Ngủ nhiều có tác hại gì? 10 ảnh hưởng cần lưu ý

Ngủ đủ giấc giúp cơ thể có thời gian nghỉ ngơi và phục hồi sau một ngày hoạt động. Ngược lại, ngủ quá nhiều trong thời gian dài có thể khiến cơ thể uể oải, kém tỉnh táo và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Nếu thường xuyên ngủ nhiều nhưng vẫn cảm thấy buồn ngủ hoặc mệt mỏi, đây có thể là dấu hiệu cần lưu ý và tìm hiểu nguyên nhân. Cùng Tiêm chủng Long Châu tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Ngủ nhiều có tác hại gì?

Người trẻ, người đang phục hồi sau thiếu ngủ hoặc mắc bệnh có thể cần ngủ lâu hơn bình thường. Tuy nhiên, nếu thường xuyên ngủ hơn 9 giờ mỗi đêm và vẫn buồn ngủ, mệt mỏi vào ban ngày, tình trạng này có thể đi kèm với một số biểu hiện và vấn đề sức khỏe dưới đây.

Dễ cảm thấy mệt mỏi, uể oải

Ngủ lâu nhưng thức dậy vẫn mệt là tình trạng khá thường gặp ở người có giấc ngủ không thực sự chất lượng. Thời gian nằm trên giường kéo dài không đồng nghĩa cơ thể đã có đủ giấc ngủ phục hồi. Nếu tình trạng buồn ngủ ban ngày kéo dài, nguyên nhân có thể liên quan đến rối loạn giấc ngủ hoặc vấn đề sức khỏe khác.

Đau đầu sau khi ngủ dậy

Ngủ quá lâu có thể khiến một số người dễ bị đau đầu, đặc biệt khi lịch ngủ thay đổi nhiều vào cuối tuần. Đây cũng là một trong những lý do khiến nhiều người quan tâm ngủ nhiều có tác hại gì đối với sức khỏe. Tình trạng đau đầu có thể xuất hiện khi giấc ngủ ban đêm bị gián đoạn và bạn ngủ bù vào ban ngày. Nếu đau đầu thường xuyên hoặc kèm triệu chứng bất thường khác, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Đau lưng và đau mỏi cơ thể

Nằm trên giường trong thời gian dài có thể khiến cơ thể ít vận động và duy trì một tư thế quá lâu. Điều này dễ làm bạn cảm thấy cứng lưng, đau mỏi vai gáy hoặc khó chịu khi vừa thức dậy. Nếu đau lưng kéo dài, không nên chỉ quy nguyên nhân cho việc ngủ nhiều mà cần xem xét cả tư thế ngủ và các bệnh lý cơ xương khớp.

Giảm sự tỉnh táo và khả năng tập trung

Ngủ quá lâu có thể khiến bạn thức dậy trong trạng thái nặng nề, uể oải và khó bắt nhịp với các hoạt động trong ngày. Nếu tình trạng này kéo dài, khả năng tập trung, ghi nhớ và xử lý công việc cũng có thể bị ảnh hưởng. Đặc biệt, nếu đã ngủ đủ nhưng vẫn thường xuyên buồn ngủ hoặc thiếu tỉnh táo, bạn nên xem xét lại chất lượng giấc ngủ và tình trạng sức khỏe của mình.

Ảnh hưởng đến tâm trạng

Lịch ngủ bất thường có thể đi kèm với những thay đổi về tâm trạng như dễ cáu gắt, thiếu động lực hoặc cảm thấy buồn bã. Đặc biệt, ngủ quá nhiều cũng có thể xuất hiện ở người đang gặp vấn đề về sức khỏe tinh thần, chẳng hạn như trầm cảm. Vì vậy, nếu ngủ nhiều đi kèm tâm trạng buồn bã kéo dài hoặc mất hứng thú với những hoạt động trước đây, bạn nên cân nhắc đi khám.

Có liên quan đến nguy cơ mắc tiểu đường type 2

Ngủ quá ít hoặc quá nhiều đều từng được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ mắc tiểu đường type 2 cao hơn. Mối liên hệ này có thể chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như cân nặng, mức độ vận động, chế độ ăn và sức khỏe chuyển hóa. Vì vậy, nếu thường xuyên ngủ nhiều kèm tăng cân, khát nước hoặc đi tiểu nhiều, bạn nên kiểm tra sức khỏe thay vì chỉ điều chỉnh thời gian ngủ.

Dễ tăng cân

Ngủ quá nhiều thường đi kèm với thời gian vận động ít hơn trong ngày. Nếu tình trạng này kéo dài, tổng mức tiêu hao năng lượng có thể giảm và góp phần làm tăng cân, đặc biệt khi chế độ ăn không cân bằng. Tuy nhiên, không nên xem ngủ nhiều là nguyên nhân duy nhất gây tăng cân vì chế độ ăn, mức độ vận động và các vấn đề chuyển hóa cũng ảnh hưởng đáng kể.

Làm thay đổi nhịp sinh hoạt

Ngủ đến trưa, ngủ bù thường xuyên hoặc thay đổi giờ ngủ liên tục có thể khiến lịch sinh hoạt bị xáo trộn. Những thay đổi này cũng là điều bạn nên lưu ý khi tìm hiểu ngủ nhiều có tác hại gì, đặc biệt nếu tình trạng kéo dài và ảnh hưởng đến nhịp ngủ hằng ngày. Khi đó, bạn dễ khó ngủ vào ban đêm và tiếp tục buồn ngủ vào ngày hôm sau. Duy trì giờ ngủ và giờ thức tương đối ổn định thường có lợi hơn việc ngủ bù kéo dài.

Nguy cơ mắc bệnh tim mạch

Ngủ trên 9 giờ mỗi ngày được ghi nhận đi kèm với nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch cao hơn trong dữ liệu nghiên cứu trên hơn 816.000 người. Tuy nhiên, kết quả này chưa thể khẳng định thời gian ngủ kéo dài trực tiếp làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Ngủ nhiều có thể đồng thời xuất hiện ở người mắc bệnh mạn tính, ít vận động hoặc đang có vấn đề sức khỏe khác. Do đó, cần xem xét thời lượng ngủ cùng tình trạng sức khỏe và lối sống tổng thể thay vì xem đây là một nguyên nhân độc lập.

Có thể liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn

Ngủ trên 9 giờ mỗi đêm trong thời gian dài có liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn so với ngủ khoảng 7 - 8 giờ. Tuy nhiên, mối liên hệ này không đồng nghĩa với việc ngủ nhiều trực tiếp làm tăng nguy cơ tử vong. Tình trạng ngủ kéo dài có thể đi kèm với bệnh lý nền hoặc các yếu tố sức khỏe khác, vì vậy cần đánh giá nguyên nhân cụ thể thay vì chỉ dựa vào thời lượng ngủ.

Cách điều chỉnh thói quen khi thường xuyên ngủ quá nhiều

Nếu thường xuyên ngủ nhiều nhưng vẫn mệt mỏi, bạn nên điều chỉnh lại lịch sinh hoạt và theo dõi tình trạng trong vài tuần. Một số cách đơn giản có thể giúp bạn xây dựng thói quen ngủ ổn định hơn:

• Duy trì giờ ngủ và giờ thức cố định: Cố gắng đi ngủ và thức dậy vào thời điểm tương đối giống nhau mỗi ngày, kể cả cuối tuần.
• Đảm bảo thời lượng ngủ phù hợp: Người trưởng thành thường cần ít nhất 7 giờ ngủ mỗi đêm, nhưng nhu cầu thực tế có thể khác nhau giữa từng người.
• Tăng cường vận động: Đi bộ, đạp xe hoặc tập luyện vừa sức mỗi ngày giúp hạn chế thời gian nằm nghỉ và hỗ trợ nhịp sinh hoạt ổn định.
• Hạn chế ngủ bù quá lâu: Nếu cần ngủ trưa, nên giữ thời gian nghỉ ngắn để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm.
• Tạo không gian ngủ phù hợp: Phòng ngủ nên yên tĩnh, thoáng mát và hạn chế ánh sáng hoặc tiếng ồn gây gián đoạn giấc ngủ.
• Hạn chế caffeine và rượu bia vào buổi tối: Những chất này có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ dù bạn vẫn ngủ đủ thời gian.
• Theo dõi tình trạng buồn ngủ ban ngày: Nếu thường xuyên buồn ngủ dù đã ngủ đủ, hãy ghi lại thời gian ngủ và các triệu chứng đi kèm.
• Không tự ý dùng thuốc ngủ: Nếu tình trạng ngủ nhiều kéo dài, nên tìm nguyên nhân thay vì tự sử dụng thuốc để điều chỉnh giấc ngủ.

Những thay đổi trên có thể giúp điều chỉnh lại lịch ngủ, nhưng nếu tình trạng ngủ nhiều kéo dài, bạn không nên chỉ cố gắng ngủ ít đi mà cần tìm nguyên nhân.

Ngủ quá nhiều khi nào cần đi khám?

Bạn nên cân nhắc đi khám nếu thường xuyên ngủ nhiều nhưng vẫn cảm thấy buồn ngủ hoặc mệt mỏi trong ngày. Đặc biệt, tình trạng này đáng chú ý khi kéo dài và ảnh hưởng đến công việc, học tập hoặc sinh hoạt hằng ngày.

Bạn cũng nên trao đổi với bác sĩ nếu ngủ nhiều đi kèm các biểu hiện như:

• Thường xuyên buồn ngủ vào ban ngày dù đã ngủ đủ thời gian.
• Ngáy to, có lúc ngừng thở hoặc thở hổn hển khi ngủ.
• Đau đầu sau khi thức dậy và lặp lại thường xuyên.
• Khó tập trung, hay quên hoặc giảm khả năng làm việc.
• Thay đổi tâm trạng kéo dài, mất hứng thú với các hoạt động thường ngày.
• Giấc ngủ tăng rõ rệt so với trước mà không có lý do rõ ràng.
• Thường xuyên ngủ hơn 9 giờ nhưng vẫn không cảm thấy tỉnh táo sau khi thức dậy.

Bác sĩ có thể hỏi về thói quen ngủ, thuốc đang sử dụng, sức khỏe tổng thể và các triệu chứng đi kèm để xác định nguyên nhân. Tùy trường hợp, người bệnh có thể được đánh giá thêm các vấn đề như ngưng thở khi ngủ, rối loạn giấc ngủ hoặc bệnh lý ảnh hưởng đến mức năng lượng.

Ngủ nhiều có tác hại gì còn phụ thuộc vào thời lượng ngủ, chất lượng giấc ngủ và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Nếu thường xuyên ngủ quá nhiều nhưng vẫn mệt mỏi, buồn ngủ hoặc khó tập trung, bạn nên chú ý đến nguyên nhân phía sau. Duy trì giờ ngủ đều đặn, vận động phù hợp và xây dựng lối sống lành mạnh có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ. Khi tình trạng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, bạn nên thăm khám để được đánh giá và hướng dẫn phù hợp.