Nên tiêm vắc xin RSV khi nào? Những điều cần biết trước khi tiêm

Thời điểm tiêm vắc xin RSV là mối quan tâm của nhiều người khi tìm hiểu về vắc xin phòng virus hợp bào hô hấp. Việc tiêm đúng thời điểm không chỉ giúp tối ưu hiệu quả bảo vệ mà còn góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có bệnh nền.

Nên tiêm vắc xin RSV khi nào?

Vắc xin RSV nên được tiêm trước mùa RSV lưu hành mạnh để cơ thể có đủ thời gian hình thành đáp ứng miễn dịch bảo vệ. Theo khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), người lớn đủ điều kiện tiêm chủng nên được tiêm trước khi RSV bắt đầu gia tăng theo mùa, thường vào cuối mùa hè hoặc đầu mùa thu tại các khu vực có tính mùa rõ rệt. Tuy nhiên, thời điểm tiêm cụ thể có thể thay đổi tùy theo tình hình dịch tễ địa phương và cần được cân nhắc dựa trên tư vấn chuyên môn.

Đối tượng cụ thể:

• Người từ 60 tuổi trở lên: Nên tiêm một liều duy nhất trước mùa RSV tại địa phương theo khuyến cáo y tế.
• Phụ nữ mang thai (24 - 36 tuần thai, đối với Abrysvo): Tiêm trong giai đoạn thai kỳ được khuyến cáo nhằm giúp truyền kháng thể bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời, đặc biệt nếu thai kỳ trùng với mùa RSV.
• Trẻ nhỏ: Hiện nay, trẻ sơ sinh không tiêm trực tiếp vắc xin RSV thường quy; thay vào đó có thể được bảo vệ bằng kháng thể đơn dòng theo khuyến cáo y tế. Việc sử dụng cần căn cứ vào độ tuổi và mùa RSV.

Tiêm đúng thời điểm giúp tối ưu hiệu quả bảo vệ, giảm nguy cơ mắc RSV nặng, nhập viện và biến chứng. Người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ để xác định thời điểm tiêm phù hợp với tình trạng sức khỏe và lịch mùa RSV tại địa phương.

Các loại vắc xin RSV hiện nay

Hiện nay, tại Việt Nam đã triển khai vắc xin phòng virus hợp bào hô hấp (RSV) dành cho người lớn và phụ nữ mang thai, góp phần tăng cường biện pháp phòng ngừa chủ động đối với bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới do RSV. Hai loại vắc xin phổ biến là Abrysvo và Arexvy, đều đã có mặt tại hệ thống Tiêm chủng Long Châu và được khuyến nghị cho nhóm nguy cơ cao.

Vắc xin Abrysvo (Pfizer)

Abrysvo là vắc xin RSV do Pfizer phát triển, được sử dụng để phòng viêm phổi, viêm tiểu phế quản và các bệnh liên quan đến RSV. Ở Việt Nam, Abrysvo đã được triển khai tiêm cho phụ nữ mang thai từ tuần 24 đến 36 thai kỳ, giúp mẹ truyền kháng thể qua nhau thai để bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời - giai đoạn có nguy cơ mắc RSV rất cao. Bên cạnh đó, Abrysvo cũng được chỉ định cho người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên nhằm giảm nguy cơ bệnh nặng do virus này gây ra.

Vắc xin Arexvy (GSK)

Trong khi đó, Arexvy là vắc xin RSV của GSK, chủ yếu được chỉ định cho người lớn tuổi, đặc biệt từ 60 tuổi trở lên và những người có bệnh nền. Vắc xin Arexvy tạo miễn dịch chủ động ở người lớn tuổi, giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV). Đặc biệt ở những người có bệnh mạn tính như tim mạch, phổi hoặc suy giảm miễn dịch, nhóm dễ diễn tiến nặng khi nhiễm RSV.

Tiêm vắc xin RSV có cần lặp lại mỗi năm không?

Một câu hỏi thường gặp khi tìm hiểu về vắc xin RSV là liệu có cần tiêm nhắc lại hằng năm hay chỉ cần tiêm một lần. Hiện nay, cả Abrysvo và Arexvy đều được chỉ định tiêm một liều duy nhất. Sau khi tiêm, cơ thể sẽ hình thành miễn dịch giúp giảm nguy cơ mắc bệnh RSV nặng và hạn chế tình trạng nhập viện.

Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy miễn dịch có thể suy giảm dần theo thời gian. Điều này đặt ra câu hỏi về việc có cần tiêm nhắc lại trong những năm tiếp theo hay không. Hiện tại, chưa có khuyến cáo bắt buộc phải tiêm nhắc hằng năm đối với Abrysvo và Arexvy.

Lợi ích khi tiêm vắc xin RSV đúng thời điểm

Tiêm vắc xin RSV vào thời điểm thích hợp mang lại nhiều lợi ích quan trọng:

• Giảm nguy cơ bệnh nặng: Giúp hạn chế tình trạng nặng khi trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi nhiễm RSV.
• Giảm tỷ lệ nhập viện: Hạn chế nhu cầu điều trị nội trú, góp phần giảm tải cho hệ thống y tế.
• Ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm: Giảm nguy cơ viêm phổi, tổn thương phổi và tình trạng khó thở kéo dài.
• Tăng cường miễn dịch cộng đồng: Tiêm chủng rộng rãi giúp hạn chế sự lây lan của virus trong cộng đồng.

Khi nào nên hoãn tiêm RSV?

Để đảm bảo an toàn và giúp cơ thể tạo miễn dịch hiệu quả, việc tiêm vắc xin RSV cần tạm hoãn trong các trường hợp sau:

• Sốt cao (≥38,5°C) hoặc đang mắc nhiễm trùng cấp tính.
• Đang ốm nặng, mệt mỏi nhiều, suy kiệt thể trạng.
• Đang điều trị bệnh cấp tính nghiêm trọng hoặc vừa trải qua phẫu thuật lớn.
• Có tiền sử dị ứng nặng với thành phần vắc xin (cần được bác sĩ đánh giá kỹ).

Lưu ý: Hoãn tiêm cho đến khi sức khỏe ổn định sẽ giúp giảm nguy cơ phản ứng bất lợi và đảm bảo vắc xin phát huy hiệu quả tối đa. Nếu còn băn khoăn, người tiêm nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được tư vấn thời điểm tiêm phù hợp.

Tác dụng phụ sau tiêm vắc xin RSV

Giống như nhiều loại vắc xin khác, vắc xin RSV có thể gây ra một số tác dụng phụ nhẹ và mang tính tạm thời, đây là phản ứng bình thường của cơ thể khi hệ miễn dịch bắt đầu tạo kháng thể bảo vệ.

Theo CDC, các phản ứng thường gặp gồm:

• Đau hoặc sưng tại vị trí tiêm.
• Sốt nhẹ.
• Mệt mỏi, nhức đầu.
• Đau cơ; trẻ nhỏ có thể quấy khóc.

Hầu hết những triệu chứng này không nguy hiểm, có xu hướng tự thuyên giảm sau vài ngày và không cần can thiệp điều trị đặc biệt. Việc nghỉ ngơi hợp lý, uống đủ nước và theo dõi sức khỏe sẽ giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục.

Các phản ứng nghiêm trọng sau tiêm vắc xin RSV là rất hiếm gặp. Tuy nhiên, nếu người được tiêm xuất hiện các dấu hiệu bất thường như khó thở, sưng phù mặt, môi, lưỡi, nổi mề đay lan rộng, chóng mặt dữ dội hoặc ngất xỉu, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế hoặc đến nơi tiêm chủng gần nhất để được đánh giá và xử trí kịp thời, đảm bảo an toàn sức khỏe.

Tóm lại, việc hiểu rõ nên tiêm vắc xin RSV khi nào sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe trước nguy cơ bệnh hô hấp diễn tiến nặng. Tiêm đúng thời điểm, đặc biệt trước mùa RSV lưu hành mạnh và theo đúng đối tượng khuyến cáo, không chỉ tối ưu hiệu quả miễn dịch mà còn góp phần giảm nguy cơ nhập viện và biến chứng nghiêm trọng. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn thời điểm tiêm phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và đặc điểm dịch tễ tại địa phương.

Hiện Tiêm chủng Long Châu đã triển khai hai loại vắc xin RSV là Abrysvo và Arexvy, được chỉ định cho các nhóm đối tượng phù hợp theo khuyến cáo y tế. Tiêm chủng Long Châu cam kết cung cấp vắc xin chính hãng, bảo quản đạt chuẩn, quy trình tiêm an toàn và theo dõi sức khỏe chặt chẽ trước - trong - sau tiêm. Đội ngũ nhân viên y tế giàu kinh nghiệm luôn sẵn sàng tư vấn, giúp khách hàng lựa chọn loại vắc xin RSV phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

Chủ động phòng ngừa RSV ngay hôm nay bằng cách đăng ký tiêm tại Tiêm chủng Long Châu để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình một cách hiệu quả, an tâm trước nguy cơ bệnh hô hấp theo mùa.