Rota có trong tiêm chủng mở rộng không? Cập nhật mới nhất

Tiêu chảy cấp do virus rota là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong những năm đầu đời. Bệnh thường khởi phát nhanh với các triệu chứng như tiêu chảy nhiều lần, nôn ói và sốt, dễ dẫn đến mất nước nếu không được theo dõi kịp thời.

Rota virus là gì? Vì sao cần uống vắc xin rota?

Trước khi trả lời câu hỏi rota có trong tiêm chủng mở rộng không, cần hiểu rõ về virus rota và lý do vắc xin được khuyến cáo sử dụng sớm.

Rota virus là tác nhân gây tiêu chảy cấp phổ biến ở trẻ dưới 5 tuổi. Virus này lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa, thông qua tay bẩn, đồ chơi nhiễm bẩn hoặc thực phẩm không đảm bảo vệ sinh. Bệnh thường gặp quanh năm nhưng dễ bùng phát theo mùa.

Việc cho trẻ uống vắc xin rota mang lại nhiều lợi ích như:

• Giúp giảm nguy cơ mắc tiêu chảy nặng do rota.
• Hạn chế nguy cơ nhập viện và mất nước nghiêm trọng.
• Góp phần giảm gánh nặng chăm sóc và chi phí điều trị cho gia đình.

Vắc xin rota được dùng dưới dạng uống, không phải tiêm, và cần thực hiện trong khoảng thời gian rất sớm sau sinh để đạt hiệu quả phòng bệnh tốt nhất.

Rota có trong tiêm chủng mở rộng không?

Trong nhiều năm, vắc xin phòng tiêu chảy do virus rota chưa được triển khai đồng bộ trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng trên phạm vi toàn quốc. Điều này khiến không ít phụ huynh băn khoăn rota có trong tiêm chủng mở rộng không và khi nào trẻ mới được uống miễn phí.

Theo thông tin chính thức từ Bộ Y tế, từ cuối năm 2024, vắc xin rota đã bắt đầu được bổ sung vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng theo lộ trình cụ thể. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong chiến lược phòng chống tiêu chảy cấp ở trẻ nhỏ, đặc biệt tại các khu vực còn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Việc đưa vắc xin rota vào tiêm chủng mở rộng không diễn ra đồng loạt ngay từ đầu mà được triển khai theo từng giai đoạn. Cách làm này nhằm đảm bảo nguồn cung vắc xin, năng lực triển khai tại cơ sở y tế và theo dõi hiệu quả phòng bệnh trong thực tế. Vì vậy, tại một số thời điểm hoặc địa phương, trẻ có thể đã được uống rota miễn phí, trong khi nơi khác vẫn chưa áp dụng.

Cha mẹ nên lưu ý rằng, khi hỏi rota có trong tiêm chủng mở rộng không, câu trả lời cần gắn với thời gian và địa bàn cụ thể, thay vì hiểu theo nghĩa áp dụng đồng loạt cho tất cả trẻ em trên cả nước ngay lập tức.

Đối tượng và độ tuổi được uống rota miễn phí

Việc triển khai vắc xin rota trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng được thực hiện theo lộ trình nhiều năm, với phạm vi và đối tượng áp dụng được mở rộng dần.

Theo kế hoạch do Bộ Y tế công bố, đối tượng được uống vắc xin rota miễn phí trong từng giai đoạn bao gồm:

• Giai đoạn cuối năm 2024: Trẻ em sinh sống tại 32 tỉnh thuộc khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa được ưu tiên uống vắc xin rota miễn phí.
• Năm 2025: Chương trình tiếp tục mở rộng thêm tại 9 tỉnh khác.
• Từ năm 2026: Hướng tới triển khai trên phạm vi toàn quốc, giúp nhiều trẻ em hơn được tiếp cận vắc xin rota trong tiêm chủng mở rộng.

Về độ tuổi, vắc xin rota chỉ được chỉ định cho trẻ nhỏ trước 6 tháng đầu đời. Việc uống quá trễ so với độ tuổi khuyến cáo thường không được áp dụng trong chương trình.

Trong thời gian chương trình chưa được triển khai đồng loạt tại tất cả các địa phương, phụ huynh có thể chủ động tìm hiểu thông tin tại trạm y tế nơi cư trú để biết trẻ có thuộc diện được uống miễn phí hay không. Trường hợp địa phương chưa áp dụng, cha mẹ vẫn có thể cân nhắc cho trẻ uống vắc xin rota theo hình thức dịch vụ để không bỏ lỡ giai đoạn phòng bệnh quan trọng.

Những trường hợp không nên uống vắc xin phòng rotavirus

Dù vắc xin mang lại lợi ích phòng bệnh, không phải trẻ nào cũng phù hợp để uống rota. Trước khi quyết định, phụ huynh cần được tư vấn và sàng lọc kỹ lưỡng.

Một số trường hợp thường được khuyến cáo trì hoãn hoặc không uống vắc xin rota bao gồm:

• Trẻ đang mắc bệnh cấp tính với sốt cao hoặc rối loạn tiêu hóa nặng.
• Trẻ có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với thành phần của vắc xin.
• Trẻ có các vấn đề đặc biệt về đường tiêu hóa theo đánh giá y tế.

Việc tuân thủ chỉ định và tư vấn trước khi uống giúp đảm bảo an toàn cho trẻ và tránh những rủi ro không cần thiết.

Có nên cho trẻ uống vắc xin rota tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu không?

Trong thời gian vắc xin rota chưa được triển khai đồng bộ miễn phí trên toàn quốc, nhiều phụ huynh lựa chọn cho trẻ uống vắc xin theo hình thức dịch vụ để không bỏ lỡ thời điểm vàng phòng bệnh.

Tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu, trẻ được tư vấn kỹ trước khi uống, theo dõi sau uống và sử dụng vắc xin có nguồn gốc rõ ràng. Việc đặt lịch trước giúp phụ huynh chủ động sắp xếp thời gian và yên tâm hơn trong quá trình chăm sóc sức khỏe cho con.

Rota có trong tiêm chủng mở rộng không là câu hỏi không thể trả lời bằng một câu khẳng định duy nhất cho mọi thời điểm. Thực tế cho thấy việc triển khai vắc xin rota đang được mở rộng theo lộ trình, với những giai đoạn áp dụng khác nhau giữa các địa phương. Trong thời gian chờ triển khai đồng bộ, phụ huynh vẫn có thể chủ động cho trẻ uống vắc xin rota đúng độ tuổi để giảm nguy cơ tiêu chảy nặng và biến chứng.