước, bất sản thận, tắc nghẽn đường tiêu hóa hoặc bất thường cơ quan sinh dục.

Bất thường về sự phát triển tổng thể của thai nhi

Siêu âm hình thái học còn giúp đánh giá sự phát triển của thai nhi so với tuổi thai, phát hiện tình trạng chậm phát triển trong tử cung, bất thường lượng nước ối, bánh nhau bám thấp hoặc các yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thai kỳ.

Lưu ý: Siêu âm hình thái học mang tính chất tầm soát, không thể phát hiện tất cả các dị tật bẩm sinh. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu như siêu âm tim thai, xét nghiệm di truyền hoặc các phương pháp chẩn đoán khác để có kết luận chính xác hơn.

Lưu ý khi thực hiện siêu âm hình thái học cho mẹ bầu

Siêu âm hình thái học là mốc thăm khám quan trọng trong thai kỳ, giúp đánh giá cấu trúc và sự phát triển của thai nhi. Để buổi siêu âm đạt hiệu quả và cho kết quả chính xác, mẹ bầu cần lưu ý một số vấn đề sau:

• Thực hiện siêu âm đúng thời điểm: Siêu âm hình thái học thường được chỉ định vào khoảng tuần thai 18 - 22, khi các cơ quan của thai nhi đã hình thành tương đối hoàn chỉnh và dễ quan sát. Thực hiện quá sớm hoặc quá muộn có thể làm giảm khả năng phát hiện bất thường.
• Lựa chọn cơ sở y tế uy tín: Mẹ bầu nên thực hiện siêu âm tại các cơ sở y tế, phòng khám sản khoa uy tín, có bác sĩ chuyên môn cao và trang thiết bị hiện đại. Điều này giúp đảm bảo hình ảnh rõ nét và việc đánh giá được chính xác hơn.
• Không cần nhịn ăn trước khi siêu âm: Khác với một số xét nghiệm khác, mẹ bầu không cần nhịn ăn trước khi siêu âm hình thái học. Tuy nhiên, nên ăn uống nhẹ nhàng, tránh quá no để cảm thấy thoải mái trong quá trình siêu âm.
• Giữ tâm lý thoải mái khi đi siêu âm: Tâm lý căng thẳng có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm siêu âm. Mẹ bầu nên giữ tinh thần thoải mái, nghỉ ngơi đầy đủ trước khi đi khám để buổi siêu âm diễn ra thuận lợi.

• Hiểu đúng về kết quả siêu âm: Siêu âm hình thái học có vai trò tầm soát, không thể phát hiện toàn bộ dị tật bẩm sinh. Nếu kết quả có điểm nghi ngờ, mẹ bầu không nên quá lo lắng mà cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn và chỉ định thêm các xét nghiệm cần thiết.
• Tuân thủ lịch tái khám và theo dõi thai kỳ: Sau khi siêu âm, mẹ bầu cần lưu giữ kết quả và tái khám đúng lịch hẹn. Việc theo dõi thai kỳ đầy đủ giúp bác sĩ đánh giá sự phát triển của thai nhi một cách toàn diện và kịp thời phát hiện các vấn đề phát sinh.

Siêu âm hình thái học đóng vai trò quan trọng trong việc tầm soát dị tật và theo dõi sự phát triển toàn diện của thai nhi. Việc tuân thủ đúng các lưu ý khi thực hiện siêu âm hình thái học không chỉ giúp nâng cao độ chính xác của kết quả mà còn góp phần đảm bảo một thai kỳ an toàn, khỏe mạnh cho cả mẹ và bé.