Sepsis là gì? Nhận biết dấu hiệu nhiễm trùng huyết và khi nào cần cấp cứu

Một nhiễm trùng tưởng như thông thường có thể trở nên nguy hiểm khi cơ thể phản ứng quá mức với tác nhân gây bệnh, dẫn đến Sepsis. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, tình trạng này có thể tiến triển thành sốc nhiễm khuẩn và gây tổn thương nhiều cơ quan. Hiểu rõ Sepsis là gì, những biểu hiện cần lưu ý và các dấu hiệu cần cấp cứu sẽ giúp người bệnh và gia đình không bỏ qua thời điểm điều trị quan trọng.

Sepsis là gì?

Sepsis là tình trạng rối loạn chức năng cơ quan đe dọa tính mạng do đáp ứng bất thường của cơ thể với nhiễm trùng. Đây là một cấp cứu y khoa cần được phát hiện và điều trị sớm, bởi sepsis có thể tiến triển nhanh, gây tổn thương nhiều cơ quan và thậm chí dẫn đến tử vong.

Thuật ngữ Sepsis thường được gọi quen thuộc là “nhiễm trùng máu”, nhưng cách gọi này chưa phản ánh đầy đủ bản chất bệnh. Sepsis không nhất thiết có vi khuẩn hiện diện trong máu mà có thể xuất phát từ nhiễm trùng ở phổi, đường tiết niệu, ổ bụng, da hoặc nhiều vị trí khác.

Septicaemia là thuật ngữ trước đây thường được dùng để mô tả tình trạng nhiễm trùng hoặc vi khuẩn hiện diện trong máu. Tuy nhiên, thuật ngữ này hiện ít được sử dụng trong thực hành lâm sàng vì có thể gây nhầm lẫn với Sepsis. Việc phát hiện vi khuẩn trong máu không đồng nghĩa người bệnh chắc chắn bị Sepsis.

Biến chứng có thể xảy ra khi bị nhiễm trùng máu

Sepsis có thể diễn tiến nhanh và gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ gặp các biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.

• Suy giảm chức năng nhiều cơ quan: Tình trạng nhiễm trùng và rối loạn tuần hoàn có thể làm giảm lượng máu và oxy cung cấp đến các cơ quan như não, tim, thận, phổi…, dẫn đến suy giảm hoặc mất chức năng cơ quan.
• Rối loạn đông máu: Sepsis có thể làm hệ thống đông máu bị rối loạn, hình thành các cục máu đông nhỏ trong lòng mạch, ảnh hưởng đến khả năng lưu thông máu và gây tổn thương mô.

• Thiếu máu và tổn thương mô: Khi tuần hoàn bị suy giảm, các mô không nhận đủ oxy và chất dinh dưỡng, từ đó có thể dẫn đến tổn thương tế bào, trường hợp nặng có thể gây hoại tử.
• Sốc nhiễm khuẩn: Đây là biến chứng nặng của Sepsis, xảy ra khi tình trạng rối loạn tuần hoàn nghiêm trọng khiến huyết áp không được duy trì đầy đủ dù đã hồi sức dịch thích hợp. Sốc nhiễm khuẩn có thể làm suy giảm chức năng nhiều cơ quan và có nguy cơ tử vong cao, cần được điều trị tích cực và khẩn cấp.

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và điều trị nhiễm trùng đúng cách có vai trò quan trọng trong việc hạn chế nguy cơ biến chứng.

Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân bị nhiễm trùng máu

Sepsis (nhiễm khuẩn huyết) là tình trạng nghiêm trọng, người bệnh cần được điều trị và theo dõi y tế phù hợp. Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ của bác sĩ, chăm sóc đúng cách có thể hỗ trợ quá trình hồi phục và hạn chế nguy cơ biến chứng.

• Tuân thủ điều trị: Sử dụng thuốc đúng loại, liều lượng và thời gian theo chỉ định. Không tự ý tăng, giảm liều hoặc ngừng thuốc, đặc biệt với thuốc kháng sinh, khi chưa trao đổi với bác sĩ.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Người bệnh nên dành thời gian nghỉ ngơi, hạn chế vận động hoặc làm việc quá sức. Khi sức khỏe cải thiện, mức độ vận động nên được điều chỉnh từng bước theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Theo dõi sát tình trạng sức khỏe: Cần chú ý các biểu hiện bất thường như sốt hoặc hạ thân nhiệt, rét run, khó thở, lơ mơ, lú lẫn, co giật, tiểu ít hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh. Khi xuất hiện dấu hiệu đáng lo ngại, cần liên hệ cơ sở y tế ngay.
• Không tự ý dùng thuốc hạ sốt: Chỉ sử dụng thuốc khi phù hợp và theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Không tự dùng các thuốc chứa salicylate nếu chưa được chỉ định, đặc biệt ở người có nguy cơ chảy máu hoặc rối loạn đông máu.
• Đảm bảo dinh dưỡng: Ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng, dễ tiêu hóa; có thể chia thành nhiều bữa nhỏ nếu người bệnh ăn uống kém. Lượng nước và chế độ ăn cần được điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe và hướng dẫn y tế.
• Giữ vệ sinh: Duy trì vệ sinh cá nhân, chăm sóc vết thương và giữ môi trường sống sạch sẽ để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng thêm.

Sepsis là tình trạng nghiêm trọng cần được nhận biết và điều trị sớm. Các biểu hiện như sốt hoặc hạ thân nhiệt, rét run, khó thở, tim đập nhanh, lú lẫn, tiểu ít hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh có thể là dấu hiệu cảnh báo, đặc biệt khi xuất hiện trong bối cảnh đang hoặc vừa mắc nhiễm trùng. Khi người bệnh có dấu hiệu bất thường nghiêm trọng hoặc diễn tiến nhanh, cần đưa đến cơ sở y tế để được đánh giá và cấp cứu kịp thời. Không nên tự điều trị tại nhà hoặc chờ triệu chứng tự thuyên giảm khi nghi ngờ Sepsis.